พชรเตือนวิกฤติทุนมนุษย์ จี้รัฐเร่งฟื้นไทยก่อนฐานคลังทรุด

นายพชร นริพทะพันธุ์ กรรมการ ก.ล.ต. ระบุว่า ประเทศไทยกำลังเผชิญวิกฤติ “ทุนมนุษย์” จากการเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างรวดเร็ว โดยปี 2567 ไทยมีผู้สูงอายุคิดเป็น 20.69% ของประชากรทั้งหมด ติดอันดับที่ 17 ของโลก และใช้เวลาไม่ถึง 20 ปีในการเพิ่มสัดส่วนผู้สูงอายุจาก 10% เป็น 20% เร็วกว่าสิงคโปร์ จีน และสหรัฐอเมริกา

นายพชรระบุว่า ตัวเลขสำคัญที่ภาครัฐต้องเร่งพิจารณา ได้แก่ อัตราการเกิดปี 2567 ที่เหลือเพียง 460,000 คน ต่ำสุดในรอบ 70 ปี ขณะที่ปัจจุบันแรงงาน 3 คนต้องรองรับผู้สูงอายุ 1 คน และคาดว่าจะเหลือแรงงานเพียง 2 คนต่อผู้สูงอายุ 1 คนในปี 2587 หากไม่มีการปฏิรูปอย่างเร่งด่วน ไทยอาจเผชิญความเสี่ยงต่อการล่มสลายทางการคลังจากฐานภาษีที่แคบลงและภาระสวัสดิการที่เพิ่มสูงขึ้น

นายพชร ตัวอย่างสิงคโปร์ว่าเป็นประเทศที่รับมือปัญหาสังคมสูงวัยอย่างเป็นระบบ ผ่าน 3 แนวทางหลัก ได้แก่ การขยายอายุเกษียณอย่างค่อยเป็นค่อยไปโดยมีกฎหมายรองรับ การอุดหนุนค่าจ้างนายจ้างที่จ้างแรงงานสูงวัย และการพัฒนาทักษะตลอดชีวิตผ่านโครงการ SkillsFuture ซึ่งมีระบบติดตามผลด้านการจ้างงานและค่าจ้างจริงหลังจบหลักสูตร

อย่างไรก็ดี นายพชรเห็นว่า ไทยไม่สามารถลอกแบบสิงคโปร์ได้ทั้งหมด เนื่องจากบริบทแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะโครงสร้างแรงงานสูงวัยไทยที่ส่วนใหญ่เป็นแรงงานอิสระหรือช่วยกิจการครอบครัว ขณะที่ผู้สูงอายุจำนวนมากไม่มีเงินออม รายได้ไม่เพียงพอ และมีฐานการศึกษาต่ำ ทำให้การ Reskilling ต้องออกแบบให้เข้าถึงแรงงานนอกระบบอย่างแท้จริง

นายพชรเสนอว่า ภาครัฐควรเดินหน้าพร้อมกัน 3 ด้าน ได้แก่ การออกกฎหมายขยายอายุเกษียณให้เป็นรูปธรรม การสร้างระบบ Reskilling ที่เข้าถึงแรงงานนอกระบบ และการดึงดูดแรงงานทักษะสูงจากต่างประเทศอย่างเชิงรุก เพื่อเติมเต็มกำลังแรงงานและยกระดับศักยภาพเศรษฐกิจไทยในระยะยาว

“ทุนมนุษย์ไม่ใช่ค่าใช้จ่าย แต่คือการลงทุนที่มีผลตอบแทนสูงที่สุดในระยะยาว และเป็นโจทย์ที่รัฐบาลไทยต้องตอบและแก้ให้ได้” นายพชรกล่าว