จีนออกกฎเหล็ก ห้ามขายรถ 'ต่ำกว่าทุน' หวังยุติสงครามราคา

 

ทางการจีนได้ประกาศห้ามผู้ผลิตรถยนต์ตั้งราคาขายยานยนต์ต่ำกว่าต้นทุน โดยถือเป็นความพยายามล่าสุดและจริงจังที่สุดในการปิดช่อง "สงครามราคา" ที่กำลังกัดกินอุตสาหกรรมรถยนต์ที่ใหญ่ที่สุดในโลกมาอย่างยาวนาน

 

เมื่อวันพฤหัสบดี สำนักงานบริหารจัดการกฎระเบียบตลาดแห่งรัฐ (State Administration for Market Regulation - SAMR) ได้ออกระเบียบข้อบังคับฉบับสมบูรณ์ ซึ่งมีใจความสำคัญคือการ "ห้าม" ผู้ผลิตรถยนต์จำหน่ายรถในราคาที่ต่ำกว่าต้นทุนการผลิตรวม

 

โดยนิยามคำว่า "ต้นทุน" ในที่นี้ ไม่ได้หมายถึงเพียงแค่ค่าใช้จ่ายในไลน์การผลิตหน้าโรงงานเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมไปถึงค่าใช้จ่ายในการบริหาร, ต้นทุนทางการเงิน และงบประมาณด้านการขายและการตลาดทั้งหมด

 

 

ปิดช่องโหว่ทุ่มตลาด

 

การตีความนิยามคำว่า "ต้นทุนการผลิต" ให้ครอบคลุมทุกมิตินี้ ถือเป็นการปิดช่องโหว่ครั้งใหญ่ของจีน ที่ก่อนหน้านี้บริษัทต่างๆ มักใช้เป็นเครื่องมือในการเพิ่มยอดขายอย่างดุเดือด จนทางการเริ่มกังวลว่าอุตสาหกรรมยานยนต์กำลังเข้าสู่สภาวะ "Race to the bottom" หรือการแข่งขันกันตัดราคาจนพังกันไปข้าง 

 

นอกจากนี้ กฎระเบียบใหม่ยังระบุชัดเจนว่า ห้ามมีการฮั้วราคา (Price-fixing) ระหว่างผู้ผลิตและซัพพลายเออร์  รวมถึงห้ามแบรนด์รถยนต์บีบบังคับดีลเลอร์ให้จำยอมขายรถในราคาขาดทุนเพื่อแลกกับเงินคืน (Rebate) ที่ไม่เป็นธรรม

ผลกระทบจากสงครามราคา 

 

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา สงครามราคาได้พลิกโฉมหน้าอุตสาหกรรมยานยนต์ของจีนไปอย่างสิ้นเชิง แม้ว่าจะช่วยผลักดันให้ยักษ์ใหญ่อย่าง BYD และ Tesla  เติบโตอย่างก้าวกระโดด แต่ในขณะเดียวกันก็ผลักให้ผู้ผลิตรายเล็กที่สายป่านไม่ยาวพอต้องดิ้นรนตัดราคาจนตกอยู่ในสถานการณ์ปากกัดตีนถีบ

 

ความรุนแรงของการแข่งขันนี้ยังส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่ไปถึงห่วงโซ่อุปทานทั้งระบบ โดยผู้ผลิตรถยนต์ต่างหันไปบีบขอลดราคากับผู้ผลิตชิ้นส่วนต้นน้ำ และยืดระยะเวลาการชำระเงินให้นานขึ้น ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่หน่วยงานกำกับดูแลพยายามจะกวาดล้างมาโดยตลอด

 

 

จัดระเบียบการขายออนไลน์และซอฟต์แวร์รถยนต์ 

 

นอกจากเรื่องราคา ทางการจีนยังได้ปรับปรุงแนวทางปฏิบัติจากฉบับร่างเมื่อปลายปีที่แล้ว โดยกำหนดให้ "แพลตฟอร์มซื้อขายรถยนต์ออนไลน์" ทำหน้าที่เฝ้าระวังตลาด หากพบการประกาศขายรถในราคาที่ต่ำผิดปกติ ระบบจะต้องแจ้งเตือนความเสี่ยง (Dual-risk alerts) ไปยังทั้งผู้บริโภคและหน่วยงานกำกับดูแลทันที

 

ในส่วนของรถยนต์สมัยใหม่ที่ขับเคลื่อนด้วยซอฟต์แวร์ กฎระเบียบระบุชัดเจนว่าผู้ผลิตต้องแจ้งเตือนลูกค้าเมื่อช่วงทดลองใช้ฟรี (Free Trial) ใกล้หมดอายุ  และห้ามนำฟีเจอร์ที่ไม่ได้แจ้งรายละเอียดไว้ ณ เวลาที่ซื้อรถ มาเปลี่ยนเป็นระบบเก็บค่าสมาชิก (Paid Subscriptions) ในภายหลัง เพื่อคุ้มครองสิทธิผู้บริโภค