ปฏิวัติวงการผ่าตัด การพัฒนาหลอดเลือดเทียมมีชีวิต
เทคโนโลยีการแพทย์ถือเป็นหนึ่งในศาสตร์ที่ได้รับการพัฒนาต่อเนื่อง เพื่อให้สามารถเอาชนะโรคภัยและรักษาชีวิคนผู้ป่วยเอาไว้ได้มากที่สุด ล่าสุดมีการคิดค้นหลอดเลือดเทียมจากวัสดุชนิดใหม่ ที่สามารถเติบโตขึ้นตามร่างกายผู้ป่วยได้สำเร็จ
การผ่าตัดถือเป็นอีกหนึ่งวิธีรักษาที่ได้รับความนิยมแพร่หลายในวงการแพทย์ หลายครั้งเราต่างต้องนำเอาส่วนเกินบางอย่างออกจากร่างกาย หรือการเข้าไปซ่อมแซมอวัยวะที่เสียหายให้กลับมาทำงานตามปกติ กลายเป็นศาสตร์รูปแบบหนึ่งที่อยู่คู่กับวงการแพทย์ในปัจจุบัน
หนึ่งในส่วนที่ได้รับการเข้าไปซ่อมแซมแก้ไขบ่อยที่สุดคือ หลอดเลือด ด้วยนี่คือทางเชื่อมไว้หล่อเลี้ยงอวัยวะทุกส่วนจนเป็นส่วนที่ต้องคำนึงถึงแทบทุกการผ่าตัด หลายครั้งเมื่อเกิดความเสียหายทำให้จำเป็นต้องใช้หลอดเลือดจากส่วนอื่นมาซ่อมแซม เพิ่มความซับซ้อนในการไหลเวียนซึ่งบางครั้งก็เป็นภาระแก่ผู้ป่วย
แต่ทุกอย่างกำลังจะเปลี่ยนไปเมื่อมีการพัฒนาวัสดุหลอดเลือดเทียมชนิดใหม่ออกมาสำเร็จ
หลอดเลือดเทียมชนิดใหม่ที่เติบโตไปพร้อมกับตัวเรา
ผลการวิจัยนี้เป็นของ University of Sydney ประสบความสำเร็จในการพัฒนาวัสดุใหม่ในการผลิตหลอดเลือดเทียม ซึ่งนอกจากไม่ก่อให้เกิดปฏิกิริยาต่อต้านเมื่อนำมาใช้งานแล้ว เนื้อเยื่อและเซลล์รอบข้างยังกลับมาทำงานได้ตามปกติรอบหลอดเลือด ส่งผลให้หลอดเลือดเติบโตและกลายเป็นส่วนหนึ่งของร่างกายไปในที่สุด
โดยหลอดเลือดเทียมชนิดนี้ถูกสร้างขึ้นจากวัสดุประเภท Elastin มาทำเป็นรูปทรง โดย Elastin คือโปรตีนชนิดพิเศษซึ่งช่วยให้หลอดเลือดมีความยืดหยุ่น สามารถยืดและหดตัวตามระดับการไหลเวียนของเลือดได้ เป็นตัวแปรสำคัญช่วยให้หลอดเลือดเทียมชนิดนี้มีคุณสมบัติดังกล่าว
เมื่อทำการใช้งานภายในร่างกายสารเคลือบที่ใช้ในการหุ้มหลอดเลือดจะค่อยๆ สลายไป ทำให้คุณสมบัติในการทำงานของหลอดเลือดตามธรรมชาติเริ่มทำงานหลังผ่านไปชั่วระยะเวลาหนึ่ง จนหลอดเลือดเทียมสามารถทำหน้าที่ทดแทนของเดิมได้โดยสมบูรณ์
ข้อมูลจากผู้วิจัยระบุว่า หลอดเลือดเทียมชนิดนี้เมื่อถูกนำไปใช้งานภายในร่างกายจะมีคุณสมบัติไม่ต่างจากหลอดเลือดจริง อีกทั้งยังมีความยืดหยุ่นสูงช่วยรองรับผู้ป่วยได้หลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่โรคเบาหวาน, ความดันโลหิตสูง, โรคหัวใจ, มะเร็ง รวมถึงคนไข้เด็กที่จะได้รับประโยชน์จากหลอดเลือดเทียมชนิดนี้อีกมาก
การทดสอบใช้งานกับหนูทดลองออกมาให้ผลดี เนื้อเยื่อสามารถกระจายและกลับมาทำงานได้ตามปกติจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของร่างกายได้อย่างกลมกลืน ล่าสุดพวกเขากำลังจะเข้าสู่ช่วงการทดลองทางคลินิก โดยจะเริ่มต้นจากการใช้งานแก่คนหนุ่มสาว เพื่อทดสอบประสิทธิภาพการทำงานและความปลอดภัยของหลอดเลือดเทียมชนิดนี้แก่มนุษย์ต่อไป
ความสำคัญของหลอดเลือดชนิดใหม่ สู่อนาคตที่ดีกว่าของผู้ป่วย
บางท่านอาจสงสัยว่าแท้จริงหลอดเลือดเทียมถูกใช้งานในการผ่าตัดมายาวนาน แพทย์หลายแขนงต่างตัดหลอดเลือดที่เสียหายแล้วใช้หลอดเลือดเทียมเข้าไปทดแทน หรือไม่ก็นำหลอดเลือดส่วนอื่นมาเชื่อมต่อเส้นสำคัญกว่า เช่นนั้นทำไมการพัฒนาหลอดเลือดเทียมชนิดนี้จึงมีความสำคัญ?
