ติดสปีด EEC Medical Hub! สธ. ลงนาม ATMPs Sandbox รพ.ชลบุรี สร้างฐานผลิตยาขั้นสูงครั้งแรกในภาคตะวันออก

สัญญาณการพัฒนา EEC ให้เป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษด้านการแพทย์และสุขภาพครบวงจรชัดเจนขึ้นเป็นลำดับ

 

หลังจากที่เมื่อวันที่ 27 เมษายนที่ผ่านมา คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติงบประมาณกว่า 5,374 ล้านบาท สำหรับโครงการศูนย์นวัตกรรมทางการแพทย์ชั้นเลิศบูรพาทิศ มหาวิทยาลัยบูรพา ระยะเวลา 6 ปี เพื่อยกระดับศักยภาพบริการทางการแพทย์และนวัตกรรมสุขภาพในพื้นที่ EEC

หัวใจสำคัญอีกประการหนึ่งคือ โครงการนี้จะช่วยเพิ่มศักยภาพโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยบูรพาไปสู่โรงพยาบาลขนาด 500 เตียง และต่อยอดสู่ 800 เตียงในอนาคต พร้อมรองรับการเพิ่มจำนวนนิสิตแพทย์ การฝึกอบรมแพทย์เฉพาะทาง แพทย์ประจำบ้าน และบุคลากรทางการแพทย์ในสาขาที่จำเป็นต่อพื้นที่ .. ซึ่งแน่นอนว่าแผนการพัฒนาบุคลากรทางการแพทย์ "น่าจะ" รวมอยู่ในประเด็นนี้ด้วย

 

อีกทั้ง เมื่อวานนี้ (28 เมษายน 2569) กระทรวงสาธารณสุขก็ต่อยอดด้วยการลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ร่วมกับบริษัท ไครโอวิวา (ประเทศไทย) จำกัด เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ขั้นสูง หรือ ATMPs (Advanced Therapy Medicinal Products) ในพื้นที่ โรงพยาบาลชลบุรี

 

 

ATMPs คืออะไร และทำไมถึงสำคัญ

 

ATMPs หรือ "ผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ขั้นสูง" คือกลุ่มนวัตกรรมการรักษาที่อยู่ในระดับแนวหน้าของวงการแพทย์โลก ครอบคลุมทั้งการบำบัดด้วยเซลล์ (Cell Therapy) เช่น สเต็มเซลล์, การบำบัดด้วยยีน (Gene Therapy) และผลิตภัณฑ์วิศวกรรมเนื้อเยื่อ (Tissue Engineering)  ซึ่งแตกต่างจากยาแผนปัจจุบันทั่วไป เพราะเป็นการรักษาที่ปรับเฉพาะตามผู้ป่วยแต่ละราย จึงมีประสิทธิภาพสูงกว่าในหลายกลุ่มโรค โดยเฉพาะมะเร็ง

อีกทั้งหากมองในแง่เศรษฐกิจ ATMPs เป็นยาที่มีมูลค่าสูงในปัจจุบัน อย่างไรก็ตามด้วยศักยภาพของบุคลากรทางการแพทย์ไทย และราคาการบริการที่สมเหตุสมผล คือ ถูกกว่า ที่อื่นหลายเท่านัก .. หลายฝ่ายจึงมองว่าหากสามารถพัฒนา ATMPs สำเร็จ นี่คือ "การเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ" ให้แก่ประเทศ และเติมเต็มคำว่า Medical Hub ให้ชัดเจนขึ้น จากเดิมที่ไทยเป็นเพียงผู้ให้บริการทางการแพทย์ชั้ยอด เป็น "ผู้สร้างเทคโนโลยีทางการแพทย์"  ที่สำคัญด้วย!

