ไม่หวังเลือกตั้งขาวสะอาด...แต่ขอให้ทุกฝ่ายยอมรับ

โดย...ทีมข่าวการเมือง

ใกล้โค้งสุดท้ายก่อนการเลือกตั้งที่จะมาถึง โพสต์ทูเดย์ ได้สัมภาษณ์พิเศษ “สมชัย จึงประเสริฐ” กรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ด้านสืบสวนสอบสวน ล้วงลึกไปยังการประเมินสถานการณ์การเลือกตั้งที่ส่อเค้ารุนแรงเป็นประวัติศาสตร์ ซึ่ง กกต.มุ่งหวังว่าจะเป็นจุดจบของปัญหาความขัดแย้งในบ้านเมือง

คาดหวังผลการเลือกตั้งอย่างไร

ความขัดแย้งในบ้านเมือง เวลานี้มี 2 ฝั่งที่สกัดซึ่งกันและกัน จะปรองดองกันอย่างไรก็ยาก ฝั่งหนึ่งที่มีอำนาจก็กลัวว่าจะต้องสูญเสียอำนาจไป อีกฝั่งหนึ่งฉลาดก็จะบอกว่าเราไม่แก้แค้นแต่จะแก้ไขคำพูดเป็นเพียงลมปากช่วงหาเสียงก็ไม่ไว้ใจกัน

 

ทั้งนี้จุดจบของเรื่องทุกอย่างอยู่ที่ กกต.จะต้องทำให้ได้ว่าการเลือกตั้งครั้งนี้จะเป็นที่ยอมรับกัน คือมติของประชาชนที่กำหนดว่าให้บ้านเมืองต้องการเป็นเช่นนี้ ทุกคนรู้ว่าการเลือกตั้งครั้งนี้สำคัญยิ่งจะเป็นการชี้อนาคตของประเทศว่าจะสงบสุขเดินไปได้หรือจะลุกเป็นไฟ

“ไม่ต้องถึงกับขาวสะอาด แต่เอาเป็นว่า ยอมรับกันได้ คุณด่างบ้าง ผมก็ด่างบ้าง แต่เพื่อบ้านเมือง ซึ่งท้ายที่สุดทุกคนก็เห็นแก่บ้านเมือง”

ตอนนี้ได้กลิ่นทุจริตการเลือกตั้งในพื้นที่ใดบ้างและหน่วยปฏิบัติการที่ส่งลงพื้นที่ได้รายงานเข้ามาบ้างหรือไม่

ผมได้รับรายงานแล้วว่ามีการแจกเงินในบางพื้นที่แล้ว แต่ขณะนี้กำลังสืบสวนสอบสวนอยู่ อีกไม่นานจะได้เห็นใบแดงหลังการเลือกตั้งล่วงหน้า ในพื้นที่ภาคอีสาน แต่ขั้นตอนจะเปิดให้ผู้ถูกกล่าวหาเข้ามาแก้ข้อกล่าวหาแสดงหลักฐาน ซึ่งขั้นตอนคือ ชุดสืบสวนจะส่งหลักฐานเข้ามาให้ กกต.พิจารณาก่อน

อย่างไรก็ตามในพื้นที่ภาคเหนือเจ้าหน้าที่ของ กกต.ก็รายงานเข้ามาแต่เขาไม่อยากมาเป็นพยาน ซึ่งต้องยอมรับว่าผู้สมัครเลือกตั้งล้วนแต่เป็นผู้มีอิทธิพล โดยเฉพาะมีพรรคการเมืองหนึ่งที่ส่งผู้สมัครลงเลือกตั้งแล้วมีความไล่เลี่ยกันว่าจะชนะหรือแพ้นั้นเขาจะทุ่มเงินเต็มที่ เราถึงเริ่มบอกเป็นนัยให้ผู้สมัครพรรคนั้นๆ ว่า เรารู้นะอย่าทำเลย รู้สึกว่าเขาจะฟัง ส่วนในพื้นที่ภาคอีสานช่วงนี้ก็เบาลง เช่น ข้าราชการที่ไม่เป็นกลางก็เริ่มระมัดระวังตัวมากขึ้น ซึ่งหากเขาฟังก็จะสามารถลดเรื่องร้องเรียน เรื่องคัดค้านและทำให้ภาพการเลือกตั้งดีขึ้นได้

การให้ใบเหลือง ใบแดงจะมีผลต่อการจัดตั้งรัฐบาล ทาง กกต.เตรียมรับมืออย่างไรกับกลุ่มที่จะออกมาต่อต้านหลังจากนี้

