อาลัย แม่ถ้วน

นับเป็นความสูญเสียครั้งใหญ่กับการจากไปของ "แม่ถ้วน หลีกภัย"  ด้วยวัย  99 ปี  ที่บ้านพักของลูกสาว หมู่บ้านนวธานี  กรุงเทพมหานคร  เมื่อช่วงเช้าที่ผ่านมาอย่างกระทันหัน ทั้งที่ช่วงเย็นยังอาบน้ำและเข้านอน ปกติ

แม่ถ้วน หลีกภัย

แต่ช่วงเช้าเมื่อเข้าไปดูก็พบว่าแม่ถ้วนนอนนิ่ง และสิ้นลมหายใจไปด้วยโรคชรา ​ที่ผ่านมา "แม่ถ้วน" ได้ย้ายมาพักกับลูกสาวที่กรุงเทพฯ​เพื่อความสะดวกในการดูแลและไปหาหมอที่โรงพยาบาลศิริราช โดยเฉพาะหลังจากผ่าตัดรักษากระดูกสะโพกที่โรงพยาบาลรามคำแหง 

แม่​ถ้วน ​เป็นมารดาของนายชวน หลีกภัย นายกรัฐมนตรีคนที่ 20 ของประเทศไทย และอดีตหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์  ​ นางถ้วน ​เป็นคนไทยเชื้อสายจีนฮกเกี้ยน เกิดที่จังหวัดตรัง เมื่อ พ.ศ. 2455 ตอนเด็ก ๆ ไม่ได้เรียนหนังสือ ช่วยพ่อแม่ทำมาหากินตลอด เช่น ทำกระเบื้องปูหลังคา, สวนยาง, ค้าขายต่าง ๆ เป็นต้น จนกระทั่งแต่งงานกับครูหนุ่มในหมู่บ้านคือ ครูนิยม หลีกภัย มีลูกกับสามีทั้งสิ้น 9 คน เป็นชาย 6 หญิง 3 โดยนายชวนเป็นคนที่ 3 และเคยได้รับรางวัลแม่ดีเด่นแห่งชาติ ปี พ.ศ. 2536

แม่ถ้วนได้รับการยกย่องเป็นปูชนียบุคคลที่​คน จ. ตรัง ที่แวะเวียนมาเยี่ยมไม่ขาดสาย ซึ่งแม่ถ้วนจะมาเป็นคนพูดคุยด้วยตัวเอง ​พร้อม​จัดอาหาร ขนมนมเนยหมูย่าง  กาแฟ  โรตี  ข้าวต้ม  ฯลฯ  ไว้ต้อนรับชาวบ้านที่แวะเวียนมาพบปะขอคำแนะนำ​ปรึกษาหารือให้ช่วยแก้ปัญหาตลอด  บางวันก็ต้องเปิดถึงดึกดื่น คำ่คืน จนมาระยะหลัง  นายกิจ  หลีกภัย  นายก  อบจ.ตรัง  พี่ชายนายชวน  ได้เปิดให้บ้านพักแห่งนี้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวแห่งใหม่ของตรัง

"บ้านแม่ถ้วน"  กลายเป็นที่พึ่งพาอาศัย ศาลาที่พักดับร้อนให้กับทุกผู้ทุกคน  ล่าสุด เหตุการณ์น้ำท่วมในภาคใต้ บ้านแห่งนี้กลายเป็นสถานที่การช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วม เปิดเป็นศูนย์ช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วมในพื้นที่จังหวัดตรัง ที่อบจ.ตรังร่วมกับ ตำรวจภูธรจังหวัดตรัง ตำรวจน้ำ และมูลนิธิกุศลสถานตรังดำเนินการให้ความช่วยเหลือต่าง

ด้วยบุคลิกเป็นกันเอง ชอบช่วยเหลือผู้เหลือทำให้ "แม่ถ้วน"  แม่ค้าขายแกงพุงปลาในตลาดสด กลายเป็นหัวคะแนนคนสำคัญที่ ผลักดัน นายชวน หลีกภัย ​เข้าสู่สภาผู้แทนราษฎรและก้าวสู่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในที่สุด​ ทำให้ ถูกมองว่า เป็นผู้แทนตัวจริงของจ.ตรัง  แม้จะมีลูกชายเป็นนายก แต่แม่ถ้วนยังดำรงชีวิตเหมือนเดิม​ขายแกงพุงปลาในตลาดสดจนกระทั่งอายุมากขึ้นร่างกายไม่แข็งแรง ลูกหลานจึงต้องการให้พักผ่อนอยู่บ้าน   

ข้อมูลจากสถาบันวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยทักษิณ (สวพ.มท.) ในชื่อโครงการ "หัวคะแนนหญิง : กรณีศึกษา นางถ้วน หลีกภัย"  ระบุว่า ​แม่ถ้วน ​ เป็นหัวคะแนนคนสำคัญของนายชวน  โดยกลวิธีแนะนำตัวบุตรชายให้เป็นที่รู้จัก การสร้างฐานเสียง การพูดชักชวน การใช้สิ่งตีพิมพ์ การแจกและการแถมสิ่งของและสินค้า การเข้าร่วมกิจกรรมทางสังคมในชุมชน การปราศรัยและการเป็นตัวแทนในพื้นที่

"นางถ้วน หลีกภัย เป็นหัวคะแนนที่ต่างจากหัวคะแนนในความรู้ ความเข้าใจของคนทั่วไป กล่าวคือ นางถ้วน หลีกภัย ไม่ได้เป็นผู้มีอิทธิพล หรือเป็นผู้นำในท้องถิ่นหรือมีตำแหน่งทางราชการ นางถ้วน หลีกภัยเป็นเพียงหญิงชาวบ้านไม่มีการศึกษา และเป็นแม่ค้าเร่ตามตลาดนัด ความสำเร็จของนางถ้วน หลีกภัยมีพื้นฐานมาจากความรักลูก ความผูกพันกับชาวบ้าน และคุณสมบัติสำคัญเฉพาะตัว อันได้แก่ ความเก่งคน เก่งงาน จึงทำให้สามารถใช้ทรัพยากรทางการเมืองที่มีอยู่อย่างชาญฉลาด"​

การจากไปครั้งนี้จึงเป็นการสูญเสียครั้งสำคัญ ของแวดวงการเมือง