ดร.สามารถ ชี้ค่าโดยสารแพง ทำรถไฟฟ้าไม่ตอบโจทย์คนทำงาน

ดร.สามารถ ราชพลสิทธิ์ อดีตสส.บัญชีรายชื่อ และรองผู้ว่ากทม. แสดงความเห็นในเพจเฟสบุ๊คส่วนตัวว่า แม้โครงข่ายรถไฟฟ้าในกรุงเทพฯ และปริมณฑลจะขยายตัวครอบคลุมกว่า 280 กิโลเมตร หรือเกือบครึ่งหนึ่งของแผนแม่บท แต่กลับพบว่าตู้โดยสารยังคงว่างและไม่ได้เป็นทางเลือกหลักของคนส่วนใหญ่ สาเหตุสำคัญไม่ใช่ความไม่สะดวก แต่คือ "ค่าโดยสาร" ที่สูงเกินกำลังจ่าย จนกลายเป็นกำแพงกั้นโอกาสในการเข้าถึงบริการสาธารณะของคนทั่วไป

เมื่อพิจารณาจากค่าโดยสารเฉลี่ย 35 บาทต่อเที่ยว คนทำงานต้องแบกรับภาระถึง 70 บาทต่อวัน ซึ่งสูงเกินเพดาน 10% ของค่าแรงขั้นต่ำวันละ 400 บาท (หรือ 40 บาท) อย่างเห็นได้ชัด ตัวเลขนี้ยังไม่รวมค่าต่อรถเมล์หรือเรือ ทำให้การเดินทางด้วยรถไฟฟ้าในปัจจุบันกลายเป็นเรื่อง "เกินเอื้อม" สำหรับผู้มีรายได้น้อยจำนวนมาก

ทางออกที่เป็นไปได้คือการปฏิรูประบบคิดราคาใหม่ โดยแบ่งพื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑลออกเป็น 4 โซนตามระยะทางในลักษณะวงแหวน เพื่อกระจายความเจริญและลดความแออัดในเมือง แนวคิดนี้จะช่วยให้คนที่อาศัยอยู่ชานเมืองไม่ต้องถูกลงโทษด้วยค่าเดินทางที่แพงขึ้น เอื้อให้การขยายตัวของเมืองเป็นไปอย่างสมดุลและเป็นธรรม

โครงสร้างราคาใหม่ควรกำหนดให้คนส่วนใหญ่จ่ายไหว เช่น รถไฟฟ้าในโซนชั้นในสูงสุดไม่เกิน 20 บาท ส่วนโซนรอบนอกลดเหลือเพียง 5 บาทตลอดโซน การเดินทางข้ามโซนสูงสุดไม่เกิน 30 บาท ซึ่งอัตรานี้พิสูจน์ให้เห็นว่าเงินเพียง 5 บาทก็สามารถขึ้นรถไฟฟ้าได้จริง เป็นการเปิดโอกาสให้ทุกคนเข้าถึงระบบรางได้อย่างเท่าเทียม

สำหรับรถเมล์และระบบตั๋วร่วม ค่าโดยสารควรเริ่มต้นที่ 5-10 บาทตามโซน และเมื่อเดินทางเชื่อมต่อระหว่างรถไฟฟ้ากับรถเมล์ ค่าใช้จ่ายรวมสูงสุดต้องไม่เกิน 30 บาทต่อเที่ยว ระบบนี้ออกแบบมาเพื่อให้มั่นใจว่าการเปลี่ยนสายรถหรือรูปแบบการเดินทาง จะไม่กลายเป็นภาระค่าใช้จ่ายซ้ำซ้อนที่ผู้โดยสารต้องแบกรับอีกต่อไป

ผลลัพธ์จากการปรับโครงสร้างนี้จะทำให้ค่าเดินทางเฉลี่ยลดลงเหลือ 15 บาทต่อเที่ยว หรือ 30 บาทต่อวัน ซึ่งต่ำกว่าเพดาน 10% ของค่าแรงขั้นต่ำอย่างชัดเจน เปลี่ยนให้รถไฟฟ้ากลายเป็น "สวัสดิการพื้นฐาน" ที่ทุกคนทุกระดับรายได้เข้าถึงได้ ไม่ใช่ภาระหนักอึ้งที่คนทำงานต้องกังวลใจในทุกๆ วัน