เตือน! “โรคไวรัสตับอักเสบเอ” ระบาดในภาคตะวันออก พบคลัสเตอร์หลักพื้นที่ "ชลบุรี"

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข เตือนประชาชนหลังพบผู้ป่วยโรคไวรัสตับอักเสบเอมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โรคนี้ติดต่อจากการรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อ รวมถึงการสัมผัสสิ่งของที่มีเชื้อแล้วนำเข้าปาก สามารถพบได้ทั่วโลก โดยเฉพาะพื้นที่สุขอนามัยไม่ดี ส่วนใหญ่มักพบการระบาดในโรงเรียน โรงงาน สถานที่ที่คนอยู่รวมกันจำนวนมาก

นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่าสถานการณ์ของโรคไวรัสตับอักเสบเอ ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม – 20 เมษายน 2569 ข้อมูลจากระบบเฝ้าระวังโรคดิจิทัล (DDS) กองระบาดวิทยา พบผู้ป่วย 672 ราย ไม่พบรายงานผู้เสียชีวิต ส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มวัยทำงาน
 

จังหวัดที่มีผู้ป่วยมากที่สุด คือ จังหวัดชลบุรี รองลงมา คือ ระยอง กรุงเทพมหานคร และจันทบุรี ตามลำดับ

ปัจจัยเสี่ยงสำคัญมาจากการรับประทานอาหารหรือน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อ รวมถึงการติดต่อจากคนสู่คนจากการสัมผัสใกล้ชิด ซึ่งสามารถแพร่เชื้อได้แม้ผู้ติดเชื้อยังไม่แสดงอาการ โดยเชื้อสามารถพบในอุจจาระของผู้ป่วยสูงสุดในช่วง 1 – 2 สัปดาห์แรกก่อนเริ่มแสดงอาการ

อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวเพิ่มเติมว่า กรณีที่พบผู้ป่วยเพิ่มสูงขึ้นในจังหวัดภาคตะวันออกขณะนี้กำลังอยู่ระหว่างการสอบสวนโรคเพื่อค้นหาสาเหตุเพิ่มเติม

ทั้งนี้หน่วยงานสาธารณสุขได้เร่งดำเนินมาตรการควบคุมแหล่งแพร่เชื้อ ได้แก่ การเฝ้าระวังคุณภาพน้ำดื่ม ระบบส้วมและสุขาภิบาล ตลอดจนความปลอดภัยด้านอาหารและน้ำ พร้อมติดตามสถานการณ์การระบาดอย่างต่อเนื่องจนกว่าโรคจะสงบ

ด้าน นายแพทย์ดิเรก ขำแป้น รองอธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวเน้นย้ำถึงอาการและการเฝ้าระวังโรคตับอักเสบว่า ผู้ที่ติดเชื้ออาจจะไม่แสดงอาการป่วย หรือมีอาการเล็กน้อยไปจนถึงรุนแรงถึงขั้นตับวาย อาการที่พบบ่อย ได้แก่ มีไข้ ปวดท้อง ถ่ายเหลว อ่อนเพลีย ปวดข้อ เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน ตัวเหลือง ตาเหลือง อาจมีอาการปวดบริเวณตับใต้ชายโครงขวาหรือบริเวณลิ้นปี่ ปัสสาวะสีเข้มผิดปกติ หรืออุจจาระสีซีด ในบางรายอาจพบผื่นผิวหนัง ภาวะหลอดเลือดอักเสบ ไตอักเสบ หรือกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ โดยมีระยะฟักตัวเฉลี่ย 28 – 30 วัน

กรมควบคุมโรคจึงขอเน้นย้ำการป้องกันตนเองตามมาตรการ “สุก ร้อน สะอาด” ได้แก่

• รับประทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่ หลีกเลี่ยงอาหารดิบหรือสุก ๆ ดิบ ๆ และกรณีอาหารที่ปรุงไว้เกิน 2 ชั่วโมงควรอุ่นร้อนให้ทั่วถึงก่อนรับประทานทุกครั้ง
• ล้างมือด้วยน้ำและสบู่ให้สะอาดก่อนปรุงและรับประทานอาหาร หลังขับถ่าย หลังดูแลผู้ป่วย หรือหลังสัมผัสสิ่งสกปรก
• เลือกบริโภคน้ำดื่มและน้ำแข็งที่สะอาดปลอดภัย ได้มาตรฐานและมีบรรจุภัณฑ์ปิดสนิท
• จัดการสิ่งปฏิกูลอย่างถูกสุขลักษณะ เช่น ขับถ่ายลงส้วมและมีระบบบำบัดที่เหมาะสม เพื่อป้องกันการปนเปื้อนสู่สิ่งแวดล้อม
• ใช้ภาชนะและอุปกรณ์ส่วนตัวในการรับประทานอาหารและดื่มน้ำ เช่น ช้อน ส้อม และแก้วน้ำ
• เลือกวัตถุดิบที่สด สะอาด จากแหล่งที่เชื่อถือได้ เช่น ตลาดที่ได้มาตรฐานหรือแหล่งผลิตที่ได้รับการรับรอง

สำหรับวัคซีนป้องกันโรคตับอักเสบเอ เป็นวัคซีนทางเลือก มีค่าใช้จ่าย สามารถให้ในเด็กอายุ 1 ปีขึ้นไป และผู้ใหญ่ที่ยังไม่เคยได้รับวัคซีน รวมถึงกลุ่มเสี่ยงต่อการเกิดโรครุนแรง เช่น หญิงตั้งครรภ์ ผู้ป่วยโรคตับเรื้อรัง ผู้ป่วยเอชไอวี ตลอดจนผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการรับเชื้อ เช่น ผู้ที่เดินทางระหว่างประเทศ โดยกลุ่มเสี่ยงสามารถติดต่อสถานพยาบาลเพื่อรับคำปรึกษาและรับบริการ