จับตารอยเลื่อนเมืองกาญจน์ ผวา 8 ริกเตอร์ถล่มกรุง

การเกิดแผ่นดินที่รุนแรงที่สุดที่รับรู้ได้ในช่วงชีวิตของเรา เทียบได้กับการระเบิดของระเบิดปรมาณู 6 ลูก

โดย...ทีมข่าวในประเทศ

เหตุการณ์แผ่นดินไหวในประเทศพม่าเมื่อกลางดึกคืนวันที่ 24 มี.ค. ซึ่งมีระดับความรุนแรงถึง 6.7 ริกเตอร์ แรงสะเทือนขยายไปไกล รับรู้ได้ถึงกรุงเทพมหานคร ซึ่งห่างมากกว่า 600 กิโลเมตร เป็นสิ่งที่ เลิศสิน รักษาสกุลวงศ์ ผู้อำนวยการสำนักธรณีวิทยาสิ่งแวดล้อมและธรณีพิบัติภัย กรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมและสิ่งแวดล้อม เห็นว่า “เป็นการเกิดแผ่นดินที่รุนแรงที่สุดที่รับรู้ได้ในช่วงชีวิตของเรา เทียบได้กับการระเบิดของระเบิดปรมาณู 6 ลูก”

ขณะที่ อดิชาติ สุรินทร์คำ โฆษกกรมทรัพยากรธรณี อธิบายเพิ่มเติมว่า แผ่นดินไหวครั้งนี้เกิดจากรอยเลื่อนน้ำซึ่งพาดผ่านประเทศพม่าและลาว โดยเป็นแนวขนานกับรอยเลื่อนแม่จันในประเทศไทยที่มีระยะห่างราว 70 กิโลเมตร แต่จะไม่ส่งผลกระทบกับรอยเลื่อนในไทย เพราะเป็นรอยเลื่อนที่ขนานกัน ไม่สามารถปะทะกันได้

สิ่งที่นักธรณีวิทยาผู้สังเกตการณ์แผ่นดินไหวจับตาและกังวลก็คือ รอยเลื่อนสะแกงของพม่า ที่มีแนวจากด้านทิศเหนือลงใต้ ขณะที่ด้านตะวันตกมีรอยเลื่อนเจดีย์สามองค์ และรอยเลื่อนศรีสวัสดิ์ จ.กาญจนบุรี ซึ่งเป็นที่ตั้งของเขื่อนวชิราลงกรณและเขื่อนศรีนครินทร์ จะเกิดการสั่นไหวตามมาหรือไม่นั้น

เสรี ศุภราทิตย์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยภัยธรรมชาติ มหาวิทยาลัยรังสิต เห็นว่ารอยเลื่อนบนบกที่น่าเป็นห่วงที่สุด คือ รอยเลื่อนสะแกงในประเทศพม่า ห่างจากชายแดนไทยประมาณ 400 กิโลเมตร ซึ่งเคยเกิดแผ่นดินไหวแรงถึง 8 ริกเตอร์ มาแล้วในอดีต หากเกิดแผ่นดินไหวในแนวรอยเลื่อนนี้สูงถึง 8 ริกเตอร์ ไม่มีใครบอกได้ว่าจะเกิดผลกระทบกับประเทศไทยอย่างไรบ้าง เนื่องจากที่ผ่านมาไม่เคยมีการศึกษาเรื่องนี้อย่างจริงจัง

เช่นเดียวกับ เป็นหนึ่ง วานิชชัย ผู้เชี่ยวชาญด้านแผ่นดินไหว สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย (เอไอที) ซึ่งคาดว่ามีความเป็นไปได้ที่จะเกิดแผ่นดินไหวขนาด 7-8 ริกเตอร์ ในรอยเลื่อนใกล้กรุงเทพฯ โดยเฉพาะรอยเลื่อนศรีสวัสดิ์ จ.กาญจนบุรี อาจมีแผ่นดินไหวขนาด 7.5 ริกเตอร์ และห่างจากกรุงเทพฯ เพียง 200 กิโลเมตร หรือรอยเลื่อนสะแกง ก็มีโอกาสเกิดแผ่นดินไหวประมาณ 8 ริกเตอร์ หรือแนวมุดตัวของแผ่นเปลือกโลกที่ห่างจากกรุงเทพฯ 600 กิโลเมตร ก็มีโอกาสเกิดแผ่นดินไหวขนาด 8-9 ริกเตอร์ ซึ่งหากเกิดเหตุการณ์ดังกล่าว กรุงเทพฯ ก็ได้รับผลกระทบเหมือนที่เคยมีตัวอย่างที่เกิดขึ้นกับประเทศเม็กซิโก ที่มีการเกิดแผ่นกินไหวขนาด 8.1 ริกเตอร์ ทำให้อาคารสูงกว่า 20% พังลงมา มีประชาชนเสียชีวิตประมาณ 1 หมื่นคน

