เช็กลิสต์ อาหารแห่งอนาคตไทย 3 กลุ่มใหญ่ คาดปี 2570 มูลค่าส่งออกถึง 5 แสนล้าน

นางสาวกชสร โตเจริญธนาผล รองผู้อำนวยการฝ่ายบริหารโครงการ อินฟอร์มา มาร์เก็ตส์ ประเทศไทย ผู้จัดงาน ProPak Asia 2025 กล่าวว่า ไทยเป็นผู้ผลิตและผู้ส่งออกสินค้าอาหารสำคัญของโลก อุตสาหกรรมอาหารมีสัดส่วนถึง 24.6% ของ GDP

ข้อมูลจากสถาบันอาหาร สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย และสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย เผยว่าการส่งออกสินค้าอาหารไทยปี 2567 มีมูลค่าถึง 1,638,445 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 7.3% สูงสุดเป็นประวัติการณ์ 

ส่วนสินค้าอาหารที่มีการส่งออกเพิ่มขึ้น ได้แก่ ข้าว อาหารสัตว์เลี้ยง ปลาทูน่ากระป๋อง ซอส-เครื่องปรุงรส อาหารพร้อมทาน และผลิตภัณฑ์มะพร้าว

ซึ่งจากข้อมูลจะเห็นว่าสินค้าอาหารส่งออกของไทยส่วนใหญ่เป็นกลุ่มโภคภัณฑ์ หรือ แปรรูปขั้นต้นเท่านั้น ดังนั้นหากต้องการพัฒนาคุณภาพ เพิ่มมูลค่า และสร้างความสามารถในการแข่งขันให้กับสินค้าอาหารไทย ก็ต้องก้าวสู่อุตสาหกรรมอาหารแห่งอนาคต โดยมีกุญแจสำคัญ คือ นวัตกรรมและเทคโนโลยีอาหาร (Food Innovation & Technology)

อุตสาหกรรมแห่งอนาคตนั้น นอกจากตอบสนองผู้บริโภคที่ต้องการอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง ปลอดภัย และดีต่อสุขภาพแล้ว ต้องเพียงพอต่อประชากรโลกและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนด้วย 

ปัจจุบันสัดส่วนของกลุ่มอาหารแห่งอนาคตไทยมีเพียง 11% ของมูลค่าการส่งออกอาหารทั้งหมด ซึ่งหากนำนวัตกรรมมาพัฒนาแปรรูปจะสร้างมูลค่าการส่งออกอาหารได้เพิ่มถึง 20-30% 

คาดปี 2570 ส่งออกอาหารอนาคตมูลค่า 5 แสนล้าน

โดยในปี 2570 คาดว่าการส่งออกผลิตภัณฑ์อาหารแห่งอนาคตของไทยจะมีมูลค่าถึง 500,000 ล้านบาท

สำหรับผลิตภัณฑ์อาหารแห่งอนาคตของไทยปัจจุบัน แบ่งเป็น 3 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ 

1. อาหารโปรตีนทางเลือก (Alternative Protein) เช่น เนื้อจากพืชและโปรตีนจากแมลง 
2. อาหารเพื่อสุขภาพและชะลอวัย (Functional & Medical Food) เช่น อาหารเสริมโปรไบโอติกส์และพรีไบโอติกส์ อาหารสำหรับผู้สูงอายุและผู้ป่วย อาหารบำรุงสมองและภูมิคุ้มกัน
3. อาหารที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (Sustainable & Upcycled Food) เช่น อาหารจากโปรตีนสาหร่ายและจุลินทรีย์ อาหารจากวัตถุดิบเหลือใช้ทางการเกษตร อาหารที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง (Food Tech & Smart Food) อื่น ๆ 

นายเชษฐ เมฆทวีกูล กรรมการผู้จัดการ บริษัท เอ็มที ฟู๊ด ซิสเทมส์ จำกัด ผู้นำเข้าเครื่องจักรในอุตสาหกรรมอาหารจากสหภาพยุโรป ญี่ปุ่น ฯลฯ สำหรับกลุ่มธุรกิจอาหาร กล่าวว่า อุตสาหกรรมอาหารแห่งอนาคตนั้น จำเป็นต้องนำข้อมูลด้านต่างๆ มาช่วยวิเคราะห์ ตั้งแต่กระบวนการเริ่มต้นในการผลิตจนถึงมือผู้บริโภค ซึ่งจะช่วยให้เข้าใจถึงแนวโน้มของตลาดและพฤติกรรมของผู้บริโภคได้อย่างแม่นยำ

ปัจจุบัน การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีเป็นไปอย่างรวดเร็ว อย่างการใช้ระบบ Automation ทำให้กระบวนการผลิตดีขึ้น หรือระบบสนับสนุน Smart Factory 4.0 เช่น การเข้าถึงข้อมูลเครื่องจักร กระบวนการผลิต ทำให้ผู้ผลิตเข้าถึงข้อมูลและนำไปใช้ได้ต่อเนื่องในอนาคต 

อุตสาหกรรมอาหารมุ่งสู่ความยั่งยืนมากขึ้น

ขณะที่นายนายอัคเซล อาร์ราส ประธาน บริษัท เอฟพีที ฟู้ด โพรเซสส์ เทคโนโลจี จำกัด กล่าวว่า แนวโน้มของอุตสาหกรรมอาหารนอกจากจะมุ่งเน้นไปสู่ความยั่งยืน การเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลและความปลอดภัยทางอาหารแล้ว การพัฒนาอุตสาหกรรมอาหารแห่งอานาคต เป็นเป้าหมายของอุตสาหกรรมอาหารยุคใหม่ ซึ่งจำเป็นต้องลงทุนในด้านการวิจัยและพัฒนา การนำโซลูชันและเทคโนโลยีมาใช้ในการผลิต 

การใช้ AI มาวิเคราะห์ข้อมูล รวมถึงใช้เครื่องมือดิจิทัลเพื่อปรับปรุงห่วงโซ่อุปทานและปรับปรุงประสิทธิภาพ พร้อมทั้งยังต้องให้ความสำคัญกับความปลอดภัยทางอาหาร การตรวจสอบย้อนกลับและความยั่งยืนในการยกระดับมาตรฐาน คุณภาพและเพิ่มมูลค่าสินค้าอาหารให้เป็นที่ต้องการของตลาดโลก