เร่งดันวัคซีน PCV เป็นสิทธิพื้นฐาน ลดเด็กเล็กพิการระยะยาว หลังพบป่วย 1 แสนรายต่อปี!

กรมควบคุมโรค เผยสถานการณ์เด็กไทยอายุต่ำกว่า 5 ปี ป่วยปอดอักเสบและโรคติดเชื้อนิวโมคอคคัสชนิดรุนแรงเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง คณะอนุกรรมการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคมีมติเอกฉันท์ผลักดันวัคซีน PCV เป็นสิทธิประโยชน์พื้นฐาน เพื่อยกระดับการเข้าถึงวัคซีนทั่วประเทศ ลดอัตราป่วย เสียชีวิต และความพิการในเด็ก พร้อมยืนยันมีข้อมูลวิชาการเพียงพอ ไม่จำเป็นต้องศึกษานำร่องเพิ่มเติม เตรียมยกระดับการเข้าถึงวัคซีนทั่วประเทศ

 

คร.ห่วงเด็กไทยป่วยปอดอักเสบ–IPD เพิ่ม เร่งดันวัคซีน PCV สิทธิพื้นฐาน

 

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยว่า เด็กไทยอายุต่ำกว่า 5 ปี ยังคงเผชิญภาวะป่วยด้วยโรคปอดอักเสบในระดับสูงต่อเนื่องหลายหมื่นรายต่อปี รวมถึงโรคติดเชื้อนิวโมคอคคัสชนิดรุนแรง (IPD) ที่พบผู้ป่วยปีละกว่าพันราย ส่งผลให้คณะอนุกรรมการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคมีมติเอกฉันท์ เร่งผลักดันวัคซีนป้องกันโรคปอดอักเสบจากเชื้อนิวโมคอคคัส (PCV) เป็นสิทธิประโยชน์พื้นฐาน เพื่อคุ้มครองเด็กทั่วประเทศ

นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค ในฐานะประธานคณะอนุกรรมการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค เปิดเผยว่า ที่ประชุมได้ทบทวนสถานการณ์โรค IPD ร่วมกับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) พบว่าเด็กไทยยังมีอัตราป่วยโรคปอดอักเสบในระดับสูง และจำเป็นต้องเร่งดำเนินมาตรการป้องกันในเด็กเล็ก โดยเห็นชอบให้ผลักดันวัคซีน PCV เป็นสิทธิประโยชน์ถ้วนหน้า เพื่อสร้างความเท่าเทียมในการเข้าถึงวัคซีน

 

 

ข้อมูลจากระบบเฝ้าระวังโรคดิจิทัล (DDS) กองระบาดวิทยา ระหว่างปี 2566–2568 พบว่า เด็กอายุ 0–5 ปี ป่วยโรคปอดอักเสบปีละประมาณ 88,000–107,000 ราย และต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล 34,000–41,000 รายต่อปี โดยตรวจพบเชื้อ Streptococcus pneumoniae ในผู้ป่วยร้อยละ 15–24 หรือคิดเป็นผู้ป่วยปอดอักเสบจากเชื้อนิวโมคอคคัสกว่า 6,000–7,000 รายต่อปี

 

นอกจากนี้ ยังพบผู้ป่วยโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบในเด็กอายุ 0–5 ปี ปีละประมาณ 240–340 ราย โดยกว่าครึ่งหนึ่งมีสาเหตุจากเชื้อนิวโมคอคคัส ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการเกิดความพิการทางระบบประสาทอย่างถาวร

 

ด้านนายแพทย์ดิเรก ขำแป้น รองอธิบดีกรมควบคุมโรค ระบุว่า การวิเคราะห์เชิงพื้นที่พบว่าเกือบทุกจังหวัดมีอัตราป่วยโรค IPD สูงกว่า 50 ต่อประชากรแสนคน และหลายพื้นที่สูงกว่า 200 ต่อประชากรแสนคน สะท้อนว่าเป็นปัญหาสุขภาพระดับประเทศ โดยประเทศไทยมีระบบเฝ้าระวังโรคครอบคลุมสถานพยาบาลร้อยละ 99.64 และมีระบบเฝ้าระวังเชิงรุกในโรงพยาบาล 23 แห่งใน 19 จังหวัด ทำให้มีข้อมูลทางระบาดวิทยาเพียงพอสำหรับการตัดสินใจเชิงนโยบาย

 

ที่ประชุมจึงมีความเห็นสอดคล้องกันว่า

 

ไม่มีความจำเป็นต้องดำเนินการวิจัยนำร่องหรือศึกษาวัคซีน PCV เพิ่มเติมในพื้นที่นำร่อง เนื่องจากมีข้อมูลวิชาการและข้อมูลเฝ้าระวังเพียงพอแล้ว จึงเห็นควรให้ดำเนินการจัดบริการวัคซีน PCV ครอบคลุมทุกจังหวัดทั่วประเทศโดยพร้อมกัน

 

ทั้งนี้ หลักฐานจากนานาชาติและการประเมินโดย HITAP ยืนยันว่า วัคซีน PCV มีประสิทธิผลและคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์สามารถลดการป่วยรุนแรง การเสียชีวิต และความพิการในเด็กได้อย่างชัดเจน การป้องกันโรครุนแรงตั้งแต่ช่วงต้นชีวิตนับเป็นการลงทุนด้านสุขภาพที่คุ้มค่า กรมควบคุมโรคจะเร่งประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อให้นโยบายนี้เกิดขึ้นจริงโดยเร็วที่สุด เพื่อคุ้มครองสุขภาพและยกระดับคุณภาพชีวิตเด็กไทยในระยะยาว