ทั่วโลกเร่งคุมการใช้งานโซเชียลมีเดียในเด็ก สกัดผลกระทบสุขภาพจิต

หลายประเทศทั่วโลกกำลังเร่งออกกฎหมายและมาตรการควบคุมการเข้าถึงโซเชียลมีเดียของเด็กและเยาวชน ท่ามกลางความกังวลที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับผลกระทบด้านสุขภาพจิต การกลั่นแกล้งทางออนไลน์ การเสพติดหน้าจอ และความปลอดภัยของผู้ใช้งานที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ โดยบางประเทศได้กำหนดอายุขั้นต่ำในการใช้งานโซเชียลมีเดียไว้ที่ 15-16 ปี ซึ่งถือเป็นแนวทางที่เข้มงวดที่สุดเท่าที่เคยมีมา

ออสเตรเลีย

 

ออสเตรเลียกลายเป็นประเทศแรกของโลกที่ออกกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี ใช้งานแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียหลัก เช่น TikTok, YouTube, Instagram และ Facebook โดยกฎหมายมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 10 ธันวาคม 2025

 

แพลตฟอร์มที่ไม่สามารถป้องกันหรือสกัดกั้นการเข้าถึงของผู้เยาว์ได้ อาจถูกปรับสูงสุด 49.5 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย หรือประมาณ 1,190 ล้านบาท ถือเป็นหนึ่งในมาตรการที่เข้มงวดที่สุดของโลกต่อบริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่

 

สหราชอาณาจักร

 

รัฐบาลสหราชอาณาจักรเตรียมอนุมัติมาตรการห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี ใช้งานโซเชียลมีเดียภายในช่วงปลายปี 2026 และคาดว่าจะมีผลบังคับใช้ในช่วงฤดูใบไม้ผลิปี 2027

 

นอกจากนี้ รัฐบาลยังเตรียมบังคับให้บริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่ เช่น Apple และ Google พัฒนาระบบตรวจจับและปิดกั้นภาพเปลือยบนสมาร์ตโฟนและแท็บเล็ตสำหรับผู้เยาว์ หากไม่ดำเนินการอาจเผชิญมาตรการทางกฎหมายเพิ่มเติม

 

จีน

 

หน่วยงานกำกับดูแลไซเบอร์ของจีนได้บังคับใช้โหมดพิเศษสำหรับผู้เยาว์ หรือ "Minor Mode" โดยกำหนดข้อจำกัดการใช้งานอุปกรณ์และแอปพลิเคชันตามช่วงอายุ รวมถึงจำกัดระยะเวลาการใช้งานหน้าจอในแต่ละวัน

 

มาตรการดังกล่าวถือเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายระยะยาวของจีนในการควบคุมพฤติกรรมออนไลน์ของเยาวชน

 

เดนมาร์ก

 

เดนมาร์กประกาศแผนห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี ใช้งานโซเชียลมีเดีย โดยเปิดช่องให้ผู้ปกครองสามารถอนุญาตให้เด็กอายุตั้งแต่ 13 ปี เข้าถึงบางแพลตฟอร์มได้เป็นกรณีพิเศษ

 

ฝรั่งเศส

 

สภาผู้แทนราษฎรฝรั่งเศสมีมติเห็นชอบร่างกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี ใช้งานโซเชียลมีเดีย เนื่องจากความกังวลเรื่องการกลั่นแกล้งออนไลน์และปัญหาสุขภาพจิต

 

อย่างไรก็ตาม ร่างกฎหมายยังต้องผ่านการพิจารณาของวุฒิสภาก่อนเข้าสู่กระบวนการลงมติขั้นสุดท้าย

 

เยอรมนี

 

เยอรมนีกำหนดให้เด็กอายุระหว่าง 13-16 ปี สามารถใช้งานโซเชียลมีเดียได้ต่อเมื่อได้รับความยินยอมจากผู้ปกครอง แต่กลุ่มคุ้มครองเด็กมองว่ามาตรการดังกล่าวยังไม่เพียงพอต่อการปกป้องเยาวชน

 

กรีซ

 

รัฐบาลกรีซอยู่ระหว่างเตรียมประกาศมาตรการห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี ใช้งานโซเชียลมีเดีย โดยเจ้าหน้าที่ระดับสูงระบุว่าการดำเนินการใกล้เข้าสู่ขั้นตอนสุดท้ายแล้ว

 

อินเดีย

 

ที่ปรึกษาเศรษฐกิจสูงสุดของรัฐบาลอินเดียเสนอให้กำหนดข้อจำกัดด้านอายุในการใช้งานโซเชียลมีเดีย โดยมองว่าแพลตฟอร์มเหล่านี้ถูกออกแบบให้ดึงดูดและทำให้ผู้ใช้งานติดการใช้งานเป็นเวลานาน

 

ขณะที่รัฐกัวของอินเดียกำลังศึกษาความเป็นไปได้ในการใช้มาตรการลักษณะเดียวกับออสเตรเลีย

 

อิตาลี

 

