ตลาด “ผู้พิการ” โอกาสธุรกิจมูลค่าหมื่นล้านที่ “ประเทศไทย” ไม่ควรมองข้าม!

ประเทศไทยกำลังเผชิญปัญหาขาดแคลนแรงงานทักษะสูง และกำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุเต็มรูปแบบ ที่จะส่งผลต่อการขาดแคลนแรงงาน!

 

ขณะที่เครือข่ายธุรกิจและคนพิการประเทศไทย (TBDN) ชี้ว่า “คนพิการ” คือกลุ่มแรงงานศักยภาพสูงที่ยังไม่ถูกใช้เต็มที่ ทั้งในฐานะพนักงานและผู้บริโภค  และธุรกิจไทยควรเริ่มขยับจากการจ้างงานตามกฎหมาย สู่การมองเป็นกลยุทธ์การจ้างงานของบริษัท รวมไปถึงมองเห็น ศักยภาพของ “ตลาดผู้พิการ” ในฐานะผู้ซื้อ ที่จะทำให้ธุรกิจและนวัตกรรมใหม่ๆ สามารถเติบโตได้ไม่รู้จบ

 

ข้อมูลจาก TBDN ระบุว่า สถิติในระดับนานาชาติพบว่า 1 ใน 6 ของประชากรโลกเป็นผู้มีความบกพร่องทางร่างกายหรือการรับรู้ และร้อยละ 80 ของกลุ่มนี้อยู่ในวัยทำงาน ขณะที่ข้อมูลจากองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (International Labour Organization หรือ ILO) พบว่า อัตราการเข้าสู่ตลาดแรงงานของกลุ่มคนเหล่านี้ยังคงน้อยกว่าคนทั่วไปถึงร้อยละ 30

 

ในมุมมองทางธุรกิจ ช่องว่างนี้ไม่ได้เป็นเพียงประเด็นทางสังคมเท่านั้น แต่ยังหมายถึงการสูญเสียโอกาสในการเข้าถึงกลุ่มบุคลากรที่มีศักยภาพและความสามารถหลากหลายอีกด้วย!

 

ILO และธนาคารโลก (World Bank) ประเมินว่า การกันผู้พิการออกจากตลาดแรงงานอาจทำให้ประเทศกำลังพัฒนาสูญเสียมูลค่าทางเศรษฐกิจราวร้อยละ 3-7 ของ GDP ต่อปี จากผลผลิตที่หายไป รายได้ภาษีที่ลดลง และค่าใช้จ่ายด้านสวัสดิการที่สูงขึ้น

หากประเทศไทยสามารถลดอุปสรรคในการจ้างงานผู้พิการได้สำเร็จ คาดว่าจะสร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจประมาณ 17.40-40.60 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 635,000 ล้านบาทถึง 1.48 ล้านล้านบาท

 

 

ประเทศไทย ติดกรอบมองผู้พิการแบบเดิม!

 

แม้จะเป็นประเด็นความหลากหลายเช่นเดียวกัน แต่ประเด็นสิทธิของผู้พิการกลับยังตามหลังประเด็นความหลากหลายด้านอื่นอยู่พอสมควร

 

หากเทียบกับความเคลื่อนไหวเพื่อความเท่าเทียมทางเพศของกลุ่ม LGBTQIA+  ที่ได้มีการผลักดันจนออกกฎหมายที่เกี่ยวข้องหลายฉบับในช่วงหลายปีที่ผ่านมา และเปิดพื้นที่ในสังคมให้กับ “ความเท่าเทียมด้านเพศ” เพิ่มมากขึ้น แต่การผลักดันเรื่องผู้พิการกลับยังคงถูกจำกัดอยู่ในกรอบกฎหมายและข้อกำหนดเป็นหลัก เช่น พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ โดยผู้พิการยังมักถูกมองว่าเป็น “ผู้รับความช่วยเหลือ” มากกว่าจะถูกมองว่าเป็นคนทำงานและผู้สร้างรายได้

 

“การสร้างความพร้อมเพื่อเปิดรับความหลากหลาย หรือ Disability Confidence ไม่ใช่เรื่องของแผนกทรัพยากรบุคคล หรือเป็นเพียงกิจกรรม CSR อีกต่อไป แต่นี่คือวาระสำคัญในระดับผู้นำองค์กร องค์กรที่เริ่มต้นเชิงรุกด้วยการผสานแนวคิดนี้เข้าไปในกระบวนการสรรหา การพัฒนาบุคลากร การออกแบบสถานที่ทำงาน ตลอดจนการเข้าถึงลูกค้า จะเป็นองค์กรที่สามารถสร้างความพร้อมและรักษาขีดความสามารถในการแข่งขันไว้ได้อย่างมั่นคงในระบบเศรษฐกิจที่กำลังพัฒนาไปข้างหน้า” ดร. อรุณฉัตร ฟูวงศ์เจริญ ผู้อำนวยการเครือข่ายธุรกิจและคนพิการประเทศไทย (TBDN) กล่าว

