เยาวชนร่วมเป็นจิตอาสาสร้างบ้านปลา คืนความอุดมสมบูรณ์ให้แก่ท้องทะเลไทย สานต่อพระราชปณิธาน "จากภูผา สู่มหานที" ในการดูแลทรัพยากรน้ำ ตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ

เพราะทะเลเป็นแหล่งทรัพยากรสำคัญที่หล่อเลี้ยงชีวิตของผู้คน เมื่อทรัพยากรทางทะเลเสื่อมโทรมจึงก่อให้เกิดปัญหาที่ส่งผลกระทบในวงกว้าง นับตั้งแต่ชุมชนในพื้นที่ไปจนถึงผู้บริโภค ด้วยเหตุนี้ ปัจจุบันทุกภาคส่วนไม่ว่าจะเป็นภาครัฐ ภาคเอกชน ชุมชน ชาวประมง และประชาชนทุกเพศทุกวัยจึงหันมาให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรทางทะเลกันมากขึ้น

เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2561 ที่ผ่านมา เอสซีจี ได้จัดกิจกรรม "รักษ์น้ำ จากภูผา สู่มหานที...
จิตอาสาสร้างบ้านปลาเอสซีจี" ที่สวนสาธารณะแหลมเจริญ จังหวัดระยอง และได้รับความสนใจจากจิตอาสาทั่วประเทศกว่า 900 คน ที่ยกขบวนกันมาร่วมประกอบสร้างบ้านปลาจำนวน 50 หลัง เพื่อเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตใต้ทะเล ช่วยฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ให้กับทรัพยากร พร้อมกับยกระดับคุณภาพชีวิตของชาวประมงพื้นบ้านอย่างยั่งยืน ในจำนวนจิตอาสาดังกล่าวมีกลุ่ม "YOUNG รักษ์น้ำ"ซึ่งเป็นกลุ่มเยาวชนคนรุ่นใหม่ที่เข้ามาเรียนรู้และลงมือทำกิจกรรมต่างๆ เพื่อปกป้องดูแลทรัพยากรน้ำของประเทศ มาร่วมกิจกรรมด้วย

โดยนอกจากกิจกรรมสร้างบ้านปลาแล้ว กลุ่มเยาวชน "YOUNG รักษ์น้ำ" ยังได้ร่วมสร้างฝายที่เขายายดา จ.ระยอง เพื่อเรียนรู้กระบวนการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืนตั้งแต่ต้นน้ำไปจนถึงปลายน้ำ ตามแนวคิดโครงการ "รักษ์น้ำ...จากภูผา สู่มหานที" ของเอสซีจี ที่มุ่งสืบสาน รักษา ต่อยอด การบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืน ตามพระราชปณิธานจาก “จากภูผา สู่มหานที” เพื่อเป็นแนวทางการดูแลจัดการน้ำให้เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ สู่ปลายน้ำ ผ่านการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน มีการระดมพลจิตอาสาเข้ามาช่วยและดำเนินโครงการควบคู่ไปกับการเผยแพร่ความรู้และทำงานร่วมกับคนในชุมชน ปัจจุบัน กิจกรรมในโครงการฯ ประกอบด้วย การทำฝายชะลอน้ำในพื้นที่ป่าต้นน้ำ การทำแก้มลิงในพื้นที่กลางน้ำเพื่อให้มีน้ำใช้ในการเกษตร และการร่วมฟื้นฟูพื้นที่ปลายน้ำด้วยการสร้างบ้านปลาเพื่อเพิ่มที่อยู่อาศัยให้ปลาและสัตว์ทะเล

นายชลิต คงสวัสดิ์ นิสิตคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หนึ่งในเยาวชนจากกลุ่ม "YOUNG รักษ์น้ำ" ของเอสซีจี กล่าวถึงความรู้สึกที่ได้มาร่วมกิจกรรมสร้างบ้านปลาว่า "ปกติผมสนใจด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและชอบเข้าค่ายทำกิจกรรมอยู่แล้ว ปีที่แล้วได้มีโอกาสไปร่วมทำฝายกับเอสซีจีที่จังหวัดลำปาง ซึ่งเป็นพื้นที่ต้นน้ำมา ทำให้ได้เรียนรู้วิธีอนุรักษ์น้ำและตระหนักถึงความสำคัญในการดูแลรักษาทรัพยากรน้ำให้ดำรงอยู่อย่างยั่งยืน เมื่อทราบว่าเอสซีจีจัดกิจกรรมขึ้นอีกจึงเข้าร่วมทันที ส่วนตัวรู้สึกยินดีทุกครั้งที่ได้ร่วมกิจกรรมแบบนี้ และภูมิใจที่เป็นส่วนหนึ่งในการทำประโยชน์ให้กับประเทศได้"

ชลิต ซึ่งพื้นเพเป็นคนจังหวัดระยอง กล่าวเสริมว่า "ผมมีความคิดอยากจะร่วมพัฒนาทรัพยากรน้ำในบ้านเกิดมาโดยตลอด ดังนั้นเมื่อเห็นว่ามีกิจกรรม YOUNG รักษ์น้ำ จึงรีบสมัครเข้าร่วมทันที ตั้งแต่วันที่
22 – 24 มิถุนายนที่ผ่านมา ได้ทำกิจกรรมมากมาย ทั้งเข้าเวิร์คช้อปเรียนรู้การสร้าง content ร่วมสร้างฝายที่เขายายดา จ.ระยอง และร่วมสร้างบ้านปลาช่วยทำให้ทรัพยากรทะเลกลับมาอุดมสมบูรณ์ ส่งผลให้ชาวประมง จ.ระยอง มีรายได้พึ่งพาตัวเองและไม่ต้องเดินทางออกไปหาปลาไกลชายฝั่ง ส่วนผู้บริโภคอย่างเราก็ไม่ต้องรับผลกระทบจากปัญหาอาหารทะเลขาดแคลน ยิ่งทุกคนร่วมมือกันมากเท่าไร ความอุดมสมบูรณ์ก็ยิ่งมากขึ้นเท่านั้น ผมจะร่วมเผยแพร่จิตสำนึกอนุรักษ์น้ำต่อไปผ่าน content ที่ดี เพื่อกระตุ้นให้คนหันมาสนใจการดูแลทรัพยากรกันมากขึ้นด้วย"

