ทางออกวิกฤตหนี้โรปและผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทย

ขณะนี้ความเสี่ยงของเศรษฐกิจโลกที่สำคัญที่สุดคือเรื่องแนวทางการแก้ไขปัญหาของวิกฤตหนี้สาธารณะของยุโรป

โดย...โชติชัย สุวรรณาภรณ์

โดยเฉพาะของประเทศ Greece หากปัญหาหนี้สาธารณะของ Greece และกลุ่มประเทศ PIIGS อื่นๆ ไม่สามารถได้รับการแก้ไขอย่างทันท่วงทีจะก่อให้เกิดกรณีปัญหาการผิดนัดชำระหนี้ (Default) ซึ่งจะส่งผลกระทบลุกลามต่อฐานะทางการเงินของธนาคารต่างๆ ในประเทศยุโรป โดยเฉพาะในประเทศฝรั่งเศส เบลเยียม เนเธอร์แลนด์ และเยอรมนี เป็นอย่างยิ่ง ซึ่งจะเห็นได้ว่า ระบบธนาคารในประเทศเหล่านี้มีสัดส่วนสินทรัพย์ที่ลงทุนในพันธบัตรของรัฐบาลกลุ่มประเทศ PIIGS สูงถึงกว่า 6-10% ของสินทรัพย์รวมของระบบธนาคารในแต่ละประเทศ

สำหรับทางเลือกการแก้ปัญหาหนี้ของประเทศ Greece และประเทศกลุ่ม PIIGS อื่นๆ มี 3 แนวทางหลัก สรุปได้ดังนี้

(1) ขอรับความช่วยเหลือทางการจาก EU + IMF สำหรับจ่ายหนี้ที่ครบกำหนด (More Official Support) แต่จะมีผลกระทบคือต้นทุนอาจสูงมากถึง 2 แสนล้านยูโร และยังอาจสร้างปัญหา Moral Hazard เพราะประเทศประสบปัญหาอื่นๆ อาจจะรับความช่วยเหลือเช่นกัน

(2) บังคับให้เจ้าหนี้พันธบัตรลดหนี้ (Large Haircut for Bondholders) ซึ่งอาจจะต้องให้เจ้าหนี้ผู้ลงทุนในพันธบัตรรัฐบาล Greece ต้องลดเงินต้นถึง 40-50% แต่ก็อาจจะทำให้ธนาคารพาณิชย์ของประเทศ Greece ที่มีการลงทุนในพันธบัตรของรัฐบาลของประเทศตนเองอาจต้องประสบภาวะขาดทุนและเสี่ยงต่อการล้มละลาย นอกจากนี้ ธนาคารของประเทศอื่นๆ ก็ต้องประสบภาวะขาดทุนเช่นกัน และอาจลุกลามทำให้เกิดวิกฤตการเงินโลกอีกครั้ง อีกทั้งรัฐบาล Greece จะไม่สามารถกู้เงินในตลาดการเงินได้ ทำให้ต้องพึ่งพาแหล่งเงินจากทางการ (EU + IMF)

(3) ปรับโครงสร้างหนี้ (Soft Restructuring) ยืดอายุหนี้ที่ครบกำหนดในปี 2012-2015 ไปเป็นระยะเวลา 30 ปี ซึ่งจะช่วยลดภาระหนี้ของ Greece ได้ประมาณ 1.2 แสนล้านยูโร แต่ปัญหาหนี้สาธารณะของ Greece จะยังคงอยู่ในระดับสูงแม้ว่าจะได้ผ่อนปรนเรื่องภาระหนี้ได้ชั่วคราว (Cash Flow Benefits) อีกทั้งเจ้าหนี้พันธบัตรยังคงขาดทุนในลักษณะ Net Present Value (NPV) จากการยืดอายุการชำระหนี้ (Maturity Extension)

ดังนั้น เราจะเห็นได้ว่า แต่ละแนวทางก็มีผลกระทบที่แตกต่างกันไป ซึ่งนี้ยังไม่รวมทางเลือกอื่นๆ ที่สุดขั้ว คือการให้ Greece ออกจากการใช้เงินสกุลยูโรหรือการขายทรัพย์สินของรัฐบาล (Asset Sales) เพื่อชดใช้หนี้

สำหรับผลกระทบจากวิกฤตหนี้สาธารณะยุโรปต่อเศรษฐกิจไทย ในเบื้องต้นนี้หลายฝ่ายได้มีการประเมินผลกระทบต่อเศรษฐกิจประเทศไทย และประเทศต่างๆ ในภูมิภาคเอเชีย โดยคาดการณ์ว่า ในกรณีเกิดวิกฤตหนี้ยุโรปภายใต้สมมติฐานการปรับโครงสร้างหนี้ (Debt Restructuring) อาจส่งผลทำให้เศรษฐกิจไทยขยายตัวได้ 3.6% หรือกระทบประมาณ 0.4% ในปี 2554 จากกรณีฐานที่คาดว่าเศรษฐกิจไทยจะขยายตัวได้ร้อยละ 4 ต่อปี

อย่างไรก็ตาม หากสหภาพยุโรปไม่สามารถตกลงในแนวทางการแก้ไขปัญหาหนี้สาธารณะของ Greece และประเทศ PIIGS อื่นๆ จนต้องทำให้เกิดการผิดนัดชำระหนี้ (Default) อาจจะส่งผลกระทบที่ลุกลามไปยังสถาบันการเงินสำคัญต่างๆ ในยุโรป ซึ่งจะถือเป็นความเสี่ยงที่ร้ายแรงต่อเศรษฐกิจโลกและเศรษฐกิจไทยอย่างหลีกเลี่ยงมิได้