อบต.บางคนที ใช้ข้อมูลนำพัฒนาชุมชน สร้างเศรษฐกิจยั่งยืน

องค์การบริหารส่วนตำบลบางคนที อ.บางคนที จ.สมุทรสงคราม ใช้ “ข้อมูลเป็นฐาน” วิเคราะห์ปัญหาและความต้องการของประชาชน ผ่าน “เวทีกลางลานความคิด” เปิดให้ท้องถิ่น ชาวบ้าน หน่วยงานรัฐ และวัด ร่วมวางแผนแก้ปัญหา จนเกิดโครงการด้านเศรษฐกิจ สุขภาพ สังคม และสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นรูปธรรม

นางสาวเรณู เล็กนิมิตร นายก อบต.บางคนที ระบุว่า พื้นที่ขับเคลื่อนแนวคิด “ตำบลสุขภาวะ” โดยได้รับการสนับสนุนจากสำนัก 3 สสส. ตั้งแต่ปี 2555 พร้อมใช้เครื่องมือ TCNAP และ RECAP จัดเก็บข้อมูล พบว่าผู้สูงอายุเพิ่มจาก 32% ในปี 2568 เป็น 34% ในปี 2569 และมีคนพิการ 140 คน ช่วยให้วางแผนดูแลได้ตรงกลุ่มเป้าหมาย

หนึ่งในผลลัพธ์คือ “ตลาดร่องสวนยายแพง” ซึ่งเกิดจากปัญหาราคากล้วยและมะพร้าวตกต่ำ ชาวบ้านจึงร่วมกันสร้างตลาดเปิดทุกเสาร์-อาทิตย์ เพื่อเพิ่มช่องทางขายสินค้าและรายได้ โดยใช้กติกา “หน้าไม่งอ ราคาไม่แพง พร้อมรับ”

ด้านความมั่นคงทางอาหาร วัดบางคนทีในดำเนินโครงการ “ปันผัก ปันสุข” ใช้พื้นที่กว่า 3 ไร่ปลูกผักปลอดสารพิษ แจกต้นกล้าและอาหารแก่ผู้ยากไร้กว่า 150 คนต่อครั้ง พร้อมส่งเสริมให้ประชาชนปลูกกินเองและนำส่วนเกินกลับมาแบ่งปัน

พื้นที่ยังรับมือสังคมสูงวัยด้วยการจ้าง Caregiver ผ่านกลไกมาตรา 33 และ 35 ช่วยดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง ขณะเดียวกันกิจกรรม “ลงแขก-ลงคลอง” ที่ทำต่อเนื่องมากกว่า 10 ปีโดยไม่ใช้งบ อบต. ช่วยให้คลองสะอาดขึ้น กุ้งแม่น้ำกลับมาชุกชุม และต่อยอดเป็น “ชมรมคนตกกุ้ง” สร้างรายได้ควบคู่การอนุรักษ์

ปัจจุบัน อบต.บางคนที เป็นพื้นที่ต้นแบบ มี อปท.มากกว่า 65 แห่งทั่วประเทศเข้ามาศึกษาเรียนรู้ สะท้อนแนวทางพัฒนาชุมชนจากข้อมูล พลังจิตอาสา และความร่วมมือของคนในพื้นที่ เพื่อสร้างคุณภาพชีวิตและเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน

นายสมพร ใช้บางยาง ประธานเครือข่ายร่วมสร้างชุมชนท้องถิ่นน่าอยู่ กล่าวว่า บทบาทของ สสส. คือช่วยให้ชุมชนเรียนรู้การใช้ข้อมูล วิเคราะห์ปัญหา และเชื่อมทุกภาคส่วนเข้ามาทำงานร่วมกัน โดยให้คนในพื้นที่เป็นผู้คิดและลงมือแก้ปัญหาด้วยตนเอง

กรณีของบางคนทีจึงเป็นตัวอย่างของการพัฒนาจากฐานราก ที่เริ่มจากข้อมูล ความร่วมมือ และทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชน ก่อนต่อยอดเป็นระบบดูแลคน สร้างรายได้ และรักษาสิ่งแวดล้อมไปพร้อมกันอย่างยั่งยืน