3 องค์กรด้านกุมารแพทย์ หนุนรัฐฯ เร่งบรรจุวัคซีน PCV ให้เด็กไทย

ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย ร่วมกับสมาคมกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย และสมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย ออกแถลงการณ์สนับสนุนการเพิ่มการเข้าถึงวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อนิวโมคอคคัส (PCV) ในเด็กไทย

โดยชี้ว่าโรคจากเชื้อ Streptococcus pneumoniae เป็นสาเหตุสำคัญของการเจ็บป่วยรุนแรง เช่น ปอดอักเสบ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ และติดเชื้อในกระแสเลือด ซึ่งวัคซีน PCV มีหลักฐานยืนยันประสิทธิผลและความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์สุขภาพ

ขณะเดียวกัน มติคณะอนุกรรมการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค สรุปควรเร่งบรรจุวัคซีนดังกล่าวเป็นสิทธิประโยชน์พื้นฐานของเด็กไทย พร้อมเห็นชอบการนำร่องและขยายผลทั่วประเทศ

ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย สมาคมกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย และสมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย ออกแถลงการณ์ฉบับที่ 1/2569 เรื่อง “การเข้าถึงวัคซีน PCV ในเด็กไทย” โดยระบุว่า โรคติดเชื้อ Streptococcus pneumoniae หรือนิวโมคอคคัส ยังเป็นสาเหตุสำคัญของการเจ็บป่วยรุนแรงในเด็กไทย เช่น ปอดอักเสบ ติดเชื้อในกระแสเลือด และเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ซึ่งอาจทำให้เสียชีวิตหรือเกิดความพิการระยะยาวได้

แถลงการณ์ระบุว่า วัคซีนป้องกันโรคนิวโมคอคคัส (PCV) มีหลักฐานทางวิชาการยืนยันถึงประสิทธิผลในการลดการป่วยและการเสียชีวิต โดยองค์การอนามัยโลกแนะนำให้เป็นวัคซีนพื้นฐานสำหรับเด็ก ขณะที่หลายประเทศทั่วโลกและประเทศในอาเซียนส่วนใหญ่ได้บรรจุวัคซีนนี้ไว้ในแผนสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคแห่งชาติแล้ว

อย่างไรก็ตาม ในประเทศไทยวัคซีน PCV ยังเป็นวัคซีนทางเลือก ส่งผลให้การเข้าถึงขึ้นอยู่กับความพร้อมของครอบครัว ทำให้เด็กบางส่วนยังไม่ได้รับวัคซีนและยังมีความเสี่ยงต่อการป่วยรุนแรง

องค์กรวิชาชีพทั้งสามเห็นพ้องว่า ประเทศไทยควรให้เด็กทุกคนสามารถเข้าถึงวัคซีน PCV ผ่านสิทธิประโยชน์ในหลักประกันสุขภาพแห่งชาติอย่างเท่าเทียม

ประเด็นข้อถกเถียงก่อนนำมาสู่แถลงการณ์

ประเด็นวัคซีน PCV ในไทยมีข้อถกเถียงต่อเนื่องระหว่างฝ่ายวิชาการและฝ่ายนโยบายด้านงบประมาณ โดยฝ่ายแพทย์และนักวิชาการด้านสาธารณสุขยืนยันถึงประโยชน์ในการลดอัตราการเสียชีวิตและความพิการในเด็ก รวมถึงความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์สุขภาพในระยะยาว

ขณะที่การบรรจุวัคซีนเข้าสู่สิทธิประโยชน์หลักยังเผชิญข้อจำกัดด้านงบประมาณและการจัดสรรทรัพยากร รวมถึงข้อกังวลเรื่องสายพันธุ์เชื้อที่ควรครอบคลุมในวัคซีน

ล่าสุด มติคณะอนุกรรมการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค ยืนยันให้เร่งผลักดันการบรรจุวัคซีน PCV เป็นสิทธิประโยชน์สำหรับเด็กไทย และเห็นชอบการนำร่องการให้วัคซีนทั่วประเทศ พร้อมให้ดำเนินการศึกษาติดตามผลในลักษณะ implementation research ภายใต้การบริหารของกรมควบคุมโรคและกระทรวงสาธารณสุข