ทศวรรษลดอุบัติเหตุ

อุบัติเหตุเป็นปัญหาที่ทั่วโลกให้ความสำคัญ สมัชชาสหประชาชาติจึงได้ประกาศเจตนารมณ์ในปฏิญญามอสโกให้ปี 2554-2563 เป็น ทศวรรษแห่งความปลอดภัยทางถนน

ประเทศไทยในฐานะประเทศสมาชิก ได้ร่วมขับเคลื่อนวาระความปลอดภัยทางถนนของโลก โดยคณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 29 มิ.ย. 2553 กำหนดให้ปี 2554-2563 เป็น “ทศวรรษแห่งความปลอดภัยทางถนน” เพื่อลดอัตราการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุของคนไทยลงครึ่งหนึ่ง หรือในอัตราต่ำกว่า 10 คนต่อประชากร 1 แสนคน

อย่างไรก็ดี การรณรงค์ลดอุบัติเหตุทางถนนในช่วงวันหยุดยาวมักไม่ได้ผลเท่าที่ควร เช่น สถิติผู้เสียชีวิตช่วงสงกรานต์ปี 2553 ที่ลดลงจากปี 2552 จำนวน 373 คน เหลือ 347 คน บาดเจ็บลดลงจาก 4,332 คน เหลือ 3,802 คน แต่ในจำนวนนี้มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บจากอุบัติเหตุเนื่องจากดื่มสุรายังคงมีตัวเลขสูง

สาเหตุอื่นๆ ผู้ใช้รถใช้ถนนไม่มีวินัย ไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย รวมถึงมีทัศนคติแบบผิดๆ ว่าการเกิดอุบัติเหตุเป็นความซวย ทั้งที่งานวิจัยระบุชัดว่า ห่วงโซ่ที่นำไปสู่การเกิดอุบัติเหตุมาจากคน รถ และสิ่งแวดล้อมบนถนน

ข้อมูลสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ ระบุด้วยว่า ผู้ประสบเหตุช่วงสงกรานต์ปี 2551-2553 ที่ผ่านมา ผู้บาดเจ็บมากกว่า 9 หมื่นคน เฉลี่ยเทศกาลละ 3 หมื่นคน หรือมีผู้บาดเจ็บถึงวันละ 4,300 คน เสียชีวิตเฉลี่ยเทศกาลละ 440 คน หรือวันละ 71 คน

ความสูญเสียข้างต้นถือเป็นโศกนาฏกรรมหมู่ที่ไม่ได้รับการยกเว้นเพศ วัย ซึ่งสำนักความปลอดภัย กรมทางหลวง ระบุว่า มูลค่าความสูญเสียจากอุบัติเหตุจราจร ณ ปี 2550 คิดเป็นเงินถึง 232,855 ล้านบาท หรือประมาณร้อยละ 2.81 ของจีดีพี

จากสถิติพบว่ารถจักรยานยนต์เป็นพาหนะที่มีผู้บาดเจ็บขณะเกิดเหตุมากที่สุด ตามด้วยรถกระบะ รถจักรยาน และรถเก๋ง สาเหตุมาจากมีพฤติกรรมเสี่ยงเป็นส่วนใหญ่ ได้แก่ การขับขี่ประมาท ขับขี่ขณะมึนเมา ขับขี่เร็วเกินไป รวมทั้งมาจากสภาพแวดล้อมบนถนน

ดังนั้น ต้องบูรณาการมาตรการระหว่างภาครัฐและเอกชน ด้วยการอุดช่องโหว่ต้นเหตุของปัญหาอย่างจริงจังและต่อเนื่อง โดยเฉพาะห้ามดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ท้ายรถกระบะช่วงเทศกาลอย่างเด็ดขาด เพราะมีโอกาสพลัดตกเสียชีวิตหรือได้รับบาดเจ็บ

นอกจากนี้ ผู้ใช้รถใช้ถนนต้องปฏิบัติตามกฎจราจรอย่างเคร่งครัด ไม่ขับรถในสภาพที่ไม่พร้อม ไม่ขับรถเร็วเกินระยะปลอดภัยและตามที่กฎหมายกำหนด สวมหมวกนิรภัยหรือเข็มขัดนิรภัย

พ่อแม่ ผู้ปกครอง นอกจากมีหน้าที่ตักเตือนบุตรหลานแล้ว ต้องปฏิบัติตัวเป็นแบบอย่างที่ดีด้วย เช่น สอนลูกหลานให้รู้จักวินัยจราจร ชุมชนต้องมีบทบาทรณรงค์ชี้จุดเสี่ยง ติดตั้งป้ายเตือนอันตราย รวมถึงจัดอาสาสมัครช่วยเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงาน

ขณะที่ผู้รักษากฎหมายต้องเป็นเจ้าภาพนำมาตรการทั้งหมดไปปฏิบัติให้เกิดรูปธรรม โดยเฉพาะรัฐบาลต้องสนับสนุนนโยบายและทรัพยากรแก่ผู้ปฏิบัติงานให้เกิดประสิทธิภาพต่อเนื่องตลอดทั้งปี

หากจิตสำนึกถูกปลูกขึ้นอย่างต่อเนื่อง รัฐบาลส่งเสริมจริงจัง ชุมชนให้ความร่วมมือ โอกาสจะลดความสูญเสียและสร้างทศวรรษแห่งความปลอดภัยทางถนนก็เป็นจริงได้