แต่งตั้ง “นายอำเภอ”ข้ามห้วยผลประโยชน์-เตรียมการเลือกตั้ง

เป็นเรื่องเป็นราวกันอีกแล้วสำหรับการแต่งตั้งโยกย้ายภายในกระทรวงมหาดไทยที่มีปัญหาความไม่โปร่งใส  เรื่องการซื้อขายตำแหน่ง   ปัญหาเด็กฝากนักการเมือง มาอย่างต่อเนื่อง  ภายใต้การบริหารของ “ชวรัตน์  ชาญวีรกุล”   รมว.มหาดไทย จากพรรคภูมิใจไทยที่มี “เนวิน  ชิดชอบ”  แกนนำคนสำคัญกุมบังเหียนอยู่  โดยปัญหาที่เกิดขึ้นมีตั้งแต่การตั้งปลัดกระทรวง  อธิบดี  ผู้ว่าราชการจังหวัด รองผู้ว่าราชการจังหวัด   นายอำเภอ    รวมถึงการสอบเข้าโรงเรียนนายอำเภอ 

โดยตลอด 2 ปีที่ผ่านมามีการร้องเรียนในรูปแบบต่างๆเพื่อเปิดโปงในเรื่องนี้ ไม่ว่าจะเป็นการถวายฎีกาที่ส่งผลให้ นายมงคล สุระสัจจะ  อธิบดีกรมการปกครอง ประกาศไม่รับตำแหน่งปลัดกระทรวงมหาดไทยมาแล้ว   รวมถึงการยื่นผ่านคณะกรรมการพิทักษ์ระบบคุณธรรม (ก.พ.ค. ) จนมีคำสั่งให้มีการแต่งตั้งนายอำเภอ 41 ตำแหน่งเมื่อปี 2553 เป็นโมฆะมาแล้ว  เพราะการสรรหาไม่ชอบธรรม มีการข้ามหัวลำดับอาวุโส ไม่เป็นไปตามความสามารถ   โดยในครั้งนั้นมีเข้ารับการคัดเลือก 431 คน ปรากฎว่ากลับมีการแต่งตั้งกลับหัวกลับหางไม่มีการเรียงลำดับตามความสามารถตั้งแต่อันดับ 1- 41 แต่กลับมีการแต่งตั้งคนที่สอบได้อันดับเกือบท้ายให้เป็นนายอำเภอด้วย

ล่าสุดกระทรวงมหาดไทยได้เปิดให้มีการคัดเลือกข้าราชการให้ดำรงตำแหน่งประเภทอำนวยการระดับสูง (ระดับ 9) หรือที่เรียกง่ายๆว่า " นายอำเภอ”  อีกครั้ง จำนวน 95 ตำแหน่ง  แบ่งเป็นเพื่อแทนตำแหน่งนายอำเภอที่ถูกก.พ.ค.ยกเลิกไป 41 ตำแหน่ง และ  ทดแทนข้าราชการเกษียณอายุและได้เลื่อนไปสู่ตำแหน่งอื่นในปี 2554  อีก 54 ตำแหน่ง  โดยอนุกรรมการข้าราชการพลเรือน (อ.ก.พ.) กระทรวงมหาดไทยประกาศกติการการสรรหาแบบใหม่ที่ให้ข้าราชการจากกรมต่างๆ   ในสังกัดกระทรวงมหาดไทยจำนวน 7 กรม เข้าร่วมการสรรหาด้วย    อาทิ กรมที่ดิน  กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น  กรมพัฒนาชุมชน   แทนที่จะเป็นข้าราชการจากกกรมการปกครองเพียงอย่างเดียว เพราะตำแหน่งนายอำเภอ ถือเป็นงานนักปกครอง  และข้าราชการจากรมการปกครองน่าจะมีความเชี่ยวชาญมากที่สุด  เพราะเติบโตกับสายงานนี้มาก่อน

ทั้งนี้ นายวิเชียร  ชวลิต  ปลัดกระทรวงมหาดไทย  ให้เหตุผลว่า   เหตุที่ อ.ก.พ.กระทรวง  ประกาศให้มีการสรรหาจากทุกกรมแบบนี้ มาจากการวินิจฉัยของ ก.พ.ค. ที่ต้องการให้เกิดมาตรฐานเดียวกันในการพิจารณา โดยทุกกรมเสนอชื่อมาให้คณะกรรมการพิจารณา  2  เท่าของตำแหน่งว่างคือประมาณ 190  คนต่อกรม  เชื่อว่าการสรรหานายอำเภอ จะมีการผู้เข้ารับการคัดเลือกกว่า 1,000 คน
 คำสั่งดังกล่าวสร้างความแรงกระเพื่อมในมหาดไทยทันที  โดยเฉพาะในส่วนของกรมการปกครอง เมื่อ นายมงคล สุระสัจจะ อธิบดีกรมการปกครอง (ปค.)  ที่ออกอาการไม่เห็นด้วย  โดยระบุว่า  กรมการปกครองไม่ได้กีดกันแต่หากพิจารณาถึงความเชี่ยวชาญ และประโยชน์ต่อบ้านเมือง เห็นว่าตำแหน่งนายอำเภอควรมีลักษณะเฉพาะตัว เนื่องจากการเป็นนายอำเภอประเภทอำนวยการระดับสูงเป็นวิชาชีพ ถ้าคนที่ไม่เคยมีประสบการณ์มาเป็นก็ลำบาก เพราะงานมีลักษณะเฉพาะตัว ต้องอาศัยความชำนาญในการทำงานมาก่อน   อย่างไรก็ตามผลจากคำสั่งดังกล่าว มีข้อสังเกตตามมาหลายด้าน โดย

1.เป็นการสรรหาผิดขั้นตอน   เพราะเป็นคำสั่งที่เหมือนฟ้าผ่าลงมาทำให้ผู้เข้าร่วมการสรรหานายอำเภอจำนวน 431 คนเดิมเมื่อปี 2553 ที่ต้องถูกยกเลิกไปเพราะกระบวนการสรรหาไม่ชอบเนื่องจากมีบางคนทำผิดกติกาต้องมีคู่แข่งมากขึ้นอีกหลายร้อยคน  ซึ่งในความเป็นจริงแล้วทางกระทรวงต้องดำเนินการสรรหานายอำเภอ 2 ครั้ง  โดยครั้งแรกควรสรรหา 41 ตำแหน่งที่ว่างลงคำสั่ง ก.พ.ค.ก่อน โดยต้องเป็นการสรรหาจากข้าราชการที่มีคุณสมบัติเข้าสอบเมื่อปี 2552 จำนวน  431 คนเท่านั้น เพื่อเยียวยาปัญหาที่เกิดขึ้นก่อน   เสร็จแล้วจึงแต่งตั้งอีก 54 ตำแหน่งที่ว่างลง  โดยให้ผู้มีคุณสมบัติจากปีที่แล้วและปีนี้มาสอบแข่งขันกัน   เพราะหากกระทรวงยืนยันที่จะให้มีการสรรหาพร้อมกัน 95 ตำแหน่ง จะถือเป็นการละเว้นไม่ปฏิบัติตามคำวินิจฉัยของ ก.พ.ค. ถือเป็นการลิดรอนสิทธิของข้าราชการทั้ง 431 คนหรือไม่   การแต่งตั้งแบบนี้อาจจะเป็นการฟอกตัวให้กับนายอำเภอ 41 ตำแหน่งที่ถูกยกเลิกไปท่ามกลางข้อกล่าวหาว่ามีวิ่งเต้นเข้ากลับมาเป็นนายอำเภออีกครั้งอย่างชอบธรรม   เพราะดูเหมือนว่ามีการแข่งขันที่เปิดกว้างแล้ว 

2. เหตุผลด้านการเมือง  เป็นที่รับรู้กันว่า อีกไม่นานนี้จะมีการเลือกตั้งเกิดขึ้นแน่นอน    ซึ่งนายอำเภอถือเป็นกลไกที่สำคัญที่สุดที่จะเข้าถึงประชาชนในพื้นที่เพราะสามารถคุมพื้นที่พูดคุยได้ทั้ง กำนัน  ผู้ใหญ่บ้าน และ  นายกองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.)   ตำแหน่งนายอำเภอย่อมเป็นที่ต้องการของฝ่ายการเมือง  เพื่อที่จะให้คนของตัวเองลงไปคุมทิศทางการเลือกตั้งในพื้นที่นั้นๆ  เพื่อให้การเลือกตั้งเป็นไปในทิศทางที่พรรคต้องการมากที่สุด   การเปิดให้กรมอื่นๆเข้ามาสรรหาด้วย   น่าจะเป็นการเปิดทางให้คนสนิทของตัวเองที่ยังอยู่ในหน่วยงานที่ไม่ใช่นักปกครองเข้ามาร่วมการสรรหาได้ เพราะมี ก.พ.ประทับตราความชอบธรรมให้แล้วว่าให้เป็นข้าราชการจากสายงานอื่นก็ได้
3. เรื่องผลประโยชน์   ที่มีข่าวลือหนาหูว่าการแต่งตั้งโยกย้ายแต่ละครั้งมีการวิ่งเต้นมากมายตั้งแต่หลักสิบถึงร้อยล้านบาท มากน้อยตามความสำคัญของตำแหน่ง เมื่อมีผู้เข้าแข่งขันมากมายหลายเท่าแบบนี้น่าคิดว่า ผลประโยชน์ใต้โต๊ะตรงนี้จะมากมายมหาศาลแค่ไหน ถ้าระบบการรับใต้โต๊ะยังไม่เคยมีใบเสร็จแบบนี้  เห็นทีว่าผู้มีอำนาจจะมีแต่ได้กับได้อย่างเดียว   ถือว่าเป็นการอาศัยช่องว่างทางกฎหมายหาประโยชน์ให้ตัวเองได้อย่างแยบยลมาก     เพราะแน่นอนว่าตำแหน่ง นายอำเภอย่อมเป็นตำแหน่งที่ข้าราชการสิงห์คลองหลอดอยากเป็นอยู่แล้ว เพราะตำแหน่งมีน้อยและบางคนสอบเข้าโรงเรียนนายอำเภอไม่ได้  และหากเป็นนายอำเภอได้แล้วก็สามารถฝันที่จะเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดได้
 อย่างไรก็ตามล่าสุดมีกระแสข่าวว่าตอนนี้กลุ่มนายอำเภอใน341 คนไม่พอใจกับคำสั่งดังกล่าว  เพราะไม่เป็นธรรมต่อข้าราชการสายปกครองที่ทำงานด้านนี้มาอย่างยาวนานแต่กลับถูกมือเปิบด้วยคำสั่งที่ไม่เป็นธรรมแบบนี้ โดยมีแนวโน้มว่าจะมีการยื่นคำร้องศาลปกครองให้ยกเลิกคำสั่ง อ.ก.พ.ด้วย

ทั้งนี้กระบวนการสรรหานายอำเภอจะใช้มีขึ้นตั้งแต่วันที่ 22 ก.พ.เพื่อประกาศคุณสมบัติหลักเกณฑ์ต่างๆ    โดยกรมการรับสมัคร ในวันที่ 7-18  มี.ค. และประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิ์เข้ารับการพิจารณาคัดเลือกในวันที่ 19 เม.ย. จากนั้นจะมีการสอบวิสัยทัศน์ เสนอผลงาน สอบสัมภาษณ์ และมีประกาศผลในวันที่ 13 พ.ค.  ต้องติดอย่างใกล้ชิดว่าผลจะเป็นอย่างไร ใครเป็นใครจะได้รู้กันในวันนั้น