อิตาลีกำหนดให้เด็กอายุต่ำกว่า 14 ปี ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ปกครองก่อนสมัครใช้งานบัญชีโซเชียลมีเดีย ส่วนผู้ที่มีอายุ 14 ปีขึ้นไปสามารถสมัครใช้งานได้ด้วยตนเอง

 

มาเลเซีย

 

หน่วยงานกำกับดูแลการสื่อสารของมาเลเซียเริ่มใช้มาตรการห้ามผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปี สมัครบัญชีบนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายนที่ผ่านมา

 

นอร์เวย์

 

รัฐบาลนอร์เวย์เสนอปรับเพิ่มอายุขั้นต่ำในการยินยอมใช้งานโซเชียลมีเดียจาก 13 ปี เป็น 15 ปี และกำลังจัดทำกฎหมายเพื่อกำหนดอายุขั้นต่ำ 15 ปี สำหรับการใช้งานโซเชียลมีเดียโดยตรง

 

โปแลนด์

 

พรรครัฐบาลโปแลนด์กำลังผลักดันกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี ใช้งานโซเชียลมีเดีย พร้อมกำหนดให้แพลตฟอร์มรับผิดชอบในการตรวจสอบอายุผู้ใช้งาน

 

สโลวีเนีย

 

รัฐบาลสโลวีเนียอยู่ระหว่างจัดทำกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี เข้าถึงแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย โดยเป็นส่วนหนึ่งของมาตรการคุ้มครองเด็กในยุคดิจิทัล

 

สเปน

 

สเปนเตรียมเดินหน้ากฎหมายใหม่เพื่อเพิ่มความปลอดภัยในการใช้งานโซเชียลมีเดียและเทคโนโลยี AI โดยรัฐบาลเสนอห้ามผู้เยาว์อายุต่ำกว่า 16 ปี เข้าถึงโซเชียลมีเดีย พร้อมกำหนดให้แพลตฟอร์มติดตั้งระบบตรวจสอบอายุผู้ใช้งาน

 

สวีเดน

 

คณะกรรมการที่รัฐบาลสวีเดนแต่งตั้งเสนอให้กำหนดอายุขั้นต่ำ 15 ปี สำหรับการใช้งานโซเชียลมีเดีย และให้แพลตฟอร์มเป็นผู้รับผิดชอบการตรวจสอบอายุ

 

ตุรกี

 

รัฐสภาตุรกีผ่านกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี ใช้งานโซเชียลมีเดีย พร้อมออกกฎระเบียบใหม่ครอบคลุมแพลตฟอร์มดิจิทัลและบริษัทพัฒนาเกมออนไลน์

 

สหรัฐอเมริกา

 

สหรัฐกำลังผลักดันร่างกฎหมาย Kids Online Safety Act ซึ่งจะบังคับให้บริษัทโซเชียลมีเดียต้องออกแบบผลิตภัณฑ์และฟีเจอร์โดยคำนึงถึงความปลอดภัยของเด็กและเยาวชน

 

นอกจากนี้ หลายรัฐยังออกกฎหมายกำหนดให้ผู้เยาว์ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ปกครองก่อนใช้งานโซเชียลมีเดีย แม้บางกรณีจะเผชิญการท้าทายทางกฎหมายในประเด็นเสรีภาพในการแสดงออก

 

สหภาพยุโรป

 

สหภาพยุโรปกำลังพิจารณาเพิ่มมาตรการคุ้มครองเด็กจากฟีเจอร์โซเชียลมีเดียที่อาจก่อให้เกิดการเสพติดหรือส่งผลเสียต่อสุขภาพจิต ภายใต้กฎหมาย Digital Fairness Act

 

ขณะเดียวกัน รัฐสภายุโรปเคยมีมติสนับสนุนแนวคิดห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี เข้าถึงแพลตฟอร์มออนไลน์ เว็บไซต์แชร์วิดีโอ และระบบ AI Companion โดยไม่ได้รับความยินยอมจากผู้ปกครอง รวมถึงห้ามโดยเด็ดขาดสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 13 ปี

 

ภาคอุตสาหกรรมเทคโนโลยี

 

ปัจจุบันแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียรายใหญ่ เช่น TikTok, Facebook และ Snapchat กำหนดอายุขั้นต่ำในการสมัครใช้งานที่ 13 ปี

 

อย่างไรก็ตาม กลุ่มคุ้มครองเด็กระบุว่ามาตรการดังกล่าวยังไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอ เนื่องจากข้อมูลจากหลายประเทศในยุโรปพบว่าเด็กอายุต่ำกว่า 13 ปี จำนวนมากยังสามารถเปิดบัญชีและเข้าถึงแพลตฟอร์มเหล่านี้ได้

 

การเคลื่อนไหวของหลายประเทศสะท้อนแนวโน้มใหม่ของโลกที่ให้ความสำคัญกับการคุ้มครองเด็กในโลกดิจิทัลมากขึ้น โดยเฉพาะการลดความเสี่ยงจากเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม การเสพติดโซเชียลมีเดีย และผลกระทบต่อสุขภาพจิตของเยาวชนในระยะยาว.