อีกหนึ่งเยาวชนจากกลุ่ม "YOUNG รักษ์น้ำ" นางสาวต่วนนูรีซัน ถูม นักศึกษาคณะวิทยาการสื่อสาร เอกนิเทศศาสตร์  มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ปัตตานี ก็ได้เผยว่าความผูกพันที่ตนเองมีต่อท้องทะเลทำให้ตัดสินใจเข้าร่วมกิจกรรมบ้านปลาโดยไม่ลังเล

"รู้สึกภูมิใจที่ได้ทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม โดยเฉพาะเพื่อทะเลและชาวประมง เพราะส่วนตัวเป็นคนปัตตานีที่เติบโตมากับทะเลเช่นกัน จากการพูดคุยกับชาวประมงพื้นบ้านในพื้นที่ จ.ระยอง ทำให้ทราบว่าก่อนหน้านี้จับปลาและสัตว์น้ำได้น้อย แต่เมื่อวางบ้านปลาไปสักพักก็เริ่มจับปลาและสัตว์น้ำได้มากขึ้น  ชีวิตความเป็นอยู่และรายได้ดีขึ้น บ้านปลาเอสซีจีเป็นนวัตกรรมที่แสดงให้เห็นว่าเมื่อเรามอบสิ่งดีๆ ให้แก่ธรรมชาติ เราเองก็จะได้สิ่งดีๆ กลับคืนมาจากธรรมชาติด้วยเช่นกัน ถ้าหากในอนาคตมีกิจกรรมบ้านปลาอีกก็จะเข้าร่วมอย่างแน่นอน และจะบอกต่อให้ผู้ที่สนใจมาร่วมกิจกรรมดีๆ แบบนี้ด้วย เพื่อส่งเสริมให้ทุกคนร่วมกันดูแลทะเลไทย ให้มีความอุดมสมบูรณ์ต่อไปในอนาคต" ต่วนนูรีซัน กล่าว

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. สุชาย วรชนะนันท์ หัวหน้าภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล
คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และหัวหน้าคณะวิจัยความหลากหลายทางชีวภาพโครงการบ้านปลาเอสซีจี กล่าวว่า "บ้านปลาเอสซีจี นับเป็นบ้านปลาที่มีโครงสร้างซับซ้อน และมีความแข็งแรงทนทาน เหมาะสำหรับการเป็นที่อยู่อาศัยและเกราะกำบังของสิ่งมีชีวิตใต้ทะเล จากการลงพื้นที่สำรวจบริเวณจุดที่วางบ้านปลา เอสซีจี พบว่ามีสิ่งมีชีวิตกว่า 172 ชนิดที่เข้ามาอยู่อาศัย ประกอบด้วยกลุ่มสัตว์น้ำเศรษฐกิจ กลุ่มปลาสวยงาม กลุ่มสัตว์น้ำวัยอ่อน กลุ่มสัตว์เกาะติด และกลุ่มแพลงก์ตอน รูปทรงสามเหลี่ยมของบ้านปลา ทำให้มีความเสถียร มั่นคง ไม่เคลื่อนย้ายไปไกลในกรณีสมอเรือมาชน ผมมองว่าการทำบ้านปลาเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีที่จะปลูกฝังให้ภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชน โดยเฉพาะเยาวชนเกิดจิตสำนึกในการอนุรักษ์และเข้ามาเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาความสมบูรณ์ของทรัพยากรทางทะเลต่อไป"

บ้านปลาเอสซีจี ประกอบขึ้นมาจากท่อ PE100 ซึ่งเป็นท่อที่ผลิตจากเม็ดพลาสติกพอลิเอทิลีนเกรดพิเศษ (High Density Polyethylene Pipe) ของธุรกิจเคมิคอลส์ เอสซีจี มีจุดเด่นเรื่องความแข็งแรง ทนทาน และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยมีอายุการใช้งานยาวนานถึง 50 ปี จึงมีคุณสมบัติเหมาะกับการนำมาใช้เป็นวัสดุสำหรับทำบ้านปลา โดยท่อที่นำมาใช้ทำเป็นบ้านปลาเป็นท่อที่เหลือจากกระบวนการทดสอบขึ้นรูป
จึงเป็นส่วนหนึ่งในการทำ Waste to Value ตามแนวคิด Circular Economy ตลอดระยะเวลา 7 ปีที่ผ่านมา กิจกรรมจิตอาสาสร้างบ้านปลาของเอสซีจีประสบความสำเร็จเป็นที่น่าพอใจ และทางเอสซีจี ได้วางแผนที่จะขยายโครงการให้ครอบคลุมพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคตะวันออกทั้งหมดในอนาคต

ติดตามความเคลื่อนไหวและรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับกิจกรรม "รักษ์น้ำ จากภูผา สู่มหานที...
จิตอาสาสร้างบ้านปลาเอสซีจี" ได้ที่ www.scgchemicals.com/fishhome/