18 ปี สพฉ. ปฏิรูปการแพทย์ฉุกเฉินด้วย NDEMS สู่โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลเพื่อทุกชีวิต

ในวาระครบรอบ 18 ปี แห่งการสถาปนาสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.) เมื่อวันที่ 7 มีนาคม 2569  สะท้อนภาพการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์จากการบริหารจัดการบริการสาธารณสุข สู่การเป็น "โครงสร้างพื้นฐาน" (Essential Infrastructure) ที่สำคัญของประเทศ ภายในงานซึ่ง นายพัฒนา พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เป็นประธาน พร้อมด้วย ดร. พิเชษฐ์ หนองช้าง เลขาธิการ สพฉ. ได้สะท้อนภาพความสำเร็จในการสร้างหลักประกันด้านความน่าเชื่อถือและความคาดหมายได้ (Predictability) ของระบบช่วยชีวิต ประชาชนทุกคนบนผืนแผ่นดินไทยต้องเข้าถึงมาตรฐานการรักษาที่เท่าเทียม โดยมีดิจิทัลแพลตฟอร์มเป็นกระดูกสันหลังเชื่อมโยงเครือข่ายทั่วประเทศ

 

iDEMS: อภิวัฒน์ระบบนิเวศการแพทย์ฉุกเฉินด้วยนวัตกรรมดิจิทัล

 

หัวใจสำคัญของการปฏิรูประบบการแพทย์ฉุกเฉินครั้งนี้ คือ iDEMS (Intelligence Digital Emergency Medical Service) ภายใต้กรอบการพัฒนาแพลตฟอร์มกลางระดับชาติ (NDEMS) ซึ่งเป็นการบูรณาการร่วมกันระหว่าง สพฉ., สวทช. และพันธมิตรโทรคมนาคมภาคเอกชน พัฒนาบนสถาปัตยกรรม Cloud-based ที่มีความมั่นคงปลอดภัยสูง รองรับการประมวลผลข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) เพื่อก้าวข้ามขีดจำกัดของระบบเดิม

 

ความโดดเด่นของ iDEMS คือการนำหลักการ Universal Design มาใช้ผ่านระบบ "Total Conversation" ที่รองรับการสื่อสารมัลติมีเดียเต็มรูปแบบ ทั้งภาพ เสียง ข้อความ และวิดีโอ ซึ่งเป็นการทลายกำแพงการสื่อสารสำหรับผู้พิการทางการได้ยินหรือผู้ป่วยในภาวะช็อกที่ไม่สามารถพูดสายได้ นวัตกรรมนี้เปรียบเสมือนการสร้าง "สะพานดิจิทัล" ที่ลดช่องว่างระหว่างจุดเกิดเหตุและทีมแพทย์ ช่วยให้เจ้าหน้าที่ประเมินสถานการณ์ได้อย่างแม่นยำตั้งแต่วินาทีแรก

 

ดร.พิเชษฐ์ หนองช้าง เลขาธิการสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ กล่าวว่า ตลอดระยะเวลา 18 ปีที่ผ่านมา สพฉ. มุ่งมั่นพัฒนาการแพทย์ฉุกเฉินของประเทศ ทั้งการสร้างความรอบรู้ด้านการแพทย์ฉุกเฉินให้แก่ภาคประชาชน ผ่านการฝึกอบรมการกู้ชีพขั้นพื้นฐาน การขยายเครือข่ายศูนย์การเรียนรู้ชุมชนด้านการแพทย์ฉุกเฉินยังทั่วประเทศ รวมถึงการพัฒนามาตรฐานผู้ปฏิบัติการ หน่วยปฏิบัติการ และระบบการแพทย์ฉุกเฉิน โดยเฉพาะดิจิทัลแพลตฟอร์มกลางการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ หรือ NDEMS ที่ สพฉ. พัฒนาร่วมกับสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญในการเข้าถึงและให้การช่วยเหลือผู้ป่วยฉุกเฉินได้อย่างทั่วถึงและทันท่วงที ลดอัตราการเสียชีวิตและพิการได้อย่างเป็นรูปธรรม

 

ซึ่งในวาระของการครบรอบ 18 ปี สพฉ. มุ่งมั่นที่จะขับเคลื่อนยกระดับให้ระบบการแพทย์ฉุกเฉินเป็นโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ พร้อมทั้งพัฒนาประยุกต์ใช้นวัตกรรมดิจิทัลเพื่อเสริมประสิทธิภาพในการให้บริการการแพทย์ฉุกเฉินแก่ประชาชนทุกคนบนผืนแผ่นดินไทยอย่างทั่วถึง เท่าเทียม และทันท่วงที

 

อนาคตการแพทย์ฉุกเฉินไทยสู่ความเชื่อมั่นระดับสากล

 

ความสำเร็จจาก 15 จังหวัดนำร่อง สู่เป้าหมายการขยายตัวทั่วประเทศภายใต้แนวคิด "Digital EMS for Life Saving" คือการประกาศศักยภาพของไทยในด้านความมั่นคงทางสุขภาพ (Global Health Security) ระบบ NDEMS จึงไม่เพียงแต่เป็นที่พึ่งของคนไทย แต่ยังเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักท่องเที่ยวและภาคธุรกิจ เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันทางเศรษฐกิจของประเทศ