ปั่นจักรยานไฟฟ้าเที่ยวคุ้งบางกะเจ้า สัมผัสเส้นทางคาร์บอนต่ำกลางปอดเมือง

คุ้งบางกะเจ้า พื้นที่สีเขียวขนาดใหญ่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาในอำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ มีลักษณะภูมิประเทศโดดเด่นจนเป็นเอกลักษณ์ ด้วยรูปร่างของผืนดินที่โค้งล้อมไปตามลำน้ำเจ้าพระยาจนมองจากแผนที่คล้ายกับ “กระเพาะหมู” จึงเป็นที่มาของคำเรียกติดปากว่า “พื้นที่รูปทรงกระเพาะหมู” อันเป็นสัญลักษณ์สำคัญของคุ้งบางกะเจ้า

 

พื้นที่แห่งนี้ประกอบด้วย 6 ตำบล ได้แก่ บางน้ำผึ้ง บางกะเจ้า บางกระสอบ ทรงคนอง บางกอบัว และบางยอ ซึ่งแต่ละตำบลยังคงรักษาวิถีชีวิตชุมชนดั้งเดิมเอาไว้ท่ามกลางความเจริญของเมืองใหญ่ที่รายล้อมอยู่โดยรอบ ความพิเศษของคุ้งบางกะเจ้าไม่เพียงอยู่ที่ความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติ แต่ยังสะท้อนผ่านมรดกทางวัฒนธรรมและศาสนสถานที่เป็นศูนย์รวมจิตใจของคนในชุมชน

 

 

ภายในพื้นที่ 6 ตำบล มีวัดสำคัญกระจายตัวอยู่รวม 12 วัด ซึ่งล้วนเป็นศูนย์กลางของชุมชนมาอย่างยาวนาน แต่ละวัดมีประวัติศาสตร์ ความเชื่อ และเอกลักษณ์ที่แตกต่างกัน ทั้งด้านสถาปัตยกรรม ศิลปวัฒนธรรม และกิจกรรมประเพณีท้องถิ่น วัดเหล่านี้จึงไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ประกอบศาสนกิจเท่านั้น หากยังเป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องราวของผู้คนและพัฒนาการของคุ้งบางกะเจ้าตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

 

 

ด้วยลักษณะภูมิประเทศที่โอบล้อมด้วยแม่น้ำเจ้าพระยา ประกอบกับเครือข่ายชุมชนและวัดที่เชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิด ทำให้คุ้งบางกะเจ้ายังคงเสน่ห์ของวิถีชีวิตริมน้ำและความร่มรื่นของพื้นที่สีเขียวเอาไว้ได้อย่างสมบูรณ์ จนได้รับการยกย่องให้เป็น “ปอดของคนเมือง” และเป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่สำคัญของประเทศไทยในปัจจุบัน

 

 

ปั่นจักรยานเที่ยวคุ้งบางกะเจ้า เรียนรู้วิถีชุมชน สู่การท่องเที่ยวคาร์บอนสมดุล

จากแนวคิดการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (อพท.) โดยสำนักงาน อพท.คุ้งบางกะเจ้า ได้ดำเนินโครงการวิจัยภายใต้การสนับสนุนทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (ววน.) ของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (สกสว.) เพื่อยกระดับการท่องเที่ยวโดยชุมชน สินค้า และบริการท่องเที่ยวในพื้นที่คุ้งบางกะเจ้า ให้ก้าวสู่รูปแบบการท่องเที่ยวคาร์บอนสมดุล (Carbon Neutral Tourism) ตามแนวทางเกณฑ์การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนโลก หรือ GSTC

 

 

หัวใจสำคัญของการพัฒนาครั้งนี้ คือ การออกแบบเส้นทางท่องเที่ยวโดยจักรยานที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก พร้อมเชื่อมโยงแหล่งท่องเที่ยว วิถีชีวิตชุมชน และกิจกรรมสร้างสรรค์ที่สะท้อนอัตลักษณ์ของพื้นที่ ครอบคลุมทั้ง 6 ตำบลของคุ้งบางกะเจ้า

 

 

เส้นทางแรก “ศรีสันคุ้งบางกะเจ้า” (Colour of Khung Bang Kachao) ระยะทางประมาณ 2 กิโลเมตร เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการปั่นจักรยานแบบสบาย ๆ ท่ามกลางบรรยากาศร่มรื่นของสวนสาธารณะและสวนพฤกษชาติศรีนครเขื่อนขันธ์ นักท่องเที่ยวจะได้เรียนรู้ระบบนิเวศของพื้นที่ ผ่านการปั่นจักรยานชมธรรมชาติ ล่องเรือชมอุโมงค์ต้นจากที่คลองบางกระเบื้องล่าง ร่วมกิจกรรมตำส้มตำลูกจาก และลิ้มรสอาหารพื้นถิ่นที่สะท้อนเสน่ห์ของชุมชน

