ภาพถ่าย จากโลกมืด

วันที่ 23 ก.ค. 2559 เวลา 11:22 น.
ภาพถ่าย จากโลกมืด
โดย...โยโมทาโร่

หลังจากงานนิทรรศการภาพถ่ายผลงานของคนตาบอดเมื่อปี 2552 ก็เป็นจุดเริ่มต้นของการเริ่มสอนคนตาบอดให้ถ่ายภาพในประเทศไทย เพราะก่อนหน้านี้ไม่มีใครจะคิดว่า คนตาบอดจะสามารถถ่ายภาพได้ ธวัช มะลิลา อาจารย์สอนถ่ายภาพจึงรวมกลุ่มเพื่อนที่ๆ สนใจ ตั้งโครงการสอนคนตาบอดให้ถ่ายภาพราวกลางปี 2553 (กลุ่มเฟซบุ๊ก blindphotographer.thailand)

นพดล ปัญญาวุฒิไกร ประธานกลุ่มเล่าว่า ตามความรู้สึกของคนทั่วไปคนตาบอดนั้นจะไม่สามารถเห็นภาพได้ แต่อันที่จริงแล้วคนตาบอดสามารถแบ่งได้เป็นหลายระดับตั้งแต่เลือนลางไปจนถึงบอดสนิท ซึ่งกลุ่มที่ตาบอดเลือนรางนี้เราสามารถสอนการถ่ายภาพได้ เพราะพวกเขาจะใช้การฟังเสียง ใช้ความรู้สึกทางกายเพื่อหาทิศทาง มองหาความเข้มอ่อนของแสง พวกเขาก็สามารถถ่ายภาพได้นั่นเอง

 

กิจกรรมล่าสุดของโครงการนี้เพิ่งจัดไปเมื่อต้นเดือน ก.ค.ที่ผ่านมา ที่โรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพ นพดล อธิบายว่า รูปแบบการจัดกิจกรรมจะเป็นไปในรูปแบบของการประกาศรับสมัครครูอาสา มีการเปิดอบรมการอาสาสมัครให้สอนคนตาบอดถ่ายภาพ ซึ่งต้องใช้ความรู้ด้านการถ่ายภาพและความเข้าใจในจิตวิทยาของคนตาบอดควบคู่กันไป อาสาสมัครจึงต้องมีความอดทนและใจเย็นในการสอน

การสอนอาสาสมัครเราจะใช้วิธีปิดตาและใช้ชีวิตอย่างคนตาบอด เพื่อเรียนรู้ข้อจำกัดของคนตาบอดว่าเขาสามารถทำอะไรได้บ้าง แม้จะมองไม่เห็นวัตถุ แต่พวกเขาก็สามารถกำหนดระยะของวัตถุจากการเอื้อมสัมผัสด้วยมือและไม้ รู้ตำแหน่งซ้าย ขวา บนล่างหรือตรงกลาง ระหว่างตัวเขากับผู้ถูกถ่ายภาพด้วยการฟังเสียง

 

ภาพที่ออกมาจากฝีมือเด็กตาบอดเหล่านี้ก็เรียกได้ว่าใช้ได้ดีในระดับที่วางใจได้ พวกเขาจะใช้ความรู้สึกทางกายภาพทั้งหมดเข้ามาทดแทนสายตา กล้องที่ใช้จะเป็นกล้องคอมแพ็กต์ที่มีช่วงเลนส์ 28 มม. ซึ่งเป็นช่วงกว้างถ่ายง่ายและใช้วิธีนับก้าวในการถ่ายจากบุคคล ซึ่งภาพที่ออกมาทำให้เปลี่ยนทัศนคติที่มีต่อคนตาบอดและภาพถ่ายที่เคยชิน

ในการอบรมอาสาสมัครทุกคนจะต้องปิดตาเพื่อใช้ประสาทสัมผัสทั้งหมดที่มีอยู่ซึ่งเป็นเรื่องที่ลำบากเหมือนกัน แต่สำหรับผู้ที่เป็นคนตาดีมาก่อน ก็พอจะคาดคะเนได้ว่าสิ่งที่เราจะถ่ายมีรูปร่างหน้าตาสีสันอย่างไร แต่สำหรับเด็กที่พิการทางสายตาแต่กำเนิด จะเป็นเรื่องยากมากสำหรับเขา

 

พอถึงขั้นตอนการสอนเด็กๆ จะเป็นการสอนแบบประกบตัวต่อตัว สอนให้รู้จักพื้นฐานการใช้กล้องคอมแพ็กต์ การเล็งถ่ายภาพให้ตรงจุด แบ่งไปตามระดับการมองเห็นที่เหลือของเด็กแต่ละคนเสร็จแล้วพวกเขาก็จะได้เห็นภาพถ่ายฝีมือตัวเองผ่านการมองหลังกล้องซึ่งอันที่จริงแล้วอาจจะเรียกได้ว่า เพราะเทคโนโลยีทำให้เด็กตาบอดเหล่านี้มีโอกาสได้มองเห็นโลกในชัดขึ้นผ่านการถ่ายภาพก็ว่าได้

ตอนนี้ทางกลุ่มมีรูปแบบการจัดกิจกรรมใหม่ๆ นอกจากการสอนถ่ายภาพ เช่น มีการร่วมกันประดิษฐ์สิ่งของ ทำกิจกรรมสันทนาการร่วมกัน ปลูกต้นไม้ด้วยกัน และเริ่มมีองค์กรที่เห็นคุณค่าเข้ามาให้ความช่วยเหลือ เพื่อให้เด็กๆ เหล่านี้มีประสบการณ์ชีวิตที่ดีด้านอื่นๆ ควบคู่กันไป ซึ่งทางกลุ่มมีเดินสายสอนเด็กตามบอดตามโรงเรียนต่างๆ ประมาณ 13 โรงเรียนซึ่งมีกิจกรรมจัดเกือบทุกเดือน ผู้สนใจสามารถเข้าร่วมติดตามข่าวสารกับทางกลุ่มได้โดยตรง และคุณจะได้รับรู้ว่าแสงในโลกนี้สวยงามไม่ใช่เพียงแค่ตาเห็น แต่หัวใจเราก็มองเห็นแสงสวยงามเหล่านี้ด้วยน้ำใจที่มีให้กัน