'ภัทรพงษ์' จี้ 'สุชาติ' กลางสภา ตอบ ปัญหามลพิษข้ามแดน ขยะอุตสาหกรรมปนเปื้อน

29 ต.ค. 2569 ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.เชียงใหม่ พรรคประชาชน ได้ตั้งกระทู้ถามสดด้วยวาจาต่อ นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ถึงการรับมือปัญหาสิ่งแวดล้อมสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ มลพิษทางน้ำข้ามแดนจากเหมืองแร่ในประเทศเพื่อนบ้าน การปนเปื้อนสารพิษจากขยะอุตสาหกรรมในพื้นที่น้ำท่วมภาคตะวันออก และระบบการแจ้งเตือนภัยดินโคลนถล่มในจังหวัดภูเก็ต

กระทู้ที่ 1: มลพิษน้ำข้ามแดนและสารหนูตกค้างเกินมาตรฐาน

นายภัทรพงษ์ระบุว่า ปัญหาน้ำข้ามแดนจากการทำเหมืองยังไม่ได้รับการแก้ไขที่ต้นตอ แม้รัฐมนตรีจะดำรงตำแหน่งมากว่า 1 ปี โดยแม่น้ำสาย อ.แม่สาย จ.เชียงราย ตรวจพบสารหนูเกินเกณฑ์มาตรฐานถึง 28 เท่า เช่นเดียวกับแม่น้ำกก แม่น้ำสาละวิน และแม่น้ำโขง ตลอดจนพบสารหนูและตะกั่วปนเปื้อนในผลิตผลทางการเกษตรอย่างข้าว ขณะที่แม่น้ำโขงบริเวณ จ.เลย ตรวจพบสารหนูเกินมาตรฐานมากกว่า 4.4 เท่า และข้อมูลจากกรมควบคุมโรคระบุว่าจำนวนประชาชนที่ตรวจพบสารหนูเกินเกณฑ์เพิ่มขึ้นจาก 7 คนในปีก่อน เป็น 31 คนในปีนี้ จึงตั้งคำถามว่าเหตุใดรัฐบาลจึงยังไม่ยกระดับปัญหานี้เป็นวาระเร่งด่วนในการเจรจาบิลาเทอรัลกับเมียนมาและลาว

นายสุชาติ ชี้แจงว่า กระทรวงฯ ไม่ได้เพิกเฉย โดยกรมควบคุมมลพิษมีการตรวจวัดคุณภาพน้ำต่อเนื่อง ซึ่งผลอาจแตกต่างกันตามฤดูกาลและปริมาณตะกอน ทั้งนี้ ได้ส่งข้อมูลสารหนูเกินเกณฑ์ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการแล้ว และอยู่ระหว่างประสานงานกับลาวเพื่อติดตั้งสถานีตรวจวัดคุณภาพน้ำแบบเรียลไทม์ รวมถึงจะนำประเด็นเข้าสู่การหารือในกรอบคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง (MRC) ต่อไป ทั้งนี้ นายภัทรพงษ์ได้โต้แย้งผลตรวจแม่น้ำกกครั้งที่ 22 ที่พบสารหนู 0.011 มิลลิกรัมต่อลิตร (เกินเกณฑ์ 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร) แต่อภิปรายย้ำโดยนายสุชาติว่า รายงานผลตรวจครั้งที่ 23 ไม่พบค่าเกินมาตรฐานแล้ว

กระทู้ที่ 2: ขยะพิษปนเปื้อนน้ำท่วมภาคตะวันออก ประชาชนป่วยกว่าร้อยราย

ในประเด็นขยะอุตสาหกรรม จ.ปราจีนบุรี นายภัทรพงษ์เปิดเผยว่า เมื่อวันที่ 7 กันยายน 2569 กระทรวงฯ ได้เข้าตรวจพื้นที่จัดเก็บขยะและพบสารหนู ตะกั่ว และแคดเมียม ก่อนเกิดอุทกภัยประมาณ 3 สัปดาห์ แต่ประชาชนกลับได้รับการเตือนภัยจากภาคประชาสังคมในวันที่ 28 กันยายน ทั้งที่ภาครัฐมีข้อมูลอยู่ก่อนแล้ว นอกจากนี้กรมควบคุมโรคยังพบประชาชนมีอาการผิดปกติที่เกี่ยวข้องกว่า 116 คน จึงถามถึงการควบคุมการแพร่กระจายมลพิษ แผนฟื้นฟูเยียวยา และการดำเนินคดีกับผู้กระทำความผิด

นายสุชาติ ชี้แจงว่า กระทรวงฯ ลงพื้นที่ตรวจสอบก่อนเกิดน้ำท่วมจริง และเมื่อได้รับแจ้งเรื่องคราบสีรุ้งบนผิวน้ำ ก็ได้เข้าดำเนินการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและแจ้งความดำเนินคดี โดยกรมควบคุมมลพิษมีหน้าที่ตรวจวัดและส่งต่อข้อมูลให้หน่วยงานที่มีอำนาจบังคับใช้กฎหมายต่อไป

กระทู้ที่ 3: ระบบเตือนภัยดินถล่มภูเก็ตล้มเหลว และข้อพิพาทกองทุนสิ่งแวดล้อม

สำหรับเหตุการณ์ดินโคลนถล่ม ต.ป่าตอง จ.ภูเก็ต เมื่อวันที่ 26 ตุลาคมที่ผ่านมา นายภัทรพงษ์ระบุว่า มีปริมาณฝนตกเกิน 340 มิลลิเมตร ซึ่งพื้นที่ดังกล่าวเป็นเขตเสี่ยงภัยสูงตามแผนที่กรมทรัพยากรธรณี (เกณฑ์เสี่ยงเมื่อฝนเกิน 100 มิลลิเมตร) โดยเหตุเกิดขึ้นเวลาประมาณ 02.00 น. แต่การแจ้งเตือนผ่าน Cell Broadcast ในเวลา 03.00 น. กลับระบุเพียงเตือนภัยน้ำท่วมฉับพลัน โดยไม่มีการแจ้งเตือนดินโคลนถล่ม จึงถามถึงการประสานงานกับกระทรวงมหาดไทย แผนปรับปรุงระบบเตือนภัยปี 2569-2570 และจำนวนพร้อมตำแหน่งการติดตั้งเครื่องตรวจวัดการเคลื่อนตัวของมวลดิน

ทั้งนี้ นายสุชาติไม่ได้ให้รายละเอียดเรื่องจำนวนและตำแหน่งเครื่องตรวจวัดมวลดินตามที่ถูกถาม แต่ชี้แจงในประเด็นกฎหมายว่า การเสนอให้ใช้เงินกองทุนสิ่งแวดล้อมตามมาตรา 23 แห่ง พ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 เพื่อฟื้นฟูเยียวยาพื้นที่นั้น ไม่สามารถทำได้ตามข้อกฎหมาย ขอให้ผู้ถามศึกษากฎหมายให้ชัดเจน ทำให้นายภัทรพงษ์ตอบโต้ทันทีโดยอ้างมาตรา 23 (4) เรื่องการใช้เงินช่วยเหลือกิจการที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พร้อมตั้งคำถามทิ้งท้ายว่า เหตุใดการฟื้นฟูพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากสารพิษจึงไม่เข้าข่ายการใช้เงินดังกล่าว