คำตอบคือหลอดเลือดเทียมที่เรามีหรือใช้งานในปัจจุบัน ทั้งในแบบสลายตัวและไม่สลายตัวตามธรรมชาติล้วนมีจุดบอดร่วมกันในการใช้งานกับผู้ป่วยบางประเภท และเป็นปัญหายิ่งกว่าต่อผู้ป่วยเด็ก ที่เมื่อเกิดความเสียหายแก่หลอดเลือดจะยิ่งทวีความซับซ้อน เพราะหลอดเลือดเทียมของคนไข้กลุ่มนี้มักมีอายุใช้งานสั้นกว่าปกติ
สาเหตุที่เป็นแบบนั้นเนื่องจากร่างกายของเด็กมีการเจริญเติบโตและเปลี่ยนแปลงสูง เมื่อต้องเปลี่ยนหลอดเลือดหลังเข้ารับการผ่าตัดใหญ่ โดยเฉพาะการผ่าตัดปลูกถ่ายอวัยวะจะทำให้หลอดเลือดเทียมปริหรือรั่ว ด้วยไม่สามารถรองรับการขยายของร่างกาย ทำให้ผู้ป่วยกลุ่มนี้ต้องเข้ารับการผ่าตัดซ้ำเพื่อซ่อมแซมหลอดเลือดเทียมจนร่างกายต้องรับภาระมากขึ้น
อีกวิธีในการแก้ไขปัญหาหลอดเลือดอย่าง การนำเอาหลอดเลือดจากส่วนอื่นมาซ่อมแซม วิธีการนี้จะช่วยให้หลอดเลือดเข้ากับร่างกายได้ง่าย อีกทั้งหลอดเลือดยังสามารถเติบโตตามร่างกายได้ แต่ก็ถือเป็นอีกวิธีที่เพิ่มความยุ่งยากในขั้นตอนการรักษาจนอาจมีโรคแทรกซ้อนเกิดขึ้นได้ในภายหลัง
การเข้ามาของหลอดเลือดเทียมชนิดนี้จึงช่วยแก้ปัญหาดังกล่าว เมื่อหลอดเลือดเทียมยืดหยุ่นและสามารถขยายตัวตามอัตราเจริญเติบโตของร่างกาย ช่วยให้ผู้ป่วยไม่จำเป็นต้องรับการผ่าตัดเพื่อซ่อมหลอดเลือดเทียม ช่วยให้การผ่าตัดทำได้สะดวก เพิ่มคุณภาพชีวิตให้แก่ผู้ป่วยเด็กได้อีกมาก
นอกจากนี้ทีมนักวิจัยเองก็ไม่ได้คิดหยุดแค่หลอดเลือดเทียมอย่างเดียว พวกเขาคาดหวังว่าวัสดุที่พวกเขาพัฒนาขึ้นจะถูกนำไปใช้ในเนื้อเยื่อสังเคราะห์ชนิดอื่นเพิ่มเติม เช่น ลิ้นหัวใจ ซึ่งจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการรักษาโรคหัวใจแต่กำเนิดไปจนโรคนานาชนิดแก่ผู้ป่วยมากมาย
แน่นอนการพัฒนาหลอดเลือดเทียมจากวัสดุชนิดใหม่ยังอยู่ในขั้นทดลอง จำเป็นต้องได้รับการพัฒนารวมถึงตรวจสอบอีกมากเพื่อให้แน่ใจว่าสามารถใช้งานได้ปลอดภัย แต่หากสามารถพัฒนาขึ้นมาเป็นผลสำเร็จ ในอนาคตเราอาจพัฒนาอวัยวะเทียมจากวัสดุชนิดนี้ขึ้นมาก็เป็นได้
ที่มา
https://www.wongkarnpat.com/viewpat.php?id=1912
https://newatlas.com/medical/manufactured-blood-vessels-mature-body/
https://interestingengineering.com/science/material-mimics-blood-vessels
