ถึงเวลาทบทวนนโยบาย ราคา LPG หรือยัง ?

สัปดาห์ที่ผ่านมาเราพูดกันถึงนโยบายและมาตรการตรึงราคา LPG ที่แม้จะมีความพยายามในบางรัฐบาลที่จะ “ทำให้ถูกต้อง”

โดยการยกเลิกมาตรการดังกล่าว แต่จนถึงวันนี้ก็ยังไม่สามารถทำได้สำเร็จ

ผมเห็นว่าแนวทางดังกล่าวไม่ถูกต้องและเป็นการแก้ปัญหาที่ไม่ตรงจุด เนื่องจากตราบใดที่รัฐบาลยังคงใช้วิธีอุ้มราคา LPG แบบนี้ไปเรื่อยๆ คนก็จะหันมาใช้ LPG กันมากขึ้น และใช้ LPG อย่างฟุ่มเฟือยโดยไม่จำเป็น โดยเฉพาะในภาคขนส่ง ซึ่งจะเห็นได้จากจำนวนรถที่ติด LPG เพิ่มขึ้นจาก 125,357 คัน ในปี 2549 เป็น 666,155 คัน ในปี 2553 คิดเป็นสัดส่วนเพิ่มสูงถึง

431% หรือขยายตัวโดยเฉลี่ยถึง 40% ต่อปี เพราะราคา LPG ในประเทศถูกตรึงไว้ที่ 18.13 บาท/กก. หรือ 9.8 บาท/ลิตร ซึ่งต่ำกว่าราคาตลาดโลกอย่างมาก ส่งผลให้ผู้ขับรถ LPG ไม่ตระหนักถึงความสำคัญในการประหยัดพลังงานเท่าที่ควร ปัญหาอีกประการหนึ่งคือ การที่ไทยจะต้องนำเข้า LPG เพิ่มขึ้น โดยในปี 2552 เราต้องนำเข้า LPG มากถึง 7.53 แสนตัน เทียบกับปี 2551 ที่นำเข้าอยู่ที่ 4.52 แสนตัน หรือเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 67 ซึ่งเป็นการสร้างภาระในการที่รัฐบาลต้องนำเงินจากกองทุนน้ำมันฯมาชดเชยให้แก่ผู้นำเข้า LPG

ถึงแม้ล่าสุดจะมีข่าวออกมาว่ารัฐบาลอาจพิจารณาเปลี่ยนแปลงนโยบายราคา LPG โดยอาจกำหนดราคาขายแยกเป็น 2 กลุ่มคือ กลุ่มสำหรับภาคครัวเรือนและขนส่ง ที่จะตรึงราคาไว้ และกลุ่มสำหรับภาคอุตสาหกรรมและปิโตรเคมี ที่จะปรับให้เป็นราคาแบบลอยตัว แต่วิธีการตั้งราคาสินค้าให้แตกต่างกันหรือการแบ่งแยกราคาขาย (Price Discrimination) นั้นจะประสบความสำเร็จได้จะต้องบรรลุเงื่อนไขหลักคือ ต้องสามารถแบ่งแยกผู้ซื้อต่างประเภทไม่ให้ซื้อ LPG ในราคาเดียวกันได้อย่างแน่นอน เพราะถ้าควบคุมไม่ได้จริงๆ ก็จะไม่มีใครยอมจ่ายในราคาที่สูงกว่ากลุ่มอื่น หรือเกิดการ Arbitrage โดยพ่อค้าคนกลางและผู้บริโภคเพื่อทำกำไรโดยการนำ LPG จากตลาดที่มีราคาถูกกว่าไปขายในตลาดที่มีราคาแพงกว่า อันจะนำไปสู่ปัญหาการยักย้ายถ่ายเท LPG จากภาคครัวเรือน/ขนส่งไปขายในภาคอุตสาหกรรมและปิโตรเคมีมากขึ้น ซึ่งเป็นการบิดเบือนวัตถุประสงค์ของมาตรการดังกล่าว และจะทำให้การแก้ไขปัญหาไร้ประสิทธิภาพ นำไปสู่การใช้ LPG อย่างฟุ่มเฟือย และเพิ่มภาระของรัฐบาลทั้งจากกองทุนน้ำมันและงบประมาณแผ่นดิน

ดังนั้น เพื่อให้การใช้ LPG ในประเทศเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ สะท้อนถึงต้นทุนและในขณะเดียวกันสามารถช่วยเหลือประชาชนผู้มีรายได้น้อย รัฐบาลจึงควรพิจารณาทางเลือกอื่นที่เหมาะสมกว่าในการช่วยเหลือประชาชน และเป็นการแก้ไขปัญหาที่ตรงจุดกว่า ซึ่งผมจะขอกล่าวถึงในบทความตอนต่อไปครับ