จากการทดสอบโมเดลการเกิดแผ่นดินไหวในพื้นที่เมืองใหญ่ของไทย เขาพบว่าหากเกิดแผ่นดินไหวขนาด 6 ริกเตอร์ ในรอยเลื่อนในประเทศหรือที่อยู่ใกล้ๆ จ.เชียงใหม่ จะมีผู้เสียชีวิตประมาณ 1,000 คน ส่วนใน จ.กาญจนบุรี ศึกษาความเป็นไปได้การเกิดแผ่นดินไหวรอยเลื่อนป้องตี้ประมาณ 6 ริกเตอร์ ก็คาดว่ามีความเสียหายมากเช่นเดียวกัน

ขณะที่โฆษกกรมทรัพยากรธรณีมั่นใจว่าไม่เกี่ยวข้องกัน อีกทั้งเขื่อนใหญ่ทั้งสองแห่งก็สามารถรับแรงแผ่นดินไหวได้ถึง 7 ริกเตอร์ และติดตั้งเครื่องวัดแผ่นดินไว้เพื่อประเมินสถานการณ์ตลอดเวลา

เช่นเดียวกับ น.อ.สมศักดิ์ ขาวสุวรรณ ผู้อำนวยการศูนย์เตือนภัยพิบัติแห่งชาติ เปิดเผยว่า ขอให้ประชาชนคลายความกังวลเกี่ยวกับรอยเลื่อนในเขตประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นรอยเลื่อนแม่จันหรือรอยเลื่อนศรีสวัสดิ์ โดยหากเกิดแผ่นดินไหวในไทยจะมีความรุนแรงไม่เกิน 6.7-6.8 ริกเตอร์ เนื่องจากเป็นรอยเลื่อนที่มีขนาดเล็กกว่ารอยเลื่อนสะแกงในพม่า

น.อ.สมศักดิ์ กล่าวว่า หากเปรียบเทียบง่ายๆ รอยเลื่อนในพม่าเหมือนกิ่งของต้นไม้ ขณะที่รอยเลื่อนในไทยเปรียบเหมือนก้าน และในอดีตที่ผ่านมาประเทศไทยเคยเกิดแผ่นดินไหวแรงที่สุดที่ 5 ริกเตอร์เท่านั้น

“เราประเมินว่าประเทศไทยไม่น่าจะได้รับผลกระทบร้ายแรง อาคารบ้านเรือนต่างๆ ยังรับแรงแผ่นดินไหวได้ ยกเว้นโบราณสถานต่างๆ ที่อาจพังบ้างเพราะมีอายุเก่าแก่ รอยเลื่อนที่เราเฝ้าระวังหลักๆ เน้นที่รอยเลื่อนฟิลิปปินส์ และรอยเลื่อนซุนดรามากกว่า” น.อ.สมศักดิ์ กล่าว

ด้าน ธนวัฒน์ จารุพงษ์สกุล อาจารย์ประจำคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นักวิชาการด้านธรณีวิทยา กล่าวว่า เหตุการณ์ดังกล่าวยังถือว่าไม่น่าเป็นห่วง เพราะที่ประเทศไทยได้รับผลกระทบเพียงเล็กน้อยเท่านั้น แม้ในพื้นที่กรุงเทพฯ ยังถือว่าเป็นพื้นที่ห่างไกลจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งล่าสุด จึงไม่น่ามีความเป็นห่วง

“เหตุการณ์วานนี้ไม่ใช่แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่สุดในพื้นที่ชายแดนของไทยตั้งแต่ปี 2516 จนถึงปัจจุบัน เกิดเหตุแผ่นดินไหวทั้งหมด 27 ครั้ง ครั้งที่แรงที่สุดเกิดเมื่อปี 2531 ความรุนแรง 7.7 ริกเตอร์ ที่ความลึกชั้นใต้ดิน 23 เมตร ที่ชายแดนจีนพม่า คร่าชีวิตผู้คนไปกว่า 700 คน และครั้งล่าสุดก็เมื่อวันที่ 26 พ.ค. 2550 ที่เกิดเหตุแผ่นดินไหวความรุนแรง 6.3 ริกเตอร์ ที่ชายแดนพม่า ความลึก 24 เมตร แต่ก็ไม่กระทบต่อประเทศไทยแต่อย่างใด”

ส่วนอาฟเตอร์ช็อกที่เกิดขึ้นหลายครั้งและอาจต่อเนื่องไปอีกนานนับสัปดาห์ ธนวัฒน์ อธิบายว่า เป็นสิ่งปกติและไม่น่ากังวล เพราะเป็นการทำให้เปลือกโลกที่ซ้อนทับกันอยู่คลายความเครียดให้เหลือน้อยที่สุด