จัดงานวันนักประดิษฐ์ 2569 น้อมรำลึกพระบิดาแห่งการประดิษฐ์ไทย
“วันนักประดิษฐ์ 2 กุมภาพันธ์@NRCT” น้อมรำลึกพระอัจฉริยภาพพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช เชิดชู “พระบิดาแห่งการประดิษฐ์ไทย” จุดประกายเยาวชนและนักประดิษฐ์ไทยสู่อนาคต
วันที่ 2 กุมภาพันธ์ของทุกปี ถูกกำหนดให้เป็น “วันนักประดิษฐ์” ของประเทศไทย เพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์ด้านการประดิษฐ์และนวัตกรรมของชาติ วันที่สะท้อนให้เห็นถึงพระอัจฉริยภาพและพระปรีชาสามารถด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และการประดิษฐ์คิดค้นของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ผู้ทรงได้รับการถวายพระราชสมัญญา “พระบิดาแห่งการประดิษฐ์ไทย”จุดเริ่มต้นของวันนักประดิษฐ์ สืบเนื่องจากวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2536 ซึ่งเป็นวันที่มีการทูลเกล้าฯ ถวาย สิทธิบัตรการประดิษฐ์ “กังหันน้ำชัยพัฒนา” แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 นับเป็นสิทธิบัตรการประดิษฐ์ฉบับแรกที่พระมหากษัตริย์ไทยทรงได้รับ และเป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ถึงพระอัจฉริยภาพด้านการประดิษฐ์ที่มุ่งแก้ไขปัญหาของประเทศด้วยหลักเหตุผล ความรู้ทางวิทยาศาสตร์
“วันนักประดิษฐ์” เป็นวันที่สังคมไทยร่วมกันยกย่อง เชิดชู และให้คุณค่าแก่ นักประดิษฐ์ นักวิจัย และนวัตกรไทยทุกช่วงวัย ตั้งแต่นักประดิษฐ์รุ่นเยาวชน ไปจนถึงนักวิจัยผู้มีความเชี่ยวชาญ ที่ใช้ความคิดสร้างสรรค์ ความเพียรพยายาม และองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ในการสร้างสรรค์ผลงานเพื่อสาธารณประโยชน์ วช. ภายใต้กระทรวง อว. ในฐานะหน่วยงานหลักด้านการส่งเสริมและสนับสนุนงานวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ ได้กำหนดจัดกิจกรรมเนื่องในวันนักประดิษฐ์อย่างต่อเนื่อง เพื่อเปิดพื้นที่แห่งการเรียนรู้ ถ่ายทอดองค์ความรู้ และสร้างแรงบันดาลใจให้แก่เยาวชน ให้ตระหนักถึงความสำคัญของการประดิษฐ์คิดค้น และเห็นคุณค่าของงานวิจัยและนวัตกรรมในฐานะกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศในบริบทของโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว วันนักประดิษฐ์ จึงเป็นมากกว่าวันรำลึก หากเป็นเวทีแห่งการจุดประกายความคิด เปิดโอกาสให้คนไทยได้เรียนรู้จากต้นแบบแห่งพระอัจฉริยภาพของในหลวงรัชกาลที่ 9 และนำไปต่อยอดสู่การสร้างสรรค์สิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรมที่ตอบโจทย์สังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมของประเทศในอนาคต
ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า วช. ภายใต้กระทรวง อว. ได้จัดงาน “2 กุมภาพันธ์ วันนักประดิษฐ์ @NRCT” เนื่องด้วยวันที่ 2 กุมภาพันธ์ ของทุกปี ถูกกำหนดให้เป็นวันนักประดิษฐ์ วช. จึงได้จัดกิจกรรมมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อน้อมรำลึกถึง พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชบรมนาถบพิตร “พระบิดาแห่งการประดิษฐ์ไทย” วช. เล็งเห็นว่า “คน” เป็นกลไกขับเคลื่อนที่สำคัญของประเทศ จึงได้วางแผนเพื่อส่งเสริมผลงาน สิ่งประดิษฐ์ และนวัตกรรมให้ได้มีการถ่ายทอด ขยายผลที่เกิดขึ้นจากสิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรมที่ได้รับรางวัลจากการประกวดสิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรมระดับเยาวชน หรือ Thailand New Gen Inventors Award, การประกวดโครงงานนักประดิษฐ์รุ่นจิ๋ว หรือ I – New Gen Junior Award และมหกรรมสิ่งประดิษฐ์นานาชาติ หรือ IPITEx จากงานวันนักประดิษฐ์ เมื่อวันที่ 5 – 9 มกราคม 2569 ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทคบางนา โดยในวันนี้ วช. ได้เชิญนักประดิษฐ์ นักวิจัย ยกทัพสิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรมที่ได้รับรางวัลจากการประกวดโครงการดังกล่าวมาร่วมจัดแสดง จัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ และถ่ายทอดความรู้จากการทำวิจัยและนวัตกรรมแก่ผู้สนใจภายในงาน ในรูปแบบฐานพื้นที่นักคิด ตามกลุ่มเรื่องที่มีความสำคัญต่อประเทศ ได้แก่
1) กลุ่มเรื่องเกษตร: Plant Lab ค้นคว้า นานาเกษตร และ Happy Shrimp Lab กุ้งอารมณ์ดี
2) กลุ่มเรื่องอาหาร: Taste Lab คิดสนุก รสอร่อย
3) กลุ่มเรื่องการแพทย์และสาธารณสุข: MedHealth Lab รอบรู้ เรื่องสุขภาพ
4) กลุ่มเรื่องพลังงานและสิ่งแวดล้อม: Eco Power Lab พลังงาน สิ่งแวดล้อม สร้างสรรค์โลก
5) กลุ่มเรื่องเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์และอุปกรณ์อัจฉริยะ: Intelligence Lab คิดฉลาด อย่างอัจฉริยะ
6) กลุ่มเรื่องสื่อการเรียนรู้และเทคโนโลยีการศึกษา: Learning Lab สนุกรู้ พื้นที่แห่งความคิด
7) กลุ่มเรื่องศิลปะและความคิดสร้างสรรค์: Art & Journey Lab เที่ยว เล่น ให้เป็นศิลป์
การจัดงานในครั้งนี้ จึงนับเป็นโอกาสอันดีที่นักประดิษฐ์ทุกระดับจะได้มีเวทีในการแสดงศักยภาพด้านการวิจัย การประดิษฐ์ และนวัตกรรม ผ่านการเผยแพร่ผลงานและนำเสนอความรู้ความสามารถให้เป็นที่ประจักษ์ต่อสาธารณชน ตลอดจนได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้และสั่งสมประสบการณ์เพิ่มเติม อีกทั้งยังเป็นการสร้างแรงบันดาลใจและแรงจูงใจให้แก่เยาวชนและผู้สนใจ ในการสร้างสรรค์ผลงานที่มีคุณภาพ และสามารถตอบโจทย์การพัฒนาประเทศในด้านต่าง ๆ ได้อย่างเป็นรูปธรรม วช. ขอเชิญชวนทุกท่านร่วมกันใช้โอกาสของงานนี้ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ สร้างเครือข่ายความร่วมมือ และร่วมกันผลักดันผลงานวิจัยและสิ่งประดิษฐ์ไทยให้ก้าวสู่การใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม อันจะนำไปสู่ความสำเร็จในการพัฒนาคน พัฒนาประเทศ และพัฒนาสังคมไทยให้เข้มแข็งในทุกมิติ
ทั้งนี้ ขอเชิญชวนเยาวชน นักเรียน นักศึกษา นักประดิษฐ์ ตลอดจนประชาชนผู้สนใจ เข้าร่วมงาน“2 กุมภาพันธ์ วันนักประดิษฐ์ @NRCT” จัดขึ้นตั้งแต่วันนี้จนถึง 3 กุมภาพันธ์ 2569 ณ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.)
