คปร.แนะปฏิรูปการบริหารท้องถิ่น

คปร.ยื่นข้อเสนอพรรคการเมือง สื่อ  ปฏิรูปโครงสร้างอำนาจรื้อการบริหารส่วนท้องถิ่น ให้อำนาจ อปท.ตัดอำนาจรัฐถอดถอนผู้บริหารอปท. สั่งรัฐปรับส่วนแบ่งรายได้ให้ท้องถิ่น

เมื่อวันที่  18 เม.ย. คณะกรรมการปฏิรูปประเทศ (คปร.) ชุดที่มีนายอานันท์  ปันยารชุน อดีตนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน ได้ออกแถลงการณ์และแถลงข่าว ยื่นข้อเสนอต่อสื่อมวลชน พรรคการเมือง ว่าด้วยแนวทางปฏิรูปโครงสร้างอำนาจ โดยระบุว่า สังคมไทยมีความสลับซับซ้อนมากขึ้น การบริหารแบบรวมศูนย์ไม่มีประสิทธิภาพ ก่อให้เกิดปัญหามาก  ดังนั้น การกระจายอำนาจการบริหารย่อมเปิดพื้นที่การต่อรองแก่คนทุกกลุ่ม  ทำให้การทุจริตฉ้อฉลที่ส่วนกลางลดขนาดลง เมื่อสังคมเข้มแข็ง ประเทศชาติเข้มแข็ง และทำให้ประชาชนในท้องถิ่นต่างๆ สามารถอยู่ร่วมกับกระแสโลกาภิวัฒน์ได้โดยไม่เสียเปรียบ

คณะกรรมการฯจึงเสนอ ให้ 1. ยกเลิกการบริหารราขการส่วนภูมิภาคลงทั้งหมด โอนอำนาจบริหารจัดการทรัพยากรท้องถิ่น,เศรษฐกิจท้องถิ่น, และการเมืองท้องถิ่น ให้แก่ อปท. ดังนั้น อปท. จึงเป็นผู้จัดการเกี่ยวกับที่ดิน, ป่า, น้ำ ฯลฯ ของท้องถิ่น เป็นผู้จัดการการศึกษาของท้องถิ่น วางแผนพัฒนาในท้องถิ่นเอง กำหนดอัตราภาษีบางประเภทในท้องถิ่นของตนได้เอง ออกกฏเกณฑ์บางประเภทของท้องถิ่น และมีตำรวจของตนเองเพื่อดูแลรักษาความสงบเรียบร้อยและบังคับใช้กฏเกณฑ์เหล่านั้น, มีระบบบริหารของตนเอง เป็นต้น

2.สร้างกระบวนการทางการเมือง ที่เปิดให้ประชาชนในท้องถิ่นมีส่วนร่วมกับอปท.ในการบริหารจัดการอย่างเป็นรูปธรรม เสนอให้ตั้งกรรมการประชาสังคมขึ้นในท้องถิ่นทุกระดับ มีบทบาทให้คำแนะนำและตรวจสอบโครงการที่อปท.เสนอ แม้ไม่มีอำนาจเท่าสภาท้องถิ่นในการยับยั้งโครงการ แต่อาจมีมติบังคับให้นำประเด็นที่ขัดแย้งไปสู่การลงประชามติได้

3. รัฐบาลกลางยังมีภาระหน้าที่รับผิดชอบกิจการระดับชาติ เช่นการป้องกันประเทศ, การจัดเก็บภาษี, การกำหนดและควบคุมมาตรฐานกลางที่จำเป็น ฯลฯ เป็นต้น แต่รัฐบาลกลางไม่มีอำนาจตามกฎหมายที่จะแต่งตั้งถอดถอนผู้บริหารอปท.หรือพนักงานในสังกัดอปท.แต่อย่างใด อำนาจสำคัญที่รัฐบาลกลางมีเหนืออปท.­ นอกจากที่ตราไว้ในพ.ร.บ.แล้ว คืออำนาจชักจูง ซึ่งในส่วนนี้รัฐบาลกลางมีอยู่มาก ทั้งในแง่งบประมาณจำนวนมากในมือ, ความเชี่ยวชาญของระบบราชการส่วนกลาง, การเข้าถึงสื่อได้กว้างขวางกว่ามาก ฯลฯ และผู้บริหารรัฐบาลกลางต้องใช้อำนาจนี้อย่างชาญฉลาด

4.เพื่อให้อปท.มีกำลังในการปฏิบัติภาระหน้าที่ดังกล่าว ต้องปฏิรูประบบการคลังและการบริหารบุคลากรของท้องถิ่น กล่าวคือแต่ละท้องถิ่นจะมีรายได้เพิ่มขึ้นจากส่วนแบ่งภาษี, อำนาจการจัดเก็บภาษีบางประเภท, งบประมาณสนับสนุนจากส่วนกลาง, การลงทุน, การกู้ยืม, การร่วมทุนหรือจัดตั้งกองทุนได้เอง ในขณะเดียวกัน จะมีระบบและรูปแบบการบริหารงานบุคคลที่เหมาะสมสำหรับท้องถิ่นของตนเอง

นายอานันท์ กล่าวว่า ขอเชิญประชาชนคนไทยทุกหมู่เหล่า สื่อมวลชนทุกแขนง ตลอดจนพรรคการเมืองทุกพรรคและกลุ่มการเมืองทุกกลุ่มมาช่วยกันพิจารณาข้อเสนอชุดนี้อย่างจริงจังตั้งใจ เพื่อจะได้นำบรรยากาศสังคมไปสู่การวางจังหวะก้าวขับเคลื่อนผลักดันให้การปฏิรูปโครงสร้างอำนาจปรากฏเป็นจริ