ถอดบทเรียนเหตุการณ์รื้อถอนอาคารถล่ม

วันที่ 13 ต.ค. 2564 เวลา 16:06 น.
ถอดบทเรียนเหตุการณ์รื้อถอนอาคารถล่ม
โดย ศ.ดร.อมร พิมานมาศ นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างไทย

ศ.ดร.อมร พิมานมาศ นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างไทย  เปิดเผยว่า จากรณีเมื่อวันที่ 12 ต.ค.64 เกิดเหตุอาคารอพารต์เมนต์เก่า สูง 6 ชั้นย่านประชาชื่นถล่มลงมาระหว่ างรื้อถอนอาคาร ทับคนงานมีผู้ได้รับบาดเจ็บ  เหตุอาคารถล่มขณะทำการรื้ อถอนเคยเกิดขึ้นมาแล้วหลายครั้ งในอดีตเช่น เหตุการณ์ตึกสูง 8 ชั้นบริเวณซอยสุขุมวิท 87 เกิดถล่มลงมาระหว่างรื้อถอน ในเดือน ธันวาคม พ.ศ. 2559 ทำให้มีผู้เสียชีวิต 2 รายและสูญหาย 2 ราย ในปัจจุบันพบว่ามีการรื้ อถอนอาคารเก่าหลายแห่ง ซึ่งงานรื้อถอนอาคารเก่าเป็ นงานที่อันตรายอย่างยิ่ง เพราะหากรื้อถอนไม่ถูกวิธีหรื อไม่ตรงตามขั้นตอนแล้วก็ อาจทำให้อาคารถล่มลงมาได้ ตามที่ปรากฎเป็นข่าวอยู่เนืองๆ

สำหรับสาเหตุที่แท้จริงที่ทำให้ อาคาร 6 ชั้นที่ประชาชื่นถล่มนั้น คงต้องผลรอการวิเคราะห์ และการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญด้ านวิศวกรรมและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ ยวข้อง อย่างไรก็ตามงานรื้อถอนอาคารเป็ นงานที่อันตรายและมีความเสี่ ยงสูง ในแง่วิศวกรรมนั้น งานรื้อถอนจัดว่าเป็นงานวิ ศวกรรมควบคุมที่ต้องมีลำดับขั้ นตอนในรื้ออาคารเพื่อให้เกิ ดความปลอดภัย โดยหลักสำคัญของวิศวกรรมการรื้ อถอนนั้น จะต้องทำขั้นตอนที่ตรงข้ามกั บการก่อสร้างอาคารขึ้นใหม่ จะทำข้ามขั้นตอนไม่ได้ เช่น การก่อสร้างอาคารใหม่จะต้ องทำจากล่างขึ้นบนไปทีละชั้น เริ่มจากชั้นที่ 1 ไปชั้นที่ 2 ไปเรื่อยๆ เช่นเดียวกัน การรื้อถอนก็ต้องทำในทิศตรงกั นข้าม เช่น ต้องเริ่มรื้อจากชั้นบนก่อนแล้ วค่อยๆ ไล่ลงมาจนถึงชั้นล่างสุด

หากผู้รื้อถอนไม่เข้าใจ หรือเข้าใจแต่จงใจไม่ทำตามขั้ นตอนเพื่อต้องการประหยั ดเวลาและค่าใช้จ่ายในการรื้อถอน เช่น รื้อถอนโดยทำลายเสาชั้นล่างๆเพื่ อมุ่งหวังให้อาคารถล่มลงมาทั้ งหลัง ก็ถือว่าเป็นการข้ามขั้ นตอนของการรื้อถอน ซึ่งเสี่ยงอันตรายอย่างยิ่ง เพราะไม่สามารถกำหนดทิ ศทางของการล้มคว่ำของอาคารได้ ผู้รื้อถอนที่ไม่เข้าใจหลักวิ ศวกรรมหรือมักง่ายเช่นนี้ก็ อาจนำไปสู่โศกนาฏกรรมได้

เนื่องจากงานรื้อถอนเป็นงานอั นตราย ดังนั้นจึงต้องมีกฎหมายมากำกั บดูแล อย่างน้อยมีกฎหมายที่เกี่ยวข้ องคือ พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร และ พ.ร.บ.วิศวกร โดย พ.ร.บ. ควบคุมอาคารปี 2522 กำหนดให้การรื้อถอนอาคารเป็ นงานที่ต้องขออนุญาตต่อเจ้าพนั กงานท้องถิ่นก่อนจะเริ่มดำเนิ นการ และ พ.ร.บ.วิศวกร ปี 2542 และกฎกระทรวงกำหนดสาขาวิชาชีพวิ ศวกรรมและวิชาชีพวิศวกรรมปี 2550 กำหนดว่างานรื้อถอนอาคาร ที่มีความสูงตั้งแต่ 3 ชั้นขึ้นไป เข้าข่ายเป็นวิศวกรรมควบคุมซึ่ งต้องมีวิศวกรที่ได้รับใบอนุ ญาตจากสภาวิศวกรมาควบคุมการรื้ อถอน นอกจากนี้ การรื้อถอนที่ถูกต้องตามหลักวิ ศวกรรมจะต้องมีแบบ รายละเอียด ตลอดจนการคำนวณลำดับขั้ นตอนการรื้อถอน ที่ลงนามโดยวิศวกรที่ได้รั บใบอนุญาตระดับสามัญวิศวกรขึ้ นไป เนื่องจากเป็นอาคารที่มีความสูง 6 ชั้น

ดังนั้นจึงเป็นอำนาจหน้าที่ ของเจ้าพนักงานท้องถิ่นที่จะต้ องตรวจสอบว่าการรื้อถอนดังกล่ าวมีการขออนุญาตถูกต้องหรือไม่ ในส่วนการตรวจสอบการทำงานของวิ ศวกรนั้น สภาวิศวกรมี อำนาจตรวจสอบและดำเนินการในเรื่ องนี้ ว่ามีวิศวกรเข้าไปกำกับดู แลการรื้อถอนหรือไม่ และวิศวกรที่มีหน้าที่ได้ปฏิบั ติให้เป็นไปตามหลักวิ ชาการและหลักทางวิศวกรรมอย่างถู กต้องหรือไม่ หากตรวจพบว่าวิศวกรไม่ได้ปฏิบั ติหน้าที่ตามหลักวิชาการ ก็อาจเข้าข่ายประพฤติผิ ดจรรยาบรรณ อาจทำให้วิศวกรผู้นั้นต้องได้รั บโทษทางจรรยาบรรณ ถึงขั้นถูกพักใช้หรือเพิ กถอนใบอนุญาตการประกอบวิชาชี พได้

ทั้งนี้ การรื้อถอนอาคารในบริเวณชุ มชนหนาแน่น ก็อาจเกิดอันตรายต่อประชาชนได้ ดังนั้นหากประชาชนที่อยู่ใกล้ เคียงอาคารที่ทำการรื้อถอน ก็ต้องให้ความระมัดระวังอย่ างเต็มที่ พยายามหลีกเลี่ยงไม่เข้าใกล้บริ เวณดังกล่าว และหากพบสิ่งไม่ปกติ เช่น มีการใช้รถขุดเจาะตัดเสาในชั้ นล่าง หรือไม่รื้อถอนจากชั้ นบนลงมาตามลำดับ ก็อาจแจ้งต่อเจ้าหน้าที่ที่เกี่ ยวข้องเพื่อให้ดำเนิ นการตรวจสอบต่อไป