 

ส่วนผู้ที่ต้องการเพิ่มระดับความท้าทาย สามารถเลือกเส้นทาง “คาร์บอนสมดุลที่คุ้งบางกะเจ้า” (Carbon Neutral at Khung Bang Kachao) ระยะทางประมาณ 7 กิโลเมตร เริ่มต้นจากสวนสุขภาพลัดโพธิ์ในตำบลทรงคนอง ก่อนปั่นไปยังวัดจากแดงเพื่อเรียนรู้การจัดการขยะและศูนย์วัฏสสาร พร้อมร่วมกิจกรรมปลูกผักจากดินที่ผลิตจากเศษอาหาร จากนั้นเดินทางต่อไปยังสวนเฉลิมพระเกียรติฯ 80 พรรษา เพื่อทำกิจกรรมเก็บขยะริมแม่น้ำ สัมผัสต้นลำพู รุกขมรดกของแผ่นดินที่ตำบลบางกระสอบ และร่วมเก็บผักอินทรีย์จากแปลงเกษตรของชุมชน ก่อนปิดท้ายด้วยมื้ออาหารริมแม่น้ำเจ้าพระยา

 

 

และสำหรับนักปั่นสายแอดเวนเจอร์ เส้นทาง “อ้อมกอดแห่งคุ้งบางกะเจ้า” (Spirit of Khung Bang Kachao) ระยะทางประมาณ 13 กิโลเมตร จะพาผู้เดินทางสัมผัสเสน่ห์ของคุ้งบางกะเจ้าได้อย่างครบถ้วน เริ่มต้นจากสำนักงาน อพท.คุ้งบางกะเจ้า ผ่านเส้นทางมรกตอันโด่งดัง แวะชมพิพิธภัณฑ์วัดบางน้ำผึ้งนอก เยี่ยมชมบ้านกลางสวนในตำบลบางกอบัว ก่อนเข้าสู่พิพิธภัณฑ์ปลากัดไทยในตำบลบางกะเจ้า พักผ่อนด้วยกิจกรรมแช่เท้าสมุนไพรและนวดเท้า รับประทานอาหารพื้นบ้านริมคลอง และปิดท้ายด้วยกิจกรรมปรุงน้ำพิลังซ่าด้วยตนเองที่ศูนย์การเรียนรู้คุ้งบางกะเจ้าในตำบลบางยอ

 

การพัฒนาเส้นทางจักรยานทั้ง 3 เส้นทาง ไม่ได้มุ่งเน้นเพียงการส่งเสริมการท่องเที่ยวเท่านั้น แต่ยังเป็นความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชนท้องถิ่น ในการสร้างสมดุลระหว่างการพัฒนาเศรษฐกิจ การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และการรักษาวิถีวัฒนธรรมของชุมชนให้คงอยู่ต่อไป

 

 

นายมนัสวิน บุญทวี ผู้จัดการสำนักงาน อพท.คุ้งบางกะเจ้า กล่าวว่า เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำและอำนวยความสะดวกแก่นักท่องเที่ยว อพท.คุ้งบางกะเจ้าได้นำ “จักรยานไฟฟ้า” (E-Bike) จากประเทศเกาหลีใต้มาให้บริการในพื้นที่ โดยปัจจุบันมีจำนวนกว่า 200 คัน กระจายตามจุดให้บริการต่าง ๆ ครอบคลุมเส้นทางท่องเที่ยวสำคัญภายในคุ้งบางกะเจ้า

 

นักท่องเที่ยวสามารถเช่าจักรยานไฟฟ้าได้อย่างสะดวกผ่านแอปพลิเคชัน GCOO ซึ่งออกแบบให้ใช้งานง่าย รองรับทั้งการค้นหาจุดจอด การเช่า และการคืนจักรยาน โดยมีอัตราค่าบริการเริ่มต้นเพียง 100 บาทต่อชั่วโมง สำหรับผู้ที่ต้องการปั่นเที่ยวแบบสบาย ๆ ขณะที่อัตราเช่าครึ่งวันอยู่ที่ 200 บาท และเช่าเต็มวัน 300 บาท

 

 

ระบบจักรยานไฟฟ้าดังกล่าวถือเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการเดินทางที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ช่วยลดการใช้รถยนต์และการปล่อยก๊าซเรือนกระจก พร้อมเปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสธรรมชาติ วิถีชุมชน และแหล่งท่องเที่ยวต่าง ๆ ของคุ้งบางกะเจ้าได้อย่างใกล้ชิดมากยิ่งขึ้น สอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนและการก้าวสู่การเป็นแหล่งท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำต้นแบบของประเทศ