 

 

 

ATMPs Sandbox คืออะไร และไทยเดินมาถึงจุดนี้แล้วได้อย่างไร

 

สำหรับโครงการ ATMPs Sandbox มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างระบบต้นแบบของการผลิตและใช้ผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ขั้นสูง ที่ได้มาตรฐานสากล เพื่อเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงการรักษาที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพในราคาที่เหมาะสม โดยไม่ต้องพึ่งพาการนำเข้าจากต่างประเทศ กล่าวง่ายๆ คือ เป็นการสร้างพื้นที่ทดลองทางกฎหมายและวิทยาศาสตร์ ที่ภาครัฐและเอกชนสามารถร่วมกันวิจัย ผลิต และนำนวัตกรรมเหล่านี้ไปใช้จริงกับผู้ป่วยได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย ภายใต้การกำกับดูแลที่เข้มงวด 

 

ภายใต้ ATMPs Sandbox นี้ รัฐบาลหวังว่าจะเร่งการวิจัยและพัฒนายาในโครงการให้สามารถออกมาต่อยอดเชิงพาณิชย์ได้รวดเร็วและมีประสิทธิภาพมากขึ้น

 

ปัจจุบัน กระทรวงสาธารณสุขได้คัดเลือกหน่วยบริการ 2 แห่งในการทำ ATMPs Sandbox นำร่อง คือ ศูนย์การแพทย์บางรัก กรมควบคุมโรค และโรงพยาบาลวชิระภูเก็ต ซึ่งลงนามความร่วมมือกับบริษัทเอกชน เพื่อเริ่มต้นวิจัยและพัฒนา ATMPs ใน 3 กลุ่มโรคที่พบมากในประเทศไทย ได้แก่ โรคหมอนรองกระดูกเสื่อม กลุ่มโรคผิวหนังและการชะลอวัย และมะเร็งลำไส้ อย่างไรก็ตาม ทุกการวิจัยต้องผ่านการอนุมัติจากคณะกรรมการจริยธรรมก่อนเริ่มดำเนินการ และยังอยู่ในขั้นตอนการวิจัยแทบทั้งสิ้น

 

 

การลงนาม MOU ครั้งล่าสุด

 

สำหรับการลงนาม MOU ล่าสุดนี้ ดร.นพ.โสภณ เอี่ยมศิริถาวร รองปลัดกระทรวงสาธารณสุข เป็นประธานในพิธีลงนาม MOU โครงการ ATMPs Sandbox ระหว่างกระทรวงสาธารณสุขและบริษัท ไครโอวิวา (ประเทศไทย) จำกัด ที่กระทรวงสาธารณสุข จ.นนทบุรี

 

นพ.สุภโชค เวชภัณฑ์เภสัช ผู้ตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 6 กล่าวว่า ความร่วมมือครั้งนี้ตั้งเป้าส่งเสริมการลงทุน การวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีทางการแพทย์ รวมถึงการถ่ายทอดองค์ความรู้ผ่านการฝึกอบรมและความร่วมมือทางวิชาการ โดยจะบูรณาการแนวทาง "การแพทย์แบบมุ่งเป้า" หรือแนวทางการรักษาที่วิเคราะห์ข้อมูลพันธุกรรมและชีววิทยาของผู้ป่วยแต่ละรายเพื่อออกแบบการรักษาที่เหมาะสมที่สุด  เข้ากับการประยุกต์ใช้ ATMPs มาตรฐานสากล เพื่อให้คนไทยเข้าถึงการรักษาที่มีประสิทธิภาพในราคาที่เหมาะสม โดยมีกรอบความร่วมมือระยะ 10 ปี

 

