ถอดรหัส PACB หุ้นพุ่ง 47% “เทคโนโลยีจีโนมิกส์” มีอะไรที่โลกกำลังจับตา?
PACB พุ่งเกือบ 47% ในเวลาเพียง 4 วัน หลังข่าวบวกหลายด้านเกิดขึ้นต่อเนื่อง อะไรทำให้บริษัทเทคโนโลยีจีโนมิกส์รายนี้กลับมาอยู่ในสายตานักลงทุน
ในช่วงเวลาเพียงไม่กี่วัน หุ้นของ Pacific Biosciences of California หรือ PacBio (NASDAQ: PACB) กลายเป็นหนึ่งในหุ้นกลุ่มเทคโนโลยีชีวภาพที่กลับมาได้รับความสนใจในตลาดสหรัฐฯ
ราคาหุ้นขยับจากประมาณ 1.71 ดอลลาร์ในวันที่ 28 กันยายน มาอยู่ที่ราว 2.51 ดอลลาร์ ณ วันที่ 1 ตุลาคม 2569 หรือเพิ่มขึ้นเกือบ 47% โดยเฉพาะวันที่ 30 กันยายน ซึ่งหุ้นพุ่งเกือบ 30% ภายในวันเดียว
เบื้องหลังการปรับขึ้นครั้งนี้มีข่าวบวกหลายเรื่องเกิดขึ้นต่อเนื่อง ตั้งแต่การนำเครื่องอ่าน DNA ของ PacBio ไปใช้ในโครงการศึกษาพันธุกรรมขนาดใหญ่ของสหรัฐฯ การเพิ่มความสามารถในการนำข้อมูลไปค้นหาความผิดปกติของโรค ไปจนถึงการลดต้นทุนการอ่านจีโนมมนุษย์
อ่าน DNA เหมือนอ่านหนังสือ จาก “ทีละคำ” เป็น “ทีละประโยค”
ลองนึกภาพว่า DNA ของมนุษย์คือหนังสือเล่มหนึ่งที่มีตัวอักษรราว 3,000 ล้านตัว
เทคโนโลยีที่ใช้กันแพร่หลายในปัจจุบันจำนวนมาก จะอ่าน DNA เป็นชิ้นสั้นๆ ก่อนนำข้อมูลจำนวนมหาศาลกลับมาต่อกันด้วยคอมพิวเตอร์
เปรียบเหมือนเรามีหนังสือหนึ่งเล่ม แต่แทนที่จะอ่านทีละหน้า เราฉีกหนังสือออกเป็นเศษกระดาษเล็กๆ อ่านข้อความแต่ละชิ้น แล้วพยายามประกอบกลับว่าแต่ละชิ้นควรอยู่ตรงไหน
วิธีนี้ทำได้รวดเร็ว แม่นยำ และมีต้นทุนไม่สูง แต่จะเริ่มมีปัญหาเมื่อเจอส่วนของ DNA ที่มีข้อความซ้ำๆ หรือมีโครงสร้างซับซ้อน เพราะคอมพิวเตอร์อาจไม่รู้ว่าเศษชิ้นนั้นควรกลับไปอยู่ตรงไหนของหนังสือ
PacBio จึงพัฒนาอีกวิธีหนึ่ง คือ อ่าน DNA ให้ได้เป็นสายที่ยาวขึ้น
แทนที่จะเห็นเพียง “คำ” หรือ “เศษประโยค” นักวิทยาศาสตร์สามารถเห็นข้อความต่อเนื่องยาวขึ้นมาก ทำให้รู้ว่า DNA ส่วนนั้นอยู่ตรงไหน เชื่อมต่อกับอะไร และมีโครงสร้างผิดปกติหรือไม่
เทคโนโลยีของ PacBio เรียกว่า HiFi sequencing หรือพูดง่ายๆ คือ การอ่าน DNA สายยาวที่ยังรักษาความแม่นยำสูง โดยบริษัทระบุว่ามีความแม่นยำประมาณ 99.9%
หัวใจสำคัญคือ ยิ่งอ่าน DNA ได้ยาว เราก็ยิ่งเห็น “บริบท” ของพันธุกรรมมากขึ้น
ทำไมเรื่องนี้ถึงสำคัญกับคนป่วย?
