ส่องเป้าหมาย Aichi 2030 เมืองเอเชียรวมพลัง เร่งขับเคลื่อนคมนาคมยั่งยืน

การขับเคลื่อนระบบคมนาคมขนส่งที่ยั่งยืนกำลังกลายเป็นวาระสำคัญของเมืองใหญ่ทั่วภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก เนื่องจากหลายเมืองกำลังเผชิญความท้าทายร่วมกัน ทั้งปัญหาการจราจรติดขัด ความแออัดของเมือง มลพิษทางอากาศ รวมถึงผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

 

กรุงเทพมหานครได้ก้าวขึ้นมาเป็นหนึ่งในเมืองสำคัญของภูมิภาคที่มีบทบาทในการขับเคลื่อนความร่วมมือด้านคมนาคมระดับนานาชาติ โดยการเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมเพื่อเร่งรัดการดำเนินงานตาม Aichi 2030 Declaration ซึ่งเป็นกรอบความร่วมมือระดับภูมิภาคที่มุ่งยกระดับระบบขนส่งให้มีความยั่งยืน เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และเข้าถึงได้สำหรับทุกคน

 

การประชุม EST Regional Meeting and Capacity-Building Workshop towards Accelerating Implementation of the Aichi 2030 Declaration (2021–2030) จัดขึ้นระหว่างวันที่ 16–18 มีนาคม 2569 ณ ศูนย์ประชุมสหประชาชาติ เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานด้านคมนาคม เมือง สิ่งแวดล้อม และโครงสร้างพื้นฐาน จากประเทศสมาชิกในภูมิภาคเอเชีย รวมถึงองค์กรระหว่างประเทศ นักวิชาการ และภาคีเครือข่ายกว่า 160 คนเข้าร่วม ถือเป็นเวทีสำคัญในการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ประสบการณ์ และแนวปฏิบัติที่ดี เพื่อเร่งผลักดันการดำเนินงานตามเป้าหมายของปฏิญญา Aichi 2030 ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม

 

 

ในการกล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมประชุม วิศณุ ทรัพย์สมพล รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ได้สะท้อนถึงความสำคัญของการพัฒนาระบบคมนาคมในเมืองยุคใหม่ที่ต้องให้ความสำคัญกับ “การเดินทางของคน” มากกว่าการรองรับจำนวนยานพาหนะ แนวคิดนี้สะท้อนผ่านนโยบาย People Mobility มากกว่า Vehicle Mobility ซึ่งเน้นการออกแบบเมืองและระบบขนส่งให้ตอบโจทย์คุณภาพชีวิตของประชาชนเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นการเดินเท้า การใช้จักรยาน หรือการเข้าถึงระบบขนส่งสาธารณะอย่างสะดวกและปลอดภัย

 

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา กรุงเทพมหานครได้ดำเนินการปรับปรุงทางเท้าทั่วเมืองแล้วมากกว่า 1,200 กิโลเมตร เพื่อยกระดับความปลอดภัยและความสะดวกสบายของผู้สัญจร นอกจากนี้ยังให้ความสำคัญกับการพัฒนาระบบการเดินทางช่วงต้นทางและปลายทาง หรือ First and Last Mile เพื่อเชื่อมต่อกับระบบขนส่งมวลชนหลักของเมืองได้อย่างมีประสิทธิภาพ นโยบายดังกล่าวสอดคล้องกับเป้าหมายของปฏิญญา Aichi 2030 ที่มุ่งส่งเสริมรูปแบบการเดินทางที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ลดการพึ่งพารถยนต์ส่วนบุคคล และเพิ่มโอกาสการเข้าถึงระบบขนส่งสำหรับประชาชนทุกกลุ่ม

 

 

นอกเหนือจากการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานด้านการเดินเท้าแล้ว กรุงเทพมหานครยังส่งเสริมการใช้จักรยานสาธารณะ ปรับปรุงป้ายรถโดยสารให้มีมาตรฐานด้านความปลอดภัยและความสะดวกสบายมากยิ่งขึ้น รวมถึงพัฒนาระบบข้อมูลการเดินทางแบบเรียลไทม์ เพื่อช่วยให้ประชาชนสามารถวางแผนการเดินทางได้ง่ายและมีประสิทธิภาพมากขึ้น มาตรการเหล่านี้สะท้อนแนวทางการพัฒนาเมืองที่มุ่งสร้างระบบขนส่งที่ปลอดภัย มีประสิทธิภาพ และตอบสนองต่อวิถีชีวิตของประชาชนในเมืองสมัยใหม่

 

อย่างไรก็ตาม แม้ว่ากรุงเทพมหานครจะมีความก้าวหน้าในการพัฒนาระบบการเดินทางของเมืองอย่างต่อเนื่อง แต่เมืองใหญ่ทั่วภูมิภาคยังคงต้องเผชิญกับความท้าทายที่ซับซ้อน ทั้งด้านการบริหารจัดการ การลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน และการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบคมนาคมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การประชุมครั้งนี้จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในฐานะเวทีแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และประสบการณ์จากเมืองต่าง ๆ ที่มีบริบทและแนวทางการพัฒนาที่หลากหลาย ซึ่งจะช่วยให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกันและสร้างความร่วมมือในการพัฒนาระบบขนส่งที่ยั่งยืนในระดับภูมิภาค