 

หนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่ TBDN และองค์กรสมาชิกผลักดันคือกลุ่มทรัพยากรบุคคลภายในองค์กร หรือ Employee Resource Groups (ERGs) ซึ่งเป็นการรวมตัวของพนักงานตามประสบการณ์หรือความสนใจร่วมกัน เช่น ผู้หญิง กลุ่ม LGBTQIA+ ผู้พิการ หรือผู้ดูแล เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์และเสนอแนวทางให้องค์กร โดยองค์กรที่ใช้ ERGs อย่างจริงจังมักผ่าน 3 ขั้น ได้แก่ ขั้นรับรู้ที่บริษัทระบุว่าความหลากหลายเป็นเรื่องสำคัญ ขั้นยอมรับที่บริษัทปรับนโยบายและวิธีทำงานให้รองรับพนักงานทุกคน และขั้นมีส่วนร่วมที่ประสบการณ์และผลงานของพนักงานกลุ่มต่าง ๆ ถูกนำไปใช้ในการทำงาน กลยุทธ์ และการเติบโตของบริษัทจริง 

 

IHG Hotels & Resorts คือหนึ่งในบริษัทที่ดำเนินการเรื่องนี้อย่างจริงจัง โดยจัดตั้งกลุ่ม Out & Open Thailand สำหรับ LGBTQIA+ และ DAWN Thailand หรือ Disability Awareness and Wellbeing Network สำหรับความพิการและสุขภาวะทางใจ พร้อมใช้แบบสำรวจติดตามความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งขององค์กรของพนักงาน มากกว่าเพียงยึดตัวเลขจ้างงานตามกฎหมาย

 

“ที่ IHG เรามุ่งมั่นขับเคลื่อนวัฒนธรรมองค์กรที่เปิดรับความหลากหลายอย่างเท่าเทียม เพื่อให้ทุกคนเติบโตได้อย่างเต็มศักยภาพ เพราะเราเชื่อว่าสถานที่ทำงานที่เปิดกว้างคือหัวใจสำคัญในการดึงดูดและรักษาคนเก่ง ช่วยให้พนักงานรู้สึกเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน มีความผูกพันต่อเป้าหมายองค์กร และพร้อมเติบโตในเส้นทางอาชีพที่มั่นคงไปกับเรา” คุณเคท เกอริทส์ ผู้อำนวยการฝ่ายปฏิบัติการ ประเทศไทย IHG Hotels & Resorts

 

 

นอกจากนี้ คุณเคท ยังระบุอีกว่า ตลาดแรงงานคนพิการ เป็นตลาดแรงงานที่หากภาคธุรกิจเปิดใจ จะสามาถค้นพบบุคลลที่มีความสามารถและกลายเป็นกำลังสำคัญของภาคธุรกิจอีกมาก

 

 

ตลาดผลิตภัณฑ์เพื่อผู้พิการ ธุรกิจใหม่ที่โตปีละ 15%

 

นอกจากมิติแรงงาน โอกาสทางธุรกิจสำหรับผู้พิการ ก็เติบโตไม่น้อย จากข้อมูลของ TBDN ระบุว่า

 

ปัจจุบันตลาดผลิตภัณฑ์เพื่อผู้พิการมีมูลค่าตลาดในไทยประมาณ 1.22 หมื่นล้านบาท หรือ 361.9 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

และมีแนวโน้มเติบโตเฉลี่ยปีละ 15.2% คาดว่าจะมีมูลค่าถึง 3.48 หมื่นล้านบาท หรือ 1.03 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ภายในปี 2573

 

ปัจจัยขับเคลื่อนสำคัญคือจำนวนประชากรสูงอายุที่เพิ่มขึ้น และข้อกำหนดตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ซึ่งกำหนดให้นายจ้างจ้างผู้พิการ 1 คนต่อพนักงาน 100 คน หรือจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนตามที่กฎหมายกำหนด

 

ผู้ประกอบการไทยในตลาดนี้หลายเจ้าได้เข้ามาแชร์ส่วนแบ่งในตลาดแล้ว  อาทิ