หนึ่งในพื้นที่ที่การอ่าน DNA สายยาวเริ่มมีบทบาท คือ โรคหายาก
ผู้ป่วยบางรายมีอาการที่แพทย์สงสัยอย่างมากว่าเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม แต่เมื่อตรวจด้วยวิธีมาตรฐานกลับไม่พบความผิดปกติ
สาเหตุหนึ่งคือ ความผิดปกติอาจไม่ได้เกิดจากตัวอักษร DNA เพียงตัวเดียวเปลี่ยนไป แต่อาจเกิดจาก DNA ส่วนใหญ่หายไป ถูกเพิ่มเข้ามา กลับด้าน หรือย้ายตำแหน่ง
ถ้าเราอ่าน DNA เป็นชิ้นสั้นมาก เราอาจเห็นชิ้นส่วนเหล่านั้น แต่ไม่เห็นว่า “ทั้งประโยคถูกจัดเรียงผิดไปอย่างไร”
การอ่านเป็นสายยาวจึงช่วยเปิดพื้นที่ของจีโนมที่เคยตรวจได้ยาก และเป็นเหตุผลที่เทคโนโลยีประเภทนี้กำลังได้รับความสนใจในงานวินิจฉัยโรคทางพันธุกรรม
จากโรคหายาก สู่โครงการจีโนมขนาดใหญ่ของสหรัฐฯ
หนึ่งในข่าวที่เกิดขึ้นก่อนหุ้น PACB พุ่ง คือ Sampled ได้รับสัญญาระยะ 5 ปี มูลค่าสูงสุด 27.1 ล้านดอลลาร์ จากกระทรวงกิจการทหารผ่านศึกสหรัฐฯ เพื่อสนับสนุนงานด้านพันธุกรรมใน Million Veteran Program
โครงการนี้รวบรวมข้อมูลพันธุกรรม สุขภาพ และวิถีชีวิตของทหารผ่านศึกจำนวนมาก เพื่อศึกษาว่ายีน พฤติกรรม และสิ่งแวดล้อมสัมพันธ์กับโรคอย่างไร
สิ่งที่น่าสนใจสำหรับ PacBio คือ Sampled ใช้เครื่องอ่าน DNA รุ่น Revio ของ PacBio รองรับงานดังกล่าว อย่างไรก็ตาม เงิน 27.1 ล้านดอลลาร์เป็นมูลค่าสัญญาที่ Sampled ได้รับ ไม่ใช่รายได้ที่ PacBio ได้รับโดยตรง
ความสำคัญที่ตลาดหุ้นกำลังมอง จึงอยู่ที่การเห็นเทคโนโลยีอ่าน DNA สายยาวถูกนำไปใช้ในงานศึกษาพันธุกรรมขนาดใหญ่ระดับประชากร
ไม่ได้อ่านแค่ DNA
อีกหนึ่งตัวกระตุ้นสำคัญเกิดขึ้นวันที่ 30 กันยายน เมื่อ EpiSign เปิดตัวเทคโนโลยีใหม่ที่สามารถนำข้อมูลจากเครื่องอ่าน DNA หลายระบบ รวมถึงของ PacBio มาช่วยค้นหารูปแบบผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับโรคได้มากกว่า 300 กลุ่ม
เรื่องนี้สำคัญเพราะการเกิดโรคไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่า DNA ของเราสะกดว่าอะไรเพียงอย่างเดียว ร่างกายยังมีกลไกที่คอยควบคุมว่า ยีนตัวไหนควรทำงานมาก ทำงานน้อย หรือถูกปิดไว้
เทคโนโลยีใหม่ทำให้นักวิทยาศาสตร์สามารถใช้ข้อมูลจากการอ่าน DNA เพื่อมองเห็นสัญญาณควบคุมเหล่านี้เพิ่มเติมได้ ทำให้สำหรับ PacBio นั่นหมายความว่า เครื่องหนึ่งเครื่องไม่ได้มีประโยชน์เพียงการบอกว่า “DNA เขียนว่าอะไร” แต่อาจช่วยให้เราเข้าใจเพิ่มว่า “DNA ส่วนนั้นกำลังถูกใช้งานอย่างไร”
จุดเปลี่ยนสำคัญอาจอยู่ที่ “ราคา”
ข้อจำกัดสำคัญของการอ่าน DNA สายยาวในอดีตคือ ราคาสูง
เทคโนโลยีอาจทำได้ดีในห้องวิจัย แต่หากมีต้นทุนสูงมาก ก็ยากที่จะนำไปตรวจคนจำนวนหลักหมื่นหรือหลักล้านคน
PacBio จึงพยายามลดต้นทุนอย่างต่อเนื่อง
