กทม.เสี่ยงน้ำท่วมซ้ำซาก "ดร.สนธิ" ชี้แก้ได้อยู่ที่ผู้บริหาร

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ จากชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย ได้โพสต์ในเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat เกี่ยวกับปัญหาน้ำท่วมในกรุงเทพมหานคร โดยสรุปสาระสำคัญดังนี้

สาเหตุหลักของปัญหาน้ำท่วมกรุงเทพฯ

น้ำเหนือ – ฝนที่ตกในภาคเหนือไหลลงมากรุงเทพฯ ก่อนระบายออกสู่ทะเล

น้ำหนุน – น้ำทะเลหนุนสูง ทำให้น้ำย้อนเข้าท่อและการระบายน้ำช้าลง โดยเฉพาะในพื้นที่ที่ไม่มีพื้นที่รับน้ำในเมือง

น้ำฝน – ฝนตกหนักในพื้นที่กรุงเทพฯ ที่เป็นแอ่งลุ่มต่ำ ทำให้น้ำขังรอการระบาย

น้ำยา – การจัดการระบายน้ำไม่ดี เช่น ท่ออุดตันด้วยขยะ ท่อมีขนาดเล็ก ขาดพื้นที่แก้มลิงรองรับน้ำ

 

ความสามารถของระบบระบายน้ำ

กรุงเทพมหานครมีท่อระบายน้ำยาวกว่า 6,564 กิโลเมตร (ข้อมูลปี 2564) ขนาดท่อตั้งแต่ 30 ซม. ถึง 1.50 ม.

ท่อส่วนใหญ่ถูกออกแบบให้รองรับฝนไม่เกิน 60 มม./ชม. แต่ปัจจุบันฝนตกเกิน 100 มม./ชม. จึงไม่สามารถระบายน้ำได้ทัน

 

ความเสี่ยงจากภูมิประเทศและการขยายเมือง

พื้นที่กรุงเทพฯ ทรุดลง 1–2 ซม./ปี ปัจจุบันสูงกว่าระดับน้ำทะเลเฉลี่ยเพียง 1.5 เมตร

มากกว่า 96% ของพื้นที่เป็นลุ่มต่ำลักษณะกะทะเสี่ยงต่อน้ำท่วม

การขยายตัวของเมืองและการถมที่ทำให้พื้นที่รับน้ำลดลง โดยในกรุงเทพตะวันออกเคยมีพื้นที่รับน้ำ 150 ตร.กม. ปัจจุบันเหลือไม่เกิน 50 ตร.กม.

 

การบริหารจัดการน้ำ

ระบบการจัดการน้ำแบบ Polder ของกรุงเทพฯ ต้องพึ่งการสูบน้ำ แต่กำลังไม่เพียงพอกับปริมาณน้ำฝน

ถนนที่น้ำท่วมซ้ำซาก 14 สาย เช่น แจ้งวัฒนะ รัชดาภิเษก พหลโยธิน ราชวิถี พญาไท ศรีอยุธยา ถนนจันทน์ สุวินทวงศ์ เพชรเกษม และบางขุนเทียน-ชายทะเล เป็นต้น

 

อุโมงค์ระบายน้ำ

อุโมงค์ทำหน้าที่เป็น “ทางด่วนน้ำ” ที่ช่วยเร่งระบายน้ำลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา ปัจจุบันมีทั้งที่สร้างเสร็จและอยู่ระหว่างก่อสร้าง ได้แก่

สร้างเสร็จแล้ว 4 แห่ง

อุโมงค์ประชาราษฎร์ สาย 2 (30 ลบ.ม./วินาที, ครอบคลุม 3.5 ตร.กม.)

อุโมงค์บึงมักกะสัน (45 ลบ.ม./วินาที, ครอบคลุม 26 ตร.กม.)

อุโมงค์คลองแสนแสบ (60 ลบ.ม./วินาที, ครอบคลุม 50 ตร.กม.)

อุโมงค์คลองบางซื่อ (60 ลบ.ม./วินาที, ครอบคลุม 56 ตร.กม.)

 

อยู่ระหว่างก่อสร้าง 4 แห่ง

อุโมงค์หนองบอน (60 ลบ.ม./วินาที, ครอบคลุม 85 ตร.กม., เสร็จ พ.ค. 2569)

อุโมงค์คลองเปรมประชากร (60 ลบ.ม./วินาที, ครอบคลุม 109 ตร.กม., เสร็จ ก.พ. 2571)

อุโมงค์คลองแสนแสบ ส่วนต่อขยาย (30 ลบ.ม./วินาที, ครอบคลุม 25 ตร.กม., เสร็จ มิ.ย. 2570)

อุโมงค์คลองทวีวัฒนา (32 ลบ.ม./วินาที, ครอบคลุม 60 ตร.กม., เสร็จ ก.พ. 2569)

 

โดยสรุป ดร.สนธิชี้ว่า การแก้ปัญหาน้ำท่วมกรุงเทพฯ ไม่ใช่เรื่องโครงสร้างพื้นฐานอย่างเดียว แต่ขึ้นกับวิสัยทัศน์และการบริหารจัดการของผู้บริหาร กทม.