ดัชนี SME อาเซียน ชี้ไทยมีศักยภาพ แต่ติดกับดักเงินทุน–ตลาดโลก

สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) ร่วมกับองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) เผยแพร่รายงาน ASEAN SME Policy Index 2024 ซึ่งสะท้อนภาพรวมศักยภาพและความท้าทายของผู้ประกอบการ SME ไทยในเวทีอาเซียน โดยชี้ว่าไทยมีกรอบนโยบายการพัฒนา SME ที่ครอบคลุมและใช้งานได้จริง แต่ยังมีประเด็นเชิงโครงสร้างที่ต้องเร่งแก้ไขเพื่อรักษาความสามารถการแข่งขันในภูมิภาค

รายงานดังกล่าวประเมินกรอบนโยบายการพัฒนา SME ของประเทศสมาชิกอาเซียนใน 8 มิติหลัก พบว่า ประเทศไทยมีศักยภาพเด่นด้านการวางนโยบายที่ครอบคลุมตั้งแต่การเงิน นวัตกรรม การเข้าถึงตลาด การพัฒนาทักษะ การเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล ความยั่งยืน และการเป็นผู้ประกอบการแบบมีส่วนร่วม โดยสามารถใช้รายงานฉบับนี้เป็นเครื่องมือเชิงนโยบายเพื่อพัฒนา SME ได้อย่างเป็นรูปธรรม

อย่างไรก็ตาม รายงานชี้ชัดว่า SME ไทยยังเผชิญข้อจำกัดสำคัญ 2 ด้านเมื่อเทียบกับประเทศในอาเซียน ได้แก่ การเข้าถึงแหล่งเงินทุน และการขยายตลาดสู่ระดับสากล ซึ่งยังเป็นจุดอ่อนเชิงโครงสร้างที่ส่งผลต่อการเติบโตในระยะยาว

นางสาวปณิตา ชินวัตร รองผู้อำนวยการสำนักงาน รักษาการผู้อำนวยการ สสว. ระบุว่า รายงานฉบับนี้ไม่ใช่เพียงการจัดอันดับหรือเปรียบเทียบระดับภูมิภาค แต่เป็นเครื่องมือสนับสนุนการกำหนดนโยบายของไทย โดยช่วยให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถทำงานเชื่อมโยงกันมากขึ้น ผ่านกรอบการวิเคราะห์ร่วมกัน ส่งเสริมความสอดคล้องของนโยบาย SME ในภาพรวม

ในเชิงความท้าทาย OECD ได้เจาะลึกเป็นพิเศษใน 2 มิติสำคัญ คือ นโยบายสิ่งแวดล้อมกับ SME และ การเข้าถึงแหล่งเงินทุน โดยระบุว่า การขับเคลื่อนมาตรการ “SME สีเขียว” ของไทยยังขาดความเป็นเอกภาพ การบูรณาการเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อมเข้ากับมาตรการส่งเสริม SME ยังไม่ชัดเจน ขณะที่ผู้ประกอบการยังเข้าถึงเครื่องมือและแหล่งทุนสีเขียวได้ไม่ทั่วถึง

ขณะเดียวกัน การเข้าถึงสินเชื่อของ SME ไทยยังไม่ฟื้นตัวเต็มที่เมื่อเทียบกับช่วงก่อนโควิด และกำลังเผชิญความท้าทายใหม่จากแนวโน้ม การเงินด้าน ESG ที่มีบทบาทเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ทำให้ SME ไทยจำเป็นต้องยกระดับความพร้อมด้าน ESG และการจัดทำข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เพื่อเพิ่มโอกาสเข้าถึงแหล่งทุน และเชื่อมโยงเข้าสู่ห่วงโซ่มูลค่าโลก

ทั้งนี้ ผลการประเมินและข้อเสนอแนะจาก OECD และสำนักเลขาธิการอาเซียน จะถูกนำไปใช้เป็นฐานข้อมูลสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนา SME ไทยให้สอดคล้องกับ แผนปฏิบัติการเชิงยุทธศาสตร์เพื่อการพัฒนา MSME อาเซียน ปี 2569–2573 เพื่อเสริมขีดความสามารถการแข่งขันของผู้ประกอบการไทยในเวทีอาเซียนอย่างยั่งยืน