ศูนย์วิจัยและนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน (RISC) ระดมสมองผู้เชี่ยวชาญจัดสัมมนา 2 เวที หาแนวทางแก้ไขปัญหามลภาวะ PM2.5

บรรยายใต้ภาพ: รศ.ดร. สิงห์ อินทรชูโต หัวหน้าคณะที่ปรึกษาศูนย์ RISC และอาจารย์คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ขณะบรรยายเวทีเสวนาสาธารณะ TGWA (Thai Global Warming Academy) ครั้งที่ 11 ภายใต้หัวข้อ “ข้อมูลใหม่ – มลพิษอากาศ PM2.5 ประเทศไทยเดือนมกราคม 2562” ณ ศูนย์ RISC ชั้น 4 แมกโนเลียส์ ราชดำริ บูเลอวาร์ด

วันที่ 6 มีนาคม 2562, กรุงเทพฯ – ปัญหามลภาวะทางอากาศยังคงเป็นปัญหาใหญ่ที่มีผลต่อสุขภาวะของคนเมือง โดยเฉพาะในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล และได้ขยายวงกว้างไปยังหัวเมืองใหญ่ต่าง ๆ เช่นเชียงใหม่ และขอนแก่น นับว่าเป็น Urban Air Pollution หรือมลพิษทางอากาศ ศูนย์วิจัยและนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืนหรือ RISC ภายใต้บริษัทแมกโนเลีย ควอลิตี้ ดีเวล็อปเม้นต์ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (MQDC) ได้ตระหนักถึงคุณภาพชีวิต อีกทั้งให้ความสำคัญในการลดการสร้างและป้องกันมลภาวะทางอากาศ จึงได้ร่วมจัดเสวนา 2 เวทีเพื่อการออกแบบในการแก้ไขปัญหามลภาวะ PM2.5 ณ ศูนย์วิจัยและนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืนหรือ RISC ชั้น 4 แมกโนเลียส์ ราชดำริ บูเลอวาร์ด

เวทีแรกเป็นความร่วมมือกันระหว่างสถาบันโลกร้อน มูลนิธินภามิตร (TGWA) กรมฝนหลวงและการบินเกษตร และศูนย์ RISC ในการจัดเวทีเสวนาสาธารณะ TGWA (Thai Global Warming Academy) ครั้งที่ 11 ภายใต้หัวข้อ “ข้อมูลใหม่ – มลพิษอากาศ PM2.5 ประเทศไทยเดือนมกราคม 2562” โดยวิทยากร 6 ท่านได้แก่ศาสตราจารย์ ดร. ธนวัฒน์ จารุพงษ์สกุล ประธานสถาบันโลกร้อนศึกษาประเทศไทย (TGWA) มูลนิธินภามิตร ผศ.ดร. สุรัตน์ บัวเลิศ คณบดีคณะสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ รศ.ดร. พิสุทธิ์ เพียรมนกุล กรรมการจัดทำยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม รศ.ดร. สิงห์ อินทรชูโต หัวหน้าคณะที่ปรึกษาศูนย์ RISC และอาจารย์คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อาจารย์บุศราศิริ ธนะ ผู้เชี่ยวชาญอุตุนิยมวิทยา TGWA และดร. อัมรินทร์ ดรัณภพ ที่ปรึกษาบริษัทล็อกซเล่ย์ จำกัด (มหาชน)

บรรยายใต้ภาพ: ศ.ดร. ธนวัฒน์ จารุพงษ์สกุล ประธานสถาบันโลกร้อนศึกษาประเทศไทย (TGWA) มูลนิธินภามิตร ขณะบรรยายเวทีเสวนาสาธารณะ TGWA (Thai Global Warming Academy) ครั้งที่ 11 ภายใต้หัวข้อ “ข้อมูลใหม่ – มลพิษอากาศ PM2.5 ประเทศไทยเดือนมกราคม 2562” ณ ศูนย์ RISC ชั้น 4 แมกโนเลียส์ ราชดำริ บูเลอวาร์ด

โดยศาสตราจารย์ ดร. ธนวัฒน์กล่าวว่า “จากข้อมูลของสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศ กรมควบคุมมลพิษ ช่วงเวลา 19.00 ถึง 6 โมงเช้าจะมีปริมาณฝุ่นละอองมากที่สุด โดยเฉพาะช่วงวันหยุดเสาร์อาทิตย์ ซึ่งมีสาเหตุหลักมาจากพฤติกรรมของคนในแต่ละพื้นที่”

