'รถตรวจสุขภาพสูงวัยเคลื่อนที่' นวัตกรรมสุขภาพเชิงรุก ตรวจ 6 ด้าน

รถตรวจสุขภาพสูงวัยเคลื่อนที่ เป็นนวัตกรรมที่ทางกระทรวงสาธารณสุขเพิ่งเปิดตัว พัฒนาโดย สถาบันเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ ที่จะให้บริการสุขภาพในพื้นที่ต่างๆ เพื่อเพิ่มการเข้าถึงบริการสุขภาพซึ่งคาดว่าจะมากขึ้นได้ถึง 12%

นพ.ศักดา อัลภาชน์ รองปลัดกระทรวงสาธารณสุข กล่าวถึงการเข้าถึงการตรวจสุขภาพของคนสูงวัยว่า ประเทศไทยเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์ มีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป มากกว่า 14.37 ล้านคน คิดเป็น 21.87% ของประชากรทั้งหมด และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ซึ่งเป็นความท้าทายด้านสุขภาพจากปัญหาการป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) โรคที่พบมากที่สุด คือ ความดันโลหิตสูง เบาหวาน และโรคหัวใจ

ผู้สูงอายุมากกว่า 38% มีโรคประจำตัวมากกว่า 2 โรค รวมถึงมีปัญหาสุขภาพที่พบบ่อย เช่น การมองเห็น สุขภาพช่องปาก ภาวะสมองเสื่อม และการพลัดตกหกล้ม

หากไม่ได้รับการดูแลที่เหมาะสมอาจนำไปสู่ภาวะพึ่งพิงและส่งผลต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว ทำให้ต้องเข้ารับบริการสาธารณสุขอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้เกิดความแออัดในโรงพยาบาลรัฐมากขึ้น โดยเฉพาะโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ

ทั้งนี้ จากรายงานของระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปี 2566 พบว่า ผู้สูงอายุใช้บริการผู้ป่วยนอกกว่า 68.9 ล้านครั้ง และเข้าใช้บริการในสถานพยาบาลเพิ่มขึ้นกว่า 2% หรือประมาณ 1.8 ล้านครั้งต่อปี อย่างไรก็ตาม ยังมีผู้สูงอายุอีกมากที่มีข้อจำกัดด้านเศรษฐกิจและสังคม ทำให้ไม่สามารถเดินทางเข้ารับบริการด้านสุขภาพได้

กรมการแพทย์ โดยสถาบันเวชศาสตร์สมเด็จพระสังฆราชญาณสังวรเพื่อผู้สูงอายุ จึงได้พัฒนา 'รถตรวจสุขภาพสูงวัยเคลื่อนที่' นำบริการสาธารณสุขออกไปถึงชุมชนและกลุ่มเป้าหมาย ซึ่งประมาณการณ์ว่าใน 1 ปี รถตรวจสุขภาพเคลื่อนที่ 1 คัน จะช่วยเพิ่มโอกาสเข้าถึงบริการของผู้สูงอายุได้ถึง 12% หรือ 21,600 คน  คาดว่าจะสามารถลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงบริการ ส่งเสริมการป้องกันโรค และสนับสนุนการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุให้สามารถดำรงชีวิตได้อย่างมีคุณภาพ ลดภาระของโรงพยาบาล และลดภาระของประชาชนในการเดินทาง โดยเฉพาะพื้นที่ห่างไกล

สำหรับบริการของรถตรวจสุขภาพสูงวัยเคลื่อนที่มี 6 บริการหลัก ได้แก่

1. การตรวจรักษา ติดตาม ให้คำปรึกษาด้านโรค NCDs ภาวะสมองเสื่อมและภาวะหกล้ม
2. ตรวจคัดกรองสุขภาพช่องปาก
3. ให้คำปรึกษาทางไกล (Tele-Consult) โดยทีมสถาบันเวชศาสตร์สมเด็จพระสังฆราชญาณสังวรเพื่อผู้สูงอายุ
4. ตรวจสุขภาพเบื้องต้น (วัดความดัน ตรวจเบาหวาน ชั่งน้ำหนัก ฯลฯ)
5. ให้คำปรึกษาด้านโภชนาการและกิจกรรมพัฒนาร่างกาย
6. ฉีดวัคซีนและเวชภัณฑ์เบื้องต้น