เทคโนโลยีรุ่นใหม่ของบริษัททำให้ต้นทุนตามราคาที่บริษัทประกาศสำหรับการอ่านจีโนมมนุษย์ทั้งชุดลดลงมาอยู่ที่ประมาณ 345 ดอลลาร์ต่อคน และบริษัทมองว่าโครงการขนาดใหญ่อาจลดต้นทุนลงได้ต่ำกว่า 300 ดอลลาร์
ซึ่งทำให้ถ้าการอ่าน DNA สายยาวถูกลงมากพอ เทคโนโลยีที่เคยใช้เฉพาะงานวิจัยอาจมีโอกาสขยายเข้าสู่การตรวจผู้ป่วยและโครงการศึกษาประชากรขนาดใหญ่ขึ้น
นอกจากนี้ อีกด้านที่ PacBio กำลังเข้าไปเกี่ยวข้องคือ AI สำหรับค้นคว้าและออกแบบยา
Basecamp Research เลือกใช้เทคโนโลยีของ PacBio ในโครงการ Trillion Gene Atlas ซึ่งตั้งเป้าเก็บตัวอย่างประมาณ 100,000 ตัวอย่าง จากมากกว่า 31 ประเทศใน 5 ทวีป
ข้อมูลเหล่านี้สามารถนำไปใช้ฝึก AI เพื่อเรียนรู้รูปแบบทางชีววิทยา ค้นหาโปรตีน โมเลกุล หรือแนวทางพัฒนายาชนิดใหม่ ยิ่งข้อมูลพันธุกรรมมีรายละเอียดและความหลากหลายมาก AI ก็ยิ่งมีวัตถุดิบในการเรียนรู้โลกชีววิทยามากขึ้น
แล้วทำไม PACB ถึงพุ่งเกือบ 47%?
หากมองเฉพาะวันที่หุ้นพุ่งเกือบ 30% ตัวกระตุ้นสำคัญคือข่าวเทคโนโลยีใหม่ของ EpiSign
แต่หากมองตลอดช่วง 4 วันที่ PACB เพิ่มขึ้นเกือบ 47% จะพบข่าวบวกหลายด้านเกิดขึ้นต่อเนื่อง ทั้งการนำเครื่องของบริษัทไปใช้ในโครงการพันธุกรรมขนาดใหญ่ การเพิ่มสิ่งที่สามารถวิเคราะห์ได้จากข้อมูล DNA การลดต้นทุน และการนำข้อมูลพันธุกรรมไปเชื่อมกับ AI
สิ่งที่ตลาดกำลังจับตาจึงอาจไม่ใช่เพียงเครื่องอ่าน DNA ของบริษัท แต่คือคำถามที่ใหญ่กว่านั้นว่า การอ่าน DNA แบบสายยาวกำลังจะออกจากห้องวิจัย และกลายเป็นเครื่องมือที่ถูกใช้ในวงกว้างขึ้นหรือไม่?
อย่างไรก็ตาม ราคาหุ้นที่พุ่งขึ้นไม่ได้หมายความว่าธุรกิจของ PacBio ผ่านจุดยากไปแล้ว
ไตรมาส 2 ปี 2569 บริษัทมีรายได้ 39 ล้านดอลลาร์ เทียบกับ 39.8 ล้านดอลลาร์ในช่วงเดียวกันของปีก่อน และยังขาดทุนสุทธิ 44.7 ล้านดอลลาร์
PacBio ยังลดประมาณการรายได้ทั้งปีลงมาเหลือ 155–165 ล้านดอลลาร์ ท่ามกลางงบวิจัยในสหรัฐฯ ที่ยังมีความไม่แน่นอน และตลาดจีนที่ฟื้นตัวช้ากว่าที่บริษัทคาด
สิ่งนี้ทำให้เห็นว่า ด้านหนึ่ง เทคโนโลยีของ PacBio กำลังมีพื้นที่ใช้งานตั้งแต่โรคหายาก การศึกษาพันธุกรรมประชากร ไปจนถึงการสร้างข้อมูลให้ AI ช่วยค้นคว้ายา แต่อีกด้าน บริษัทต้องพิสูจน์ว่า เทคโนโลยีที่น่าสนใจเหล่านี้สามารถเปลี่ยนเป็นรายได้และธุรกิจที่ยั่งยืนได้จริงหรือไม่.
อ้างอิง
https://www.pacb.com/technology/hifi-sequencing
https://www.prnewswire.com/news-releases/episign-launches-metric-5-base-enabling-comprehensive-episignature-analysis-across-genome-sequencing-platforms-302894505.html
https://stockstory.org/us/stocks/nasdaq/pacb/news/why-up-down/why-is-pacbio-pacb-stock-soaring-today-4
https://www.pacb.com/press_releases/pacbio-announces-second-quarter-2026-financial-results