“รัฐบาลควรบรรจุโครงการแก้ไขปัญหามลพิษอากาศทั้งระบบของประเทศ เข้าสู่โครงการเร่งด่วนในแผนแม่บทยุทธศาสตร์ชาติทันที” ศาสตราจารย์ ดร. ธนวัฒน์กล่าว

ผศ.ดร. สุรัตน์ กล่าวว่า 4 แหล่งกำเนิดฝุ่นละออง PM2.5 ได้แก่ซัลเฟอร์ไดออกไซด์(SO2) ไนโตรเจนออกไซด์(NO2) ไฮโดรคาร์บอนที่เผาไหม้ไม่สมบูรณ์จากยานพาหนะ และความร้อนจากการจราจรทางถนน โดยสามารถแก้ปัญหาเบื้องต้นโดยการสร้างแนวต้นไม้ลึก 10 เมตร เพื่อกันเสียงและฝุ่นละออง อีกทั้งยังสร้างความแตกต่างของอุณหภุมิทำให้เกิดลมเพื่อทำให้ฝุ่นละอองลงสู่พื้น

รศ.ดร. สิงห์ กล่าวเสริมถึงความสำคัญของการวัดคุณภาพอากาศและมลภาวะฝุ่นละออง PM2.5 ที่มีผลต่อสุขภาวะสาธารณะ

“การติดตั้ง Weather Station ตามจุดต่าง ๆ มีความสำคัญต่อการรับรู้คุณภาพทางอากาศ เนื่องจากกรุงเทพฯมีตึกสูงจำนวนมาก การวัดคุณภาพอากาศตามระดับความสูงจึงเป็นปัจจัยที่ต้องคำนึงถึงในการสร้างตึกสูงและต้องมีการติดตั้งเครื่องฟอกอากาศภายในอาคาร อีกทั้งการปลูกต้นไม้ในพื้นที่ในเมืองเพื่อเพิ่มพี้นที่สีเขียวยังเป็นการสร้างคุณภาพอากาศที่ดีได้อีกด้วย” รศ.ดร. สิงห์ กล่าว

รศ.ดร. พิสุทธิ์ ได้เสนอโครงการด้านวิศวกรรมในการวัดคุณภาพและฝุ่นละอองทางอากาศ และโครงการการออกแบบผังเมืองที่สร้างการระบายอากาศที่ดี รวมถึงการสร้างเซนเซอร์ (Sensor) วัดคุณภาพอากาศเพื่อกระจายการตรวจวัดภายในพื้นที่ต่าง ๆ อีกด้วย

เวทีที่สองเป็นงานเสวนาเรื่องการออกแบบเพื่อแก้ไขปัญหามลภาวะ PM2.5 โดยรวบรวมผู้ร่วมเสวนาไว้ถึง 10 ท่านได้แก่ อาจารย์บุศราศิริ ธนะ ผู้เชี่ยวชาญอุตุนิยมวิทยา TGWA คุณยศพล บุญสม ภูมิสถาปนิก คุณอรรถพร คบคงสันติ ภูมิสถาปนิก หม่อมหลวงวรุตม์ วรวรรณ สถาปนิก รศ.ดร. สิงห์ อินทรชูโต หัวหน้าคณะที่ปรึกษาศูนย์ RISC และอาจารย์คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ คุณรัฐ เปลี่ยนสุข สถาปนิกและนักออกแบบ รศ.ดร. จิตติศักดิ์ ธรรมาภรณ์พิลาศ ภาควิชาการวางแผนและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ดร. วสันต์ ภัทรอธิคม นักวิจัยอาวุโสและหัวหน้าห้องปฏิบัติการวิจัยระบบขนส่งและจราจรอัจฉริยะ NECTEC ดร. เจน ชาญณรงค์ กรรมการบริหาร บริษัทหาญ เอ็นจิเนียริ่ง โซลูชั่น จำกัด (มหาชน) และดร. อัมรินทร์ ตรัณภพ ที่ปรึกษา บริษัทล็อกซเล่ย์ จำกัด (มหาชน) ดำเนินรายการเสวนาโดยคุณเจรมัย พิทักษ์วงศ์ กรรมการผู้จัดการ บริษัทอมรินทร์พริ๊นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน)

