ค่าครองชีพบีบ "ครอบครัวไทย" ต้องลดค่าอาหาร-การศึกษาลูก

องค์การยูนิเซฟ ประเทศไทย (UNICEF Thailand) เปิดเผยผลสำรวจจาก “รายงานผลกระทบค่าครองชีพต่อเด็กและครอบครัวในประเทศไทย พ.ศ. 2569” เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2569 สะท้อนแรงกดดันจากค่าครองชีพที่สูงขึ้นต่อครอบครัวที่มีเด็กและเยาวชนในประเทศไทย โดยหลายครอบครัวต้องปรับลดค่าใช้จ่ายทั้งด้านอาหาร การศึกษา และค่าใช้จ่ายจำเป็นอื่นๆ

 

ผลสำรวจครัวเรือนแบบเร่งด่วน ซึ่งศูนย์สำรวจความคิดเห็นนิด้าโพลดำเนินการให้ UNICEF ในเดือนมิถุนายน 2569 เก็บข้อมูลจาก 1,227 ครัวเรือนที่มีเด็กอายุ 0-18 ปีทั่วทุกภูมิภาคของประเทศไทย พบว่า 61% ได้รับผลกระทบจากค่าครองชีพที่สูงขึ้นในระดับมากหรือรุนแรงมาก

 

 

ครอบครัวลดคุณภาพและปริมาณอาหาร

ผลสำรวจเปิดเผยว่า ด้านอาหาร มากกว่า 4 ใน 5 ของครัวเรือนที่มีเด็ก ระบุว่าต้นทุนที่สูงขึ้นส่งผลต่อคุณภาพหรือปริมาณอาหารที่เด็กได้รับ โดยหลายครอบครัวเลือกปรับลดค่าอาหารหรือหันไปซื้ออาหารที่มีราคาถูกลง

 

ค่าเดินทาง เป็นอีกภาระสำคัญ โดยเกือบ 9 ใน 10 ครัวเรือน รายงานว่าค่าเดินทางเพิ่มขึ้น ส่งผลต่อค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน รวมถึงต้นทุนในการเดินทางไปโรงเรียนของเด็ก

 

ขณะเดียวกัน เกือบ 3 ใน 4 ของครัวเรือน ระบุว่าค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาสูงขึ้น

 

 

เด็กสะท้อน ครอบครัวลดค่าใช้จ่ายด้านการศึกษา

นอกเหนือจากการสำรวจครัวเรือน UNICEF ยังสำรวจออนไลน์แยกต่างหากในกลุ่มวัยรุ่นและเยาวชนอายุ 15-24 ปี จำนวน 435 คน พบว่า 43% ระบุว่าราคาน้ำมันที่สูงขึ้นส่งผลกระทบต่อครัวเรือนอย่างมาก หรือทำให้ครอบครัวอยู่ในภาวะวิกฤต

 

ผลกระทบยังลามเข้าสู่ค่าใช้จ่ายด้านการศึกษา โดย 52% ของวัยรุ่นและเยาวชนที่ตอบแบบสำรวจ ระบุว่าครอบครัวลดรายจ่ายเกี่ยวกับการศึกษา เช่น ค่าเดินทางไปโรงเรียน อินเทอร์เน็ตหรืออุปกรณ์ดิจิทัล ค่าเรียนพิเศษ กิจกรรม และอุปกรณ์การเรียน

 

แรงกดดันทางการเงินยังส่งผลต่อ สุขภาวะทางจิต โดยมากกว่าครึ่งหนึ่งของครัวเรือนรายงานว่าเด็กมีความเครียดหรือวิตกกังวลเพิ่มขึ้น ขณะที่ 64% ของวัยรุ่นและเยาวชนที่ตอบแบบสำรวจ ระบุว่าตนเองมีความเครียดหรือความกังวลเพิ่มขึ้นจากแรงกดดันทางการเงิน

 

ขณะที่ในกลุ่มเยาวชนที่มีความพิการหรือข้อจำกัดด้านสุขภาพ 63% ระบุว่าครัวเรือนได้รับผลกระทบรุนแรง เทียบกับ 39% ในกลุ่มเยาวชนที่ไม่มีความพิการหรือข้อจำกัดด้านสุขภาพ

 

ภาคเหนือแรงกดดันสูงที่สุด- การช่วยเหลือยังเหลื่อมล้ำเมื่อเทียบกับ กทม.

ผลสำรวจยังพบความแตกต่างของผลกระทบระหว่างพื้นที่และกลุ่มประชากร โดยครัวเรือนในภาคเหนือรายงานแรงกดดันในระดับสูง แต่มีเพียง 17% ของครัวเรือนที่สำรวจในภาคเหนือ ที่ระบุว่าได้รับความช่วยเหลือ

เทียบกับครัวเรือนที่สำรวจในกรุงเทพฯ ซึ่งเกือบทั้งหมดระบุว่าได้รับความช่วยเหลือแล้ว

 

 

มาตรการช่วยเหลือที่อยากได้ = เงินสด

สำหรับมาตรการช่วยเหลือ ครึ่งหนึ่งของเยาวชนที่ตอบแบบสำรวจเลือกการช่วยเหลือด้วยเงินสด เป็นรูปแบบความช่วยเหลือจากภาครัฐที่เป็นประโยชน์มากที่สุด พร้อมสะท้อนความต้องการให้แก้ปัญหาต้นทุนพื้นฐาน ทั้งราคาน้ำมัน ค่าโดยสารสาธารณะ อาหาร และสาธารณูปโภค

 

UNICEF เสนอให้เพิ่มการสนับสนุนครอบครัวที่มีเด็กและเยาวชน รวมถึงการขยายเงินช่วยเหลือเพิ่มเติมสำหรับผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ หรือเพิ่มความช่วยเหลือผ่านโครงการเงินอุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด เพื่อป้องกันไม่ให้แรงกดดันทางเศรษฐกิจในปัจจุบันกระทบต่อความเป็นอยู่และโอกาสของเด็กในระยะยาว