รอยร้าวที่เกิดจากบ้านทรุด (ตอนที่3)

ห้องที่ทรุดตัวมากที่สุดอาจไม่แตกร้าวเลยแต่ห้องที่อยู่สองฝั่งของห้องที่ทรุดตัวนั้นจะแตกร้าว รอยแตกร้าวทั้งสองฝั่งจะมีทิศทางตรงข้ามกันและโน้มไปหาห้องที่ทรุดตัว

โดย...ธเนศ วีระศิริ

ปกติรอยร้าวที่เกิดจากฐานรากทรุดตัวจะเกิดที่ผนังชั้นล่างก่อนชั้นบน เพราะผนังชั้นล่างอยู่ใกล้กับต้นเหตุมากที่สุด หากเกิดที่ผนังชั้นบนโดยที่ผนังชั้นล่างไม่แตกร้าวมักเป็นเพราะสาเหตุอื่น เช่น โครงหลังคาที่เป็นเหล็กเมื่อได้รับความร้อนเกิดการขยายตัวดันเสา ทำให้โครงสร้างหรือส่วนเชื่อมต่อกับเสาแตกร้าว เป็นต้น

รอยร้าวที่ผนังชั้นบนอาจเกิดจากฐานรากทรุดตัวได้ กรณีที่ฐานรากซึ่งอยู่ห่างออกไปมากกว่า 2 ช่วงเสาเกิดการทรุดตัว แต่ทั้งนี้จะต้องพบรอยร้าวที่ผนังชั้นล่างตรงตำแหน่งฐานรากที่ทรุดตัวด้วย รอยร้าวที่ผนังชั้นบนจะเกิดริมผนังหรืออาจเกิดตรงขอบเสา บางแห่งจะพบรอยแยกออกจากเสาชัดเจนมาก

กรณีที่เป็นอาคารต่อเนื่องติดกัน เช่น ทาวน์เฮาส์ อาคารพาณิชย์หรือตึกแถว หากห้องใดห้องหนึ่งทรุดตัวจะดึงรั้งห้องอื่นให้ทรุดตัวตามไปด้วย ถ้าฐานรากของห้องใกล้เคียงมีความมั่นคงแข็งแรงเพียงพอก็จะไม่ทรุดตัวตาม แต่ผลของแรงดึงรั้งจะทำให้อาคารเกิดการแตกร้าว และหากฐานรากของห้องใกล้เคียงมีความแข็งแรงไม่เพียงพอก็จะถูกดึงให้ทรุดตัวตามกัน เป็นลักษณะที่ถูกดึงต่อกันเป็นช่วงๆ อาคารประเภทนี้จึงมักพบรอยแตกร้าวที่ยาวต่อเนื่องหรือมีรูปแบบเหมือนกันในหลายห้อง เจ้าของห้องที่แตกร้าวคิดว่าฐานรากไม่ดีจึงทำการแก้ไขด้วยการเสริมฐานรากใหม่ให้แข็งแรง แต่ปรากฏว่าแก้ไขแล้วรอยร้าวก็ยังไม่หายแถมยังเกิดมากเพิ่มขึ้นกว่าเดิมอีก เลยไม่รู้จะทำอย่างไรต่อไป...

เมื่อเป็นเช่นนี้ยิ่งเสริมฐานรากของห้องตนเองให้แข็งแรงมากขึ้นเท่าใดแรงดึงรั้งที่เกิดขึ้นในโครงสร้างก็จะยิ่งมากขึ้นตาม เพราะต้องแบกภาระรับน้ำหนักของห้องที่กำลังทรุดตัวอยู่ ผลของแรงดึงรั้งจะเริ่มทำให้รอยแตกลุกลามไปถึงชั้นบนของอาคาร ผนังจะเป็นส่วนแรกที่จะแตกร้าวให้เห็นก่อน ส่วนมากแล้วรอยแตกที่ผนังชั้นบนจะอยู่ค่อนไปทางขอบเสาที่ถูกดึงรั้ง ลักษณะของรอยแตกจะโค้งยาวหรือเฉียงไปทางห้องที่ทรุดตัวและรอยแตกส่วนบนจะกว้างกว่าส่วนล่าง

สำหรับห้องที่อยู่ห่างออกไปรอยแตกร้าวมักจะเกิดที่ผนังชั้นบนมากกว่าผนังชั้นล่าง มีลักษณะของรอยแตกคล้ายกับที่กล่าวข้างต้น และมีข้อสังเกตว่าเมื่อห้องใดห้องหนึ่งทรุดตัวห้องที่ถูกดึงจะเกิดรอยแตกร้าวเฉียงไปในทิศทางเดียวกันและขนานกัน ถ้าพิจารณารอยร้าวไล่เรียงลำดับไปทีละห้องจะทราบว่าห้องใดทรุดตัวมากที่สุด

ห้องที่ทรุดตัวมากที่สุดอาจไม่แตกร้าวเลยแต่ห้องที่อยู่สองฝั่งของห้องที่ทรุดตัวนั้นจะแตกร้าว รอยแตกร้าวทั้งสองฝั่งจะมีทิศทางตรงข้ามกันและโน้มไปหาห้องที่ทรุดตัว

ลักษณะของรอยร้าวช่วยทำให้พิจารณาหาตำแหน่งที่ทรุดตัวในเบื้องต้นได้ แต่ถ้าต้องการทราบแน่ชัดควรให้ช่างทำการสำรวจด้วยกล้องระดับ และควรสำรวจกับทุกห้อง จะทำให้ทราบตำแหน่งฐานรากที่ทรุดตัวมากที่สุด เมื่อพบตำแหน่งที่ทรุดตัวแน่นอนแล้วควรแก้ไขทันทีไม่ควรปล่อยทิ้งไว้นานเพราะรอยแตกร้าวเดิมจะขยายเพิ่มมากขึ้น และอาจทำให้โครงสร้างของอาคาร เช่น คานและเสาแตกร้าวเป็นอันตรายต่อการใช้งานและสิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายในการแก้ไขมากขึ้น