ทั้งนี้ นพ.นำพล แดนพิพัฒน์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลชลบุรี  กล่าวว่า โรงพยาบาลชลบุรี ซึ่งเป็นเขตส่งเสริมเศรษฐกิจพิเศษด้านการแพทย์และสุขภาพครบวงจร ในพื้นที่ EEC จะเป็นกลไกหลักด้านวิชาการและการแพทย์ สนับสนุนโครงสร้างพื้นฐาน กำหนดมาตรฐาน และกำกับดูแลการดำเนินงานให้เป็นไปตามกฎหมายและมาตรฐานสากล ครอบคลุมการบริหารจัดการโครงการ การติดตาม และประเมินผลอย่างเป็นระบบ เพื่อให้การดำเนินงานมีประสิทธิภาพ โปร่งใส และสามารถต่อยอดสู่โครงการย่อยในอนาคตได้อย่างเป็นรูปธรรม

 

ด้าน นางจิรัญญา ประชาเสรี ประธานกรรมการบริหารภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ บริษัท ไครโอวิวาฯ เปิดเผยว่า บริษัทพร้อมนำความเชี่ยวชาญด้านสเต็มเซลล์ระดับสากลมาสนับสนุนโครงการนี้เต็มกำลัง โดยบริษัทเป็นแห่งเดียวในไทยที่ได้รับการรับรองมาตรฐานจาก AABB ครบถ้วนในทุกด้าน ซึ่งเป็นองค์กรรับรองมาตรฐานธนาคารเลือดและการบำบัดด้วยเซลล์ระดับโลก พร้อมด้วยกระบวนการผลิตตามหลักเกณฑ์ GMP (Good Manufacturing Practice)

 

สำหรับโรงพยาบาลชลบุรี ถือเป็นโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ  ที่ใหญ่ที่สุดในภาคตะวันออก มีขนาด 932 เตียง รองรับผู้ป่วยในมากกว่า 45,000 รายต่อปี พร้อมทีมแพทย์เฉพาะทาง 272 คน และบุคลากรทางการแพทย์รวมกว่า 3,100 คน 

 

 

จับตา EEC Medical Hub 

 

ความเคลื่อนไหวในสัปดาห์เดียวกันนี้บ่งชี้ชัดว่ารัฐบาลกำลังเร่งขับเคลื่อนยุทธศาสตร์การแพทย์ EEC  

เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ครอบคลุม 3 จังหวัด ได้แก่ ชลบุรี ระยอง และฉะเชิงเทรา มีการจัดตั้ง "เขตส่งเสริมเศรษฐกิจพิเศษ" เฉพาะด้านหลายประเภท รวมถึงด้านการแพทย์และสุขภาพครบวงจร ซึ่งได้รับสิทธิประโยชน์พิเศษทั้งด้านภาษีและกฎระเบียบเพื่อดึงดูดการลงทุนจากทั้งในและต่างประเทศ

ซึ่งก่อนหน้านี้ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) กล่าวว่ามีแผนสนับสนุนและผลักดันพื้นที่โรงพยาบาลชลบุรีให้เป็นพื้นที่นำร่องด้านการลงทุน ATMPs ผ่านความร่วมมือกับเครือข่ายพันธมิตรทั้งในและต่างประเทศ เพื่อดึงดูดนักลงทุน ผู้พัฒนาเทคโนโลยี และผู้ประกอบการด้านการแพทย์ขั้นสูงเข้าสู่พื้นที่ 

 

...

 

ทั้งนี้ การเปิดพื้นที่ ATMPs Sandbox ซึ่งจะเป็นพื้นที่ทดลองสำหรับการพัฒนาและวิจัย ติดสปีดด้วยกฎหมายและการกำกับ ผนวกกับกลไกของ EEC ที่ให้สิทธิพิเศษต่อนักลงทุนและกลุ่มธุรกิจ และความร่วมมือในการสร้างศูนย์นวัตกรรมทางการแพทย์ที่ม.บูรพา ซึ่งจะเป็นพื้นที่ผลิตบุคลากรทางการแพทย์ด้วย จะสามารถเกื้อหนุนให้การพัฒนา ATMPs ในเมืองไทยรุดหน้าไปได้มากน้อยแค่ไหน? ก็ต้องจับตาดูกันต่อไป.