สัญลักษณ์แห่งฤดูกาล

วันที่ 02 ต.ค. 2554 เวลา 09:55 น.
ทั้งที่ตอนนี้พายุฝนฟ้าคะนองยังกระหน่ำเมืองไทย และครึ่งประเทศอยู่ในสภาพจมบาดาล

โดย..ปริญญา ผดุงถิ่น

แต่นกเล็กๆ ตัวหนึ่ง บินอพยพหนีหนาวมาถึงแล้ว

แบบว่าเห็นเมื่อไร ผมจะนึกรู้ได้ทันทีว่าอีกไม่นานความสดใสแห่งฤดูหนาวจะมาถึงในไม่ช้า

มันคือนกกระเต็นน้อยธรรมดา (Common Kingfisher)

อย่างตัวที่ผมถ่ายมาให้ดูนี่ ไปจ๊ะเอ๋มันในโครงการพระราชดำริแหลมผักเบี้ย จ.เพชรบุรี เมื่อไม่กี่วันก่อน

ได้ภาพตอนนกกระเต็นยืนตากฝนหนักๆ ซึ่งหาดูยากติดไม้ติดมือมาด้วย

 

แม้มีขนาดกระจ้อยร่อยเท่าๆ นกกระจอกเท่านั้น แต่นกกระเต็นน้อยธรรมดาบินเก่งมาก

เรามักเห็นตอนบินเร็วจี๋ ตรงแหน็ว กระพือปีกถี่ยิบ พลางร้องเสียงแหลมใสไปด้วย เหนือผิวน้ำเล็กน้อย

บางตัวจากบางพื้นที่ ก็บินอพยพไกลมาก ไปกลับถึง 3,000 กิโลเมตร!

ชื่อที่ติดคำว่า Common ไม่ได้มาเพราะโชคช่วย แต่เพราะประชากรมันแพร่กระจายกว้างขวาง จากเอเชีย ยันยุโรป และแอฟริกาเหนือ

ตีเป็นเนื้อที่โลกร่วม 10 ล้านตารางกิโลเมตร

ในบ้านเรา เมื่อถึงฤดูอพยพก็จัดเป็นนกที่ Common เช่นกัน มักพบเกาะอยู่ตามหัวตอหรือตามกิ่งงามๆ ชายน้ำ

อุปนิสัยเป็นนกหวงถิ่น จึงมักพบนกกระเต็นน้อยธรรมดาแค่บ่อละตัว (แต่ครั้งหนึ่งครั้งเดียว ผมเจอ 2 ตัวในบ่อเดียวกัน)

อ่านข้อมูลเมืองนอก เขาระบุว่านกกระเต็นน้อยธรรมดาเป็นดัชนีชี้วัดคุณภาพน้ำว่ามีความอุดมสมบูรณ์ไปด้วยสัตว์น้ำเล็กๆ ที่เป็นเหยื่อของนก

นั่นก็แปลว่าบ่อน้ำของโครงการพระราชดำริแหลมผักเบี้ย มีคุณภาพน้ำที่โอเค

แต่จะให้ผมลงไปแหวกว่ายเล่น ไม่เอาเด็ดขาด ก็คุณวรนุชตัวยาวเป็นเมตรๆ เธอว่ายเพ่นพ่านตลอดเวลา

เมื่อเจอเหยื่อ นกกระเต็นน้อยธรรมดาจะพุ่งจากกิ่งหรือหัวตอลงไปในน้ำ ใช้ปากยาวคาบขึ้นมา

ฝรั่งเบื๊อกวัดความลึกในการดำน้ำโจมตีของกระเต็นว่า ยังไงก็ลึกไม่เกิน 25 เซนติเมตร (รู้ไปก็เท่านั้น!)

นกกระเต็นน้อยธรรมดาแบ่งเป็นสายพันธุ์ย่อยถึง 7 กลุ่ม กลุ่มที่อาศัยอยู่แถวจีน เกาหลี และญี่ปุ่นนี่แหละ ที่อพยพหนีหนาวลงมาแถวบ้านเรา

มันเป็นนกชนิดเดียวที่ผมรู้ชื่อภาษาญี่ปุ่นของมัน เพราะเมื่อคราวไปนอนในรีสอร์ตน้ำพุร้อนอันหนาวเหน็บบนเกาะกิวชิว

คนญี่ปุ่นที่เห็นผมยกกล้องส่องนกตลอดทาง แนะนำว่า “ปริญญาซัง รีสอร์ตแห่งนี้ชื่อว่า Kawasemi หมายถึงนกตัวนั้น” พลางชี้ให้ดูรูปบนผนัง

มันก็คือ Common Kingfisher นี่แหละ ทีเดียว จำได้ไม่ลืม

ผมนึกถึงเพื่อนคนหนึ่ง ผ่าไปเจอสาวอิตาเลียนสาวสวย มันไม่รู้จะทำยังไง เลยร้องทักว่า “มะกะโรนี! สปาเกตตี!”

ผมมีไอเดียอยู่เหมือนกัน วันไหนหากดวงซวย ต้องชวนสาวญี่ปุ่นคุย ต้องมีคำแปลกๆ ให้พวกเธอทึ่งบ้าง

“คาวาเซมิ!” น่าจะเก๋กว่า “คาวาซากิ!” มากมาย 555