ตอบคำถาม “ข้อเข่าเสื่อมออกกำลังกายแบบไหนได้บ้าง?” กับ นพ.กีรติ เจริญชลวานิช
ต้องบอกก่อนเลยว่าสามารถทำได้ แต่ทั้งนี้ก็ไม่ได้หมายความว่าผู้มีอาการปวดเข่าจะสามารถออกกำลังกายได้ทุกประเภทเหมือนคนปกติทั่วไป วันนี้เราจึงขอยกเกร็ดความรู้เล็กๆ น้อยๆ ที่ นพ.กีรติ เจริญชลวานิช เคยให้ข้อมูลไว้ว่าด้วยเรื่องของการออกกำลังกายแบบไหนที่เหมาะ
ผู้มีอาการปวดเข่าอาจตั้งข้อสงสัยว่าตัวเองสามารถออกกำลังกายหรือทำกิจกรรมอย่างอื่นเพื่อเสริมสร้างสมรรถภาพร่างกายได้หรือไม่ ? จริงๆ ต้องบอกก่อนเลยว่าสามารถทำได้ แต่ทั้งนี้ก็ไม่ได้หมายความว่าผู้มีอาการปวดเข่าจะสามารถออกกำลังกายได้ทุกประเภทเหมือนคนปกติทั่วไป วันนี้เราจึงขอยกเกร็ดความรู้เล็กๆ น้อยๆ ที่ นพ.กีรติ เจริญชลวานิช เคยให้ข้อมูลไว้ว่าด้วยเรื่องของการออกกำลังกายแบบไหนที่เหมาะและไม่เหมาะกับผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม ส่วนรายละเอียดจะมีอะไรบ้าง หากทุกคนพร้อมแล้ว เชิญไปติดตามกันได้เลย
ก่อนพูดถึงการออกกำลังกาย เราอยากจะขออธิบายข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับโรคข้อเข่าเสื่อมกันเล็กน้อย หลายคนคงรู้ดีว่าข้อเข่าเสื่อมเป็นอีกหนึ่งโรคที่ส่งผลกระทบต่อการเคลื่อนไหว โดยอาการหลักของโรคได้แก่ รู้สึกเจ็บหรือปวดบริเวณหัวเข่าเมื่อขยับร่างกาย ในเมื่อข้อเข้าเสื่อมเป็นโรคที่สัมพันธ์กับการขยับเขยื้อนเช่นนี้ จึงทำให้ผู้มีอาการปวดเข่าควรเลือกวิธีออกกำลังกายที่ส่งผลกระทบต่อข้อต่อให้น้อยที่สุด ซึ่งวิธีที่ว่ามีทั้งหมดมีดังนี้
นพ. กีรติ เจริญชลวานิช ได้กล่าวไว้ว่าการออกกำลังกายที่เหมาะที่สุดสำหรับผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมได้แก่ ว่ายน้ำ เพราะน้ำเป็นตัวช่วยหลักที่คอยรองรับไม่ให้หัวเข่าต้องรับแรงกระแทกมากจนเกินไป นอกจากนี้การะว่ายน้ำยังเป็นกิจกรรมที่กระตุ้นให้ผู้ออกกำลังกายได้ออกแรงกล้ามเนื้อทุกส่วนไม่เฉพาะแต่ช่วงต้นขาลงไปเท่านั้น
กิจกรรมอื่นๆ ที่พ. กีรติ เจริญชลวานิช ได้แนะนำนอกเหนือไปจากการว่ายน้ำได้แก่ การเดินเร็วหรือวิ่งเหยาะๆ แต่ทั้งนี้ผู้ที่เลือกกำลังกายด้วยวิธีดังกล่าวควรรู้ขีดจำกัดของตัวเองว่าสามารถเดินหรือวิ่งโดยไม่มีอาการเจ็บปวดได้นานแค่ไหน และอีกสิ่งหนึ่งที่ควรนึกถึงได้แก่สถาพพื้นผิวที่จะไปออกกำลังกาย ควรเป็นพื้นเรียบ พื้นยาง หรือพื้นหญ้า และหลีกเลี่ยงการวิ่งบนเนินชันเพื่อป้องกันไม่ให้ข้อเข่าต้องรับแรงกระแทก ส่วนกิจกรรมอื่นๆ ที่นับได้ว่าเป็นทางเลือกเสริมสำหรับผู้มีอาการปวดเข่า ได้แก่ การวิ่งบนลู่วิ่งและการปั่นจักรยานในฟิตเนส
หลังจากพูดถึงการออกกำลังกายที่เหมาะสมกันไปแล้ว ส่วนต่อมาขอพูดถึงกิจกรรมที่ผู้มีอาการข้อเข่าเสื่อมควรหลีกเลี่ยง ได้แก่ การเล่นกีฬาที่ต้องกระโดดและเคลื่อนไหวร่างกายส่วนหัวเข่าบ่อยครั้ง เช่น บาสเกตบอล ตะกร้อ และแบดมินตัน เพราะกีฬาเหล่านี้ล้วนสร้างแรงกระแทกอย่างหนักให้กับหัวเข่า และหากฝืนเล่นต่อไปอาจจะทำให้อาการที่เป็นอยู่ทรุดหนักลงไปกว่าเดิมได้
สุดท้ายนี้ขอขอบคุณ นพ.กีรติ เจริญชลวานิช ผู้เชี่ยวชาญด้านศัลยกรรมกระดูกและข้อ โรงพยาบาลสมิติเวชไชน่าทาวน์ ที่ช่วยมอบความรู้ดีๆ เกี่ยวกับการออกกำลังกายที่เหมาะสมสำหรับผู้มีอาการข้อเข่าเสื่อม