 

 

การจัดประชุมครั้งนี้เป็นความร่วมมือระหว่างกรุงเทพมหานครกับองค์กรระหว่างประเทศหลายแห่ง ได้แก่ United Nations Centre for Regional Development (UNCRD), United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific (UN ESCAP), Asian Development Bank (ADB) และ Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB) รวมถึงกระทรวงสิ่งแวดล้อมของญี่ปุ่น ความร่วมมือจากหลากหลายองค์กรสะท้อนให้เห็นว่าการพัฒนาระบบขนส่งที่ยั่งยืนไม่ใช่เพียงภารกิจของเมืองใดเมืองหนึ่ง แต่เป็นวาระร่วมของภูมิภาคที่ต้องอาศัยความร่วมมือทั้งในด้านนโยบาย การวางแผน การเงิน เทคโนโลยี และข้อมูลสารสนเทศ

 

ภายใต้กรอบของ Aichi 2030 Declaration ประเทศสมาชิกในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิกได้กำหนดเป้าหมายร่วมกันในการพัฒนาระบบขนส่งที่ปลอดภัย ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ลดมลพิษทางอากาศ และเพิ่มความเท่าเทียมในการเข้าถึงระบบขนส่งสาธารณะ เป้าหมายดังกล่าวไม่เพียงมุ่งเน้นการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการสร้างเมืองที่เอื้อต่อการเดินทางของประชาชนในทุกช่วงวัยและทุกกลุ่มทางสังคม

 

การประชุมในครั้งนี้จึงนับเป็นอีกก้าวสำคัญของการขับเคลื่อนความร่วมมือระดับภูมิภาค เพื่อเร่งการดำเนินงานตามปฏิญญา Aichi 2030 ให้เกิดผลในทางปฏิบัติ พร้อมทั้งวางรากฐานสู่อนาคตของระบบคมนาคมที่ยั่งยืน ปลอดภัย และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะมีบทบาทสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนและสร้างความยั่งยืนให้กับเมืองในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิกในระยะยาว

 

 

Aichi 2030 Declaration เป็นกรอบความร่วมมือของประเทศในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกเพื่อพัฒนาระบบคมนาคมขนส่งที่ยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม (Environmentally Sustainable Transport: EST) ระหว่างปี ค.ศ. 2021–2030 โดยกำหนดเป้าหมายหลักเพื่อให้ระบบขนส่งมีความปลอดภัย ลดมลพิษ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และทำให้ประชาชนทุกกลุ่มสามารถเข้าถึงการเดินทางได้อย่างเท่าเทียม

 

เป้าหมายสำคัญของ Aichi 2030

1. ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคขนส่ง
ส่งเสริมยานยนต์พลังงานสะอาด ระบบขนส่งสาธารณะ และการเดินทางที่ปล่อยคาร์บอนต่ำ

2. ลดมลพิษทางอากาศจากการคมนาคม
ควบคุมการปล่อยมลพิษจากยานพาหนะ และส่งเสริมเทคโนโลยีขนส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

3. เพิ่มความปลอดภัยบนท้องถนน
ลดจำนวนผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บจากอุบัติเหตุทางถนน โดยพัฒนามาตรฐานความปลอดภัยและโครงสร้างพื้นฐาน

4. พัฒนาระบบขนส่งสาธารณะที่เข้าถึงได้สำหรับทุกคน
เน้นความเท่าเทียมในการเดินทาง รองรับผู้สูงอายุ คนพิการ และประชาชนทุกกลุ่ม

5. ส่งเสริมการเดินทางที่ยั่งยืนในเมือง
เช่น การเดินเท้า จักรยาน และระบบขนส่งมวลชน เพื่อลดการใช้รถยนต์ส่วนบุคคล

6. พัฒนาเมืองให้เชื่อมโยงกับระบบขนส่ง (Transit-Oriented Development)
วางผังเมืองให้การอยู่อาศัย การทำงาน และการเดินทางเชื่อมโยงกับระบบขนส่งมวลชน

7. ใช้เทคโนโลยีและข้อมูลดิจิทัลในการบริหารการเดินทาง
เช่น ระบบข้อมูลการเดินทางแบบเรียลไทม์ ระบบขนส่งอัจฉริยะ (ITS)

8. ส่งเสริมการลงทุนและนโยบายด้านขนส่งที่ยั่งยืน
สนับสนุนกลไกการเงิน โครงการลงทุน และความร่วมมือระหว่างประเทศ

 

โดยรวมแล้ว Aichi 2030 ตั้งเป้าให้ประเทศในเอเชีย-แปซิฟิกสร้างระบบคมนาคมที่ ปลอดภัย มีประสิทธิภาพ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และเข้าถึงได้สำหรับทุกคนภายในปี 2030