‘ณัฐพงษ์’ ซัดรัฐบาลละเลยมลพิษข้ามแดน พบสารหนู-ตะกั่วปนเปื้อนข้าว

26 ต.ค.2569 พรรคประชาชนได้จัดการแถลงข่าวผลการประชุม ครม.เงา ครั้งที่ 17 โดยนายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน ได้ออกมาวิพากษ์วิจารณ์การทำงานของรัฐบาลเกี่ยวกับความล้มเหลวในการจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อม ทั้งปัญหาน้ำท่วมที่พัดพากากสารเคมีและขยะอุตสาหกรรมในจังหวัดปราจีนบุรี รวมถึงปัญหามลพิษข้ามแดนจากการทำเหมืองแร่ในประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่งส่งผลกระทบต่อแม่น้ำสายสำคัญ ได้แก่ แม่น้ำกก แม่น้ำรวก แม่น้ำสาย แม่น้ำสาละวิน แม่น้ำกระบุรี และแม่น้ำโขง โดยเฉพาะที่จังหวัดเลยที่พบค่าสารพิษในแม่น้ำโขงเกินค่ามาตรฐานต่อเนื่องนานกว่า 2 เดือน

เปิดผลตรวจภาคเหนือ: พบสารหนู-ตะกั่ว ปนเปื้อนในน้ำ ดิน และข้าว

นายณัฐพงษ์ เปิดเผยข้อมูลการตรวจวัดในพื้นที่ภาคเหนือว่า น้ำชลประทานที่ดึงมาจากแม่น้ำสายและแม่น้ำกกมีระดับสารพิษอันตราย โดยพบสารหนูเกินค่าความปลอดภัยสูงถึง 28 เท่า และพบตะกั่วเกินค่ามาตรฐาน 5 เท่า นอกจากนี้ การสุ่มตรวจดินปลูกพืชจำนวน 20 แปลง พบสารหนูเกินเกณฑ์มาตรฐานถึง 11 แปลง

ยิ่งไปกว่านั้น ผลการตรวจเมล็ดข้าวและแกลบในรอบนาปลังช่วงเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคมที่ผ่านมา ยืนยันว่าพบสารหนูและตะกั่วเจือปนเกินมาตรฐาน โดยประชาชนได้นำข้าวเหล่านี้ไปบริโภคในครัวเรือนโดยไม่ทราบถึงความเสี่ยงจากสารโลหะหนัก ซึ่งตะกั่วส่งผลกระทบโดยตรงต่อพัฒนาการทางสมองของเด็กเล็ก

แฉรัฐบาลเพิกเฉยงบตรวจวัด ทำผลตรวจล่าช้ากว่า 5 เดือน

หัวหน้าพรรคประชาชน ระบุว่า พรรคประชาชนและภาคประชาสังคมได้เรียกร้องให้มีการเฝ้าระวังและเสนอแนวทางแก้ไขมาตั้งแต่ปีที่ผ่านมา แต่รัฐบาลกลับไม่จัดสรรงบประมาณสำหรับการตรวจวัