ถอดรหัส ‘ชุมชนล้อมรักษ์ CBTx’ นครพนม โมเดลคืนคนดีสู่สังคม
สสส. ผนึก พชอ. และภาคีอีสานตอนบน สร้างต้นแบบ “ชุมชนล้อมรักษ์ CBTx” เปลี่ยนพื้นที่ชายแดนสู่เมืองปลอดยาเสพติด บำบัดผู้เสพหนึ่งรายเท่ากับจับผู้ค้าได้หนึ่งคน
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) และภาคีเครือข่ายอีสานตอนบน จัดประชุมเชิงปฏิบัติการ “ชุมชนล้อมรักษ์ CBTx” ที่ จ.นครพนม เพื่อยกระดับต้นแบบอำเภอขับเคลื่อนแก้ปัญหายาเสพติดครบวงจร
แนวทาง CBTx (Community-Based Treatment) มุ่งสร้างระบบดูแลผู้เสพโดยชุมชน มี 4 มิติสำคัญ ได้แก่ ป้องกัน เฝ้าระวัง บำบัดฟื้นฟู และติดตามผู้ผ่านการฟื้นฟูให้กลับสู่สังคมอย่างยั่งยืน โดยมีชุมชนเป็นกลไกหลักในการดูแล
รศ.ดร.เภสัชกร วิทยา กุลสมบูรณ์ กรรมการบริหารแผนคณะที่ 1 สสส. ระบุว่า การลดผู้เสพได้หนึ่งรายมีคุณค่ามากกว่าการจับผู้ค้า เพราะช่วยลดภาระระบบสาธารณสุขและสร้างความสงบในชุมชน “เมื่อชุมชนล้อมรั้วด้วยความรักและการมีส่วนร่วม ผู้เสพสามารถกลับมาเป็นคนดีของสังคมได้อย่างแท้จริง”
ด้าน นพ.ยงยุทธ วงศ์ภิรมย์ศานติ์ ประธานมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาการเรียนรู้ เสริมว่า การติดตามผู้บำบัด 1 ปีหลังออกจากศูนย์คือช่วงสำคัญของการ “ล้อมรักษ์” หากชุมชนร่วมมือเข้มแข็งจะช่วยฟื้นฟูทั้งกายและใจจนหายขาดจากภาวะสมองติดยา “หนึ่งผู้บำบัดสำเร็จ เท่ากับหนึ่งผู้ค้าถูกกำจัด”
ขณะที่ นายศุภณัฐ เพ็ชรอินทร์ ปลัดอำเภอท่าอุเทน ระบุว่า “นครพนมโมเดล” ผสานปราบปราม ป้องกัน บำบัด และฟื้นฟู ผ่านเครือข่ายชุมชนและข้อมูลข่าวสารในพื้นที่ชายแดน พร้อมผลักดัน “นครพนมสุขที่สุด” เป็นเมืองปลอดยาเสพติดต้นแบบ
“ชุมชนไม่ต้องการอะไรมาก แค่ได้อยู่อย่างสงบสุข มีสุขภาวะกาย–ใจ–สังคมที่ดี” — นายศุภณัฐ เพ็ชรอินทร์
แนวคิด CBTx จึงไม่เพียงช่วยลดการเสพซ้ำ แต่ยังสร้างสังคมที่โอบอุ้มกันและกัน สอดคล้องกับเป้าหมายของ สสส. ในการขยายผลสู่ทุกอำเภอทั่วประเทศ เพื่อให้ “ทุกชุมชนกลายเป็นชุมชนล้อมรักษ์” อย่างแท้จริง.
