บ้านปลา คอนโดปู ความหวังและความยั่งยืนของชายฝั่งบางปะกง

ที่ชุมชนบ้านบนในพื้นที่ของวัดคงคาราม อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา คือพื้นที่ที่บริษัท พริมา มารีน จำกัด (มหาชน) ผู้ให้บริการขนส่งและจัดเก็บน้ำมันและปิโตรเคมีเหลวทางเรือรายใหญ่ของประเทศไทยพร้อมกับพนักงานในเครือหลายสิบชีวิตร่วมกิจกรรมภายใต้โครงการ CSR “พริมาอาสาปี 5” โดยมีเป้าหมายสนับสนุนระบบนิเวศทางทะเล ทั้งแหล่งอาศัยของปลาและปู ในพื้นที่ใกล้ชายฝั่งบริเวณ 

 

 

กิจกรรม “พริมาอาสา” ปีนี้นับเป็นปีที่ 5 โดยมี นายอนันตชัย อุตตะมะ ผู้อำนวยการสายงานธุรกิจบริหารจัดการเรือ เป็นผู้นำทีมจากฝั่งบริษัท พร้อมแรงสนับสนุนจากผู้นำท้องถิ่นคือ ผู้ใหญ่บ้านมลิสุวรรณ พิสุทธิธัญรักษ์ ที่พาชาวบ้านในชุมชนมาร่วมแรงร่วมใจกับกิจกรรมครั้งสำคัญสร้าง “บ้านปลา” และ “คอนโดปู” ในบริเวณพื้นที่ป่าชายเลนของชุมชนบ้านบนภายในอาณาบริเวณอันร่มรื่นของป่าชายเลน ที่เต็มไปด้วยโกงกางน้อยใหญ่

 

 

กิจกรรม CSR "พริมาอาสา ปี 5" ครั้งนี้เริ่มต้นจากการมอบทุนการศึกษาและอุปกรณ์การเรียนให้กับเด็กนักเรียนที่โรงเรียนบางปะกง บวรวิทยายน และการให้ความรู้ในเรื่องเกี่ยวกับกิจการพาณิชย์นาวีของบริษัทพริมามารีน  ผู้นำตลาดขนส่งน้ำมันและปิโตรเลียมทางเรือร่วมกับกิจการเดินเรือพาณิชย์ขนาดใหญ่ที่มีเรือขนส่งประเภทต่างๆ ใน 5 ธุรกิจหลัก และยังถ่ายทอดประสบการณ์การทำงานบนเรือโดยมีกัปตันเรือพาณิชย์ผู้มีประสบการณ์ยาวนานมาให้ความรู้และส่งแรงบันดาลใจให้กับนักเรียนด้วย

 

 

นายอนันตชัย กล่าวว่า นี่คือความสำคัญที่กิจกรรมนี้ต้องดำเนินต่อไปโดยมีแกนนำสำคัญจากภาคเอกชนไทยโดยเฉพาะบริษัทพริมามารีนซึ่งเป็นบริษัทที่มีกิจการทางทะเล ถึง 5 กิจการหลัก โดนดำเนินธุรกิจแบบครบวงจรครอบคลุมทั้งการขนส่งน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปทั้งในประเทศและต่างประเทศ การให้บริการเรือกักเก็บกลางทะเล (FSU) เพื่อจัดเก็บและผสมน้ำมัน การสนับสนุนงานสำรวจและผลิตนอกชายฝั่งด้วยเรือเฉพาะกิจ ตลอดจนการบริหารจัดการเรือและลูกเรือด้วยมาตรฐานสากล PRM มีประสบการณ์ยาวนานกว่า 30 ปี มีกองเรือมากกว่า 60 ลำ และฐานลูกค้าที่แข็งแกร่งซึ่งประกอบด้วยบริษัทพลังงานและโรงกลั่นรายใหญ่ของไทย จุดแข็งของบริษัทคือการกระจายรายได้ในหลายกลุ่มธุรกิจและการพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความยั่งยืนในการดำเนินงาน

 

ก่อนที่ทีมพนักงานและผู้บริหารจะเดินทางไปยังวัดคงคารามบริเวณป่าชายเลนพื้นที่ของกิจกรรมไฮไลท์คือการสร้างบ้านปลาและคอนโดปูในครั้งนี้

 

ข้อมูลจากกรมควบคุมมลพิษระบุ อ่าวไทยตอนบน บริเวณปากแม่น้ำบางปะกงเป็นพื้นที่ที่เกิดการกัดเซาะชายฝั่งที่รุนแรงที่สุด โดยบางพื้นที่พบอัตราการกัดเซาะสูงกว่า 25 เมตรต่อปี ด้วยเหตุนี้ กว่า 20 ปีที่ผ่านมา ชาวบ้านในชุมชนบ้านบนจึงรวมพลังกันปลูกป่าชายเลน ฟื้นฟูพื้นที่ที่เคยถูกกัดเซาะ จนปัจจุบันสามารถทวงคืนพื้นที่ป่าได้มากกว่า 12 ไร่ ความเขียวชอุ่มของต้นโกงกางที่เรียงรายกลายเป็นทั้งเกราะกำบังคลื่นลมธรรมชาติและเป็น “อู่ข้าวอู่น้ำ” และพื้นที่อนุบาลของสัตว์ทะเลหลากชนิด ทว่าความพยายามเพียงชุมชนอย่างเดียวไม่เพียงพอ การมีภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมจึงเป็นแรงสำคัญที่ช่วยเสริมกำลังในการดูแลรักษาระบบนิเวศชายฝั่ง