ผมรับมือในแง่ชี้แจงข้อกฎหมาย ข้อเท็จจริงให้เขาฟัง แน่นอนว่าเราต้องมีหลักฐานชัดเจนถ้าเราแกล้งเขาแน่นอนที่สุดคือจะรับมือไม่ไหว แต่ถ้าเราไม่ได้แกล้งเขาและเขามีเหตุผลอย่างไร ถ้าเขาใช้นอกระบบบ้านเมืองก็จะสิ้นหวัง หรือแม้แต่กลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย (พธม.) ผมมองแล้วก็เห็นว่าเขาก็เคารพกฎหมายบ้านเมือง เพียงแต่วิธีการต่างๆ เขาก็คิดเองว่า กกต.จะว่าอย่างไร กระแสว่าเขาอย่างไร

ทั้งนี้ถ้ากระแสสังคมมองว่าเขาทำเพื่อบ้านเมืองแล้วมันถูก นักการเมืองชั่ว นักการเมืองเลว ซึ่งถ้าทุกคนสนับสนุนว่าดี ก็แน่นอนว่า กกต.จะเข้าไปขัดขวางได้อย่างไร แต่เมื่อกระแสสังคมมีคนร้องเรียน กกต.ก็มีหน้าที่พิจารณาตามหน้าที่ และเมื่อ กกต.วินิจฉัยอย่างสมเหตุสมผล แล้วเขามาเถียงมาต่อต้าน กกต.เขาจะได้รับการยอมรับจากสังคมได้อย่างไร

“เขาเองก็อาจจะถูกประณามและ กกต.ต่างหากที่จะเป็นฝ่ายที่สังคมจะสนับสนุน สรุปคือเราไม่ต้องเตรียมอะไร ต้องทำในสิ่งที่ถูกต้องเป็นธรรมอธิบายชี้แจงได้ก็ไม่ต้องกลัว ทำดีเพื่อบ้านเมืองไม่ต้องกลัว ถ้ากลัวทำดีเพื่อบ้านเมืองก็ไม่ต้องมาทำ”

ประเมินพื้นที่ใดจะเป็นพื้นที่แข่งขันรุนแรง

งานด้านสืบสวนต่างจากการทำงานของตำรวจ เพราะเขาจะดูเรื่องพื้นที่ที่มีซุ้มมือปืน แต่เราจะประเมินจากคะแนนผู้สมัครที่สูสีกัน เพื่อให้ชนะก็จะมีเรื่องยิงกันด้วยกระสุนเงิน แต่ในบางพื้นที่ที่ผู้สมัครบางคนมีคะแนนนำ อย่างนี้น่ากลัวว่าจะมีการยิงกันด้วยกระสุนจริง ยกตัวอย่างกรณีของนายประชา ประสพดี ผู้สมัคร สส.บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย คนเดียวในพื้นที่ซึ่งวิธีการคือต้องฆ่าทิ้ง อย่างไรก็สู้ไม่ได้จึงต้องเก็บถึงจะขึ้นได้ อย่างนี้เขาไม่ได้เรียกว่าแข่งขัน เขาเรียกว่าเก็บกันแล้ว ไม่อย่างนั้นไม่มีโอกาสแข่ง

เมื่อเปรียบเทียบการเลือกตั้งปี 2550 กับการเลือกตั้งครั้งนี้ ความยากลำบากต่างกันมากน้อยแค่ไหน

ในการเลือกตั้งปี 2550 เกิดปัญหารุนแรงยิ่งกว่าครั้งนี้มาก เพราะมีการจัดการล้ม “ระบอบทักษิณ” ให้ได้ และมีความพยายามทำลายแม้กระทั่งตุลาการภิวัตน์ ผมเองในขณะนั้นเป็นผู้พิพากษา ก็ยังถูกมองว่าเป็นตุลาการภิวัตน์ไปด้วย แต่ความจริงไม่เกี่ยวกันเลย

นอกจากนี้ในการเลือกตั้งปี 2550 ก็มีการมองว่า กกต.จะเข้ามาช่วย พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี และต้องยอมรับว่างานด้านการสืบสวนสอบสวนต้องใช้คำว่า “เละ” เพราะไม่มีการประสานงานที่ดี แต่ขณะนี้เปลี่ยนไปแล้ว แนวคิดสถานการณ์ก็เปลี่ยนไป ผมปรับปรุงใหม่เรื่องการสืบสวนสอบสวนทั้งหมด ผมสบายใจมากในเรื่องงานด้านสืบสวน และเชื่อว่าปีนี้จะควบคุมการเลือกตั้งให้ผ่านพ้นไปด้วยดี