กทม.ลุยพลิกพื้นที่รกร้างบางซื่อ เพิ่มสวนสีเขียวกลางเมือง

รองปลัดกรุงเทพมหานครลงพื้นที่เขตบางซื่อเพื่อติดตามความคืบหน้าการสำรวจพื้นที่สาธารณะ โดยมีเป้าหมายพัฒนาให้เป็นพื้นที่สีเขียวและแหล่งพักผ่อนสำหรับประชาชน ตามนโยบายเพิ่มพื้นที่สีเขียวและยกระดับคุณภาพชีวิตในเมือง จุดสำคัญที่อยู่ระหว่างการพิจารณา ได้แก่ พื้นที่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาใกล้บริษัทซีแพค (CPAC) บนถนนประชาราษฎร์ สาย 1 ขนาดประมาณ 6 ไร่ ซึ่งจะถูกปรับปรุงภูมิทัศน์ให้เป็นสวนสาธารณะ และพื้นที่หลังวัดทองสุทธาราม หรือที่เรียกว่าทางกระบือ ขนาดประมาณ 3 ไร่ ซึ่งปัจจุบันเป็นป่ารกทึบและอยู่ระหว่างการสำรวจเพื่อพัฒนาเป็นพื้นที่ใช้สอยของชุมชน

ในเชิงนโยบายระดับเมือง กรุงเทพมหานครให้ความสำคัญกับการนำ “พื้นที่รกร้าง” หรือที่ดินว่างเปล่ามาใช้ประโยชน์อย่างเป็นระบบ ผ่านโครงการ “Green Bangkok 2030” ซึ่งเป็นแผนระยะยาวในการเพิ่มพื้นที่สีเขียว โดยมีการสำรวจพื้นที่ว่าง ที่รกร้าง และที่ดินที่ยังไม่ได้ใช้ประโยชน์ทั่วเมือง เพื่อนำมาพัฒนาเป็นสวนหย่อม สวนสาธารณะ และสวนป่าในชุมชน ทั้งนี้ กรุงเทพฯ ยังมีพื้นที่สีเขียวเฉลี่ยเพียงประมาณ 6.99–7.49 ตารางเมตรต่อคน ซึ่งยังต่ำกว่ามาตรฐานที่องค์การอนามัยโลกแนะนำ ทำให้การเพิ่มพื้นที่สีเขียวกลายเป็นภารกิจสำคัญของเมือง

ข้อมูลจากงานศึกษาและภาคประชาสังคมยังสะท้อนว่า กรุงเทพฯ มีศักยภาพของพื้นที่รกร้างจำนวนมาก โดยมีการประเมินว่ามีพื้นที่ลักษณะนี้รวมกันราว 4,000 ไร่ กระจายอยู่กว่า 7,000 แปลงทั่วเมือง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นที่ดินของรัฐ รัฐวิสาหกิจ และเอกชนที่ยังไม่ได้ใช้ประโยชน์ พื้นที่เหล่านี้มักอยู่ในรูปแบบพื้นที่แทรกในเมือง เช่น พื้นที่ใต้ทางด่วน ริมคลอง พื้นที่รอการพัฒนา หรือพื้นที่ว่างในชุมชน ซึ่งสามารถปรับเปลี่ยนเป็น “สวนขนาดเล็ก” หรือพื้นที่สาธารณะใกล้บ้านได้อย่างรวดเร็วและต้นทุนต่ำ

นอกจากนี้ กรุงเทพมหานครยังผลักดันแนวคิด “สวน 15 นาที” โดยมุ่งพัฒนาพื้นที่รกร้างให้กลายเป็นสวนสาธารณะขนาดเล็กที่ประชาชนสามารถเข้าถึงได้ภายในระยะเดินไม่เกิน 400–800 เมตร เพื่อแก้ปัญหาการเข้าถึงพื้นที่สีเขียวที่ยังไม่ทั่วถึงในหลายเขต ควบคู่กับการปลูกต้นไม้จำนวนมากและการเพิ่มพื้นที่สีเขียวในรูปแบบใหม่ เช่น สวนลอยฟ้า ทางเดินสีเขียว หรือการปรับพื้นที่โครงสร้างเดิมให้กลายเป็นพื้นที่สาธารณะ

อย่างไรก็ตาม ความท้าทายสำคัญไม่ได้อยู่เพียงแค่ “จำนวนพื้นที่สีเขียว” แต่รวมถึง “การเข้าถึง” และ “การใช้ประโยชน์จริง” ของประชาชน งานศึกษาชี้ว่า แม้กรุงเทพฯ จะมีพื้นที่สีเขียวเพิ่มขึ้น แต่ยังมีเพียงไม่กี่เขตที่เข้าถึงสวนได้ตามมาตรฐานสากล ดังนั้น การพัฒนาพื้นที่รกร้าง เช่น กรณีในเขตบางซื่อ จึงไม่ใช่แค่การเพิ่มพื้นที่สีเขียว แต่เป็นการเติมเต็มโครงสร้างเมืองให้ตอบโจทย์คุณภาพชีวิต ลดความเหลื่อมล้ำด้านสิ่งแวดล้อม และสร้างพื้นที่สาธารณะที่เชื่อมโยงกับชุมชนอย่างยั่งยืนในระยะยาว