 

 

หนึ่งในกิจกรรมที่โดดเด่นคือ โครงการ CSR “พริมาอาสา ปีที่ 5” ของบริษัท พริมา มารีน จำกัด (มหาชน) ผู้ให้บริการขนส่งและจัดเก็บน้ำมันและปิโตรเคมีเหลวทางเรือรายใหญ่ของประเทศ ปีนี้ทีมงานของบริษัทพร้อมพนักงานหลายสิบชีวิตได้ลงพื้นที่ร่วมกับผู้นำท้องถิ่นและชาวบ้านบ้านบนเพื่อสร้าง “บ้านปลา” และ “คอนโดปู” ในป่าชายเลนที่รายล้อมวัดคงคาราม

 

 

บ้านปลา ถูกสร้างขึ้นจากไม้ไผ่และใบสาคูที่นำมาก่อเป็นกระโจม คล้ายรังที่คอยโอบอุ้มชีวิตเล็ก ๆ ใต้ทะเล เพื่อให้ลูกปลาได้เข้ามาอาศัยและเติบโตอย่างปลอดภัย ส่วน คอนโดปู สร้างขึ้นด้วยการปักไม้ไผ่เป็นคอกสี่เหลี่ยม แล้วนำเศษไม้ใส่ไว้ภายใน เพื่อให้ลูกปูได้เข้าไปซ่อนตัวและหลบภัยจากสัตว์นักล่าอย่างปลาตีน ที่นี่จึงเปรียบเสมือน “ห้องพักชั่วคราว” สำหรับสิ่งมีชีวิตเล็ก ๆ ก่อนที่พวกมันจะเติบโตและกลายเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศทะเลที่สมบูรณ์

 

 

สิ่งที่น่าภูมิใจคือผลลัพธ์ของการสร้างบ้านปลาและคอนโดปู ไม่ได้เพียงช่วยเพิ่มจำนวนสัตว์น้ำเท่านั้น แต่ยังทำให้บริเวณนี้กลายเป็น เขตอภัยทานทางธรรมชาติ ที่ปลาทะเลหลายชนิดเข้ามาอยู่อย่างชุกชุม แม้แต่สายพันธุ์ที่หายาก เช่น ปลาจาระเม็ดน้ำจืด ก็เริ่มกลับมาขยายพันธุ์อีกครั้ง นี่คือสัญญาณว่าธรรมชาติกำลังฟื้นคืน

 

 

ผู้ใหญ่มลิสุวรรณให้ข้อมูลว่า ปัจจุบันมีบริษัทเอกชนหลายแห่งมาดำเนินกิจกรรม CSR เดือนละ4-5 ราย โดยกิจกรรมหลักๆก็คือการสร้างบ้านให้ปลาและคอนโดให้ปูเพื่อเป็นให้ที่อนุบาลสำหรับลูกปูลูกปลา และยังป้องกันอันตรายจากการถูกล่าโดยสัตว์ใหญ่กว่า ประกอบกับพื้นที่วัดเป็นเขตอภัยทานจึงทำให้บริเวณนี้มีปลาทะเลชุกชุมรวมถึงปลาหายากที่เริ่มจะกลับมาขยายพันธุ์ในบริเวณดังกล่าวเช่นปลาจาระเม็ดน้ำจืด

 

กิจกรรมทั้งหมดดำเนินไปด้วยดีและประสบความสำเร็จพร้อมกับที่สร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนในการฟื้นฟูป่าชายเลนและสัตว์น้ำรวมไปถึง การสร้างแรงบันดาลใจให้กับคนรุ่นใหม่ในการอนุรักษ์และฟื้นฟูป่าชายเลนที่สำคัญเมื่อทุกภาคส่วนช่วยกันปลูกป่าอย่างต่อเนื่อง สิ่งที่ประเทศไทยจะได้รับก็คือ ได้รับก็คือผืนแผ่นดินที่งอกออกไปแทนที่จะถูกกัดเซาะโดยน้ำทะเลจนผืนดินหายไปนับหลายพันไร่ในแต่ละปี

 

 

บ้านปลาและคอนโดปูในชุมชนบ้านบนจึงไม่ใช่เพียงโครงการ CSR แต่เป็น สัญลักษณ์ของความหวัง ความร่วมมือ และความยั่งยืน ของระบบนิเวศทางทะเลไทย ที่ไม่เพียงอยู่รอด แต่เติบโตต่อไปเพื่อคนรุ่นต่อไป