กขค. เตรียมคุมค่า GP แพลตฟอร์มใหญ่ มุ่งสร้างความเป็นธรรมแก่ตลาด

คณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) เตรียมเปิดรับฟังความคิดเห็นต่อร่างประกาศกำกับดูแลโครงสร้างอัตราค่าบริการของแพลตฟอร์มดิจิทัล ในวันที่ 21 ตุลาคม 2569 เพื่อสร้างความเป็นธรรมและยับยั้งการปรับขึ้นค่าธรรมเนียม (GP) อย่างไม่สมเหตุสมผล เพื่อมุ่งเน้นแก้ปัญหาความเดือดร้อนของผู้ประกอบการร้านอาหารและผู้ขับขี่รถรับจ้างสาธารณะที่ได้รับผลกระทบโดยตรงจากการเปลี่ยนแปลงนโยบาย

ร่างประกาศฉบับนี้ไม่ได้มุ่งกำหนดเพดานราคา แต่บังคับให้แพลตฟอร์มต้องชี้แจงองค์ประกอบและที่มาของโครงสร้างค่าธรรมเนียมอย่างโปร่งใส การปรับเปลี่ยนอัตราค่าบริการในแต่ละครั้งจะต้องมีหลักฐานอ้างอิงถึงต้นทุนที่แท้จริง เช่น ค่าเชื้อเพลิง หรือการลงทุนด้านเทคโนโลยีใหม่ เพื่อป้องกันการผลักภาระต้นทุนไปยังผู้ใช้งานโดยปราศจากเหตุผลอันควร และสร้างมาตรฐานการให้บริการที่มีความยุติธรรม

การบังคับใช้กฎเกณฑ์ดังกล่าวจะครอบคลุมเฉพาะผู้ให้บริการแพลตฟอร์มรายใหญ่ที่มีรายได้เกิน 500 ล้านบาทขึ้นไปและมีอำนาจเหนือตลาดเท่านั้น แนวทางนี้ออกแบบมาเพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการรายกลางและรายเล็กสามารถแข่งขันได้อย่างเสรี พร้อมป้องกันพฤติกรรมการทุ่มตลาด ที่อาจนำไปสู่การผูกขาดในระยะยาวจนส่งผลกระทบต่อกลไกตลาด

ปัจจุบันพบว่ามีการดำเนินธุรกิจที่อาจเข้าข่ายเอาเปรียบผู้บริโภคหลายประการ เช่น การเรียกเก็บค่า GP ซ้ำซ้อนจากทั้งร้านอาหารและผู้ขับขี่ รวมถึงการจำกัดสิทธิการรับงาน ปัญหาเหล่านี้สะท้อนผ่านข้อร้องเรียนกว่า 37 เรื่องที่ส่งมายัง กขค. คิดเป็นสัดส่วนข้อร้องเรียนเกี่ยวกับปัญหา GP สูงถึง 90% นำมาสู่ความจำเป็นเร่งด่วนในการจัดระเบียบโครงสร้างดังกล่าวอย่างเป็นรูปธรรม

นอกจากแพลตฟอร์มรับส่งอาหารแล้ว กขค. ยังเตรียมขยายผลการตรวจสอบไปยังกลุ่มธุรกิจอีคอมเมิร์ซรายใหญ่ สถิติที่ผ่านมาสะท้อนการปรับขึ้นค่าธรรมเนียมอย่างต่อเนื่องและมีนัยสำคัญ โดยตั้งแต่ปี 2565 เป็นต้นมา Shopee ขึ้นค่าธรรมเนียมแล้ว 10 ครั้ง เพิ่มขึ้นถึง 434% และ Lazada ขึ้นค่าธรรมเนียม 7 ครั้ง เพิ่มขึ้น 367% เลยทีเดียว