รศ.ดร. จิตติศักดิ์ กล่าวว่าควรมีองค์กรณ์หรือสถาบันที่เป็นเจ้าภาพในการวัดค่าฝุ่นละอองและดำเนินกรแก้ไขปัญหานี้อย่างเป็นทางการและมีประสิทธิภาพ ซึ่งการวัดค่าฝุ่นละอองทางแอพพลิเคชั่นนั้นยังให้ผลที่ไม่เสถียร

บรรยายใต้ภาพ (จากซ้าย): คุณยศพล บุญสม ภูมิสถาปนิก คุณอรรถพร คบคงสันติ ภูมิสถาปนิก หม่อมหลวงวรุตม์ วรวรรณ สถาปนิก อาจารย์บุศราศิริ ธนะ ผู้เชี่ยวชาญอุตุนิยมวิทยา TGWA รศ.ดร. จิตติศักดิ์ ธรรมาภรณ์พิลาศ ภาควิชาการวางแผนและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รศ.ดร. สิงห์ อินทรชูโต หัวหน้าคณะที่ปรึกษาศูนย์ RISC และอาจารย์คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์คุณรัฐ เปลี่ยนสุข สถาปนิกและนักออกแบบ ดร. วสันต์ ภัทรอธิคม นักวิจัยอาวุโสและหัวหน้าห้องปฏิบัติการวิจัยระบบขนส่งและจราจรอัจฉริยะ NECTEC ดร. อัมรินทร์ ตรัณภพ ที่ปรึกษา บริษัทล็อกซเล่ย์ จำกัด (มหาชน) และปัญหาดร. เจน ชาญณรงค์ กรรมการบริหาร บริษัทหาญ เอ็นจิเนียริ่ง โซลูชั่น จำกัด (มหาชน)  ร่วมเสวนาเรื่องการออกแบบเพื่อแก้ไขมลภาวะ PM2.5 ณ ศูนย์ RISC ชั้น 4  แมกโนเลียส์ ราชดำริ บูเลอวาร์ด

ดร. อัมรินทร์ ได้นำเสนอการวัดค่าฝุ่นละอองด้วยวิธีการ Dynamic Light Scattering (DLS) ซึ่งเป็นเทคนิคที่ใช้วัดขนาดของสารตัวอย่างในระดับนาโนเมตรตั้งแต่ 0.005 – 5 ไมโครเมตร สำหรับอนุภาคที่มีขนาดเล็กกว่า 5 ไมโครเมตรจะเกิดการแพร่กระจายอย่างไร้ทิศทางไปทั่วตัวกลาง

“อีกแหล่งสำคัญที่ทำให้เกิดฝุ่นละอองคือการกำจัดขยะโดยการนำมาเทบนพื้นที่ หรือ Landfill ซึ่งเป็นการฝังขยะแบบไม่กลบหน้าดิน จึงทำให้ฝุ่นละอองถูกพัดไปตามลม ก่อให้เกิดปัญหาเรื่องฝุ่น ทั้งนี้รัฐบาลจึงความมีการให้ความรู้ด้านการจัดขยะอย่างถูกต้องเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาดังกล่าว” ดร. อัมรินทร์ กล่าว

รศ.ดร. สิงห์ กล่าวว่า “ปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 เป็นปัญหาที่มาจากแหล่งภายนอก สาเหตุของฝุ่นละอองเหล่านี้เกิดจากการคมนาคมภายในประเทศของเรา พฤติกรรมการใช้รถยนต์ การผลิตภาคอุตสาหกรรมของเรา นอกจากนี้เราควรให้ความสำคัญและเพิ่มพื้นที่สีเขียวภายในกรุงเทพฯให้มากขึ้น เพื่อการสร้างคุณภาพอากาศที่ดีให้กับเมืองของเรา”

ภายในงานยังได้มีการนำเสนอให้มีการสร้างพื้นที่สำหรับปลูกต้นไม้เพิ่มเป็น 12 เมตร (จากเดิม 6 เมตร) จากหน้าคอนโดมิเนียม และมีการแนะนำให้เพิ่มทางเดินเท้า และการใช้จักรยาน เพื่อลดปัญหาความหนาแน่นทางจราจร

การแก้ปัญหามลภาวะฝุ่นละออง PM2.5 จำเป็นต้องได้รับความร่วมมือทั้งจากภาครัฐบาลและเอกชน เพื่อทำให้ปัญหาฝุ่นละอองภายในประเทศได้รับการแก้ไขอย่างถูกต้อง ต่อเนื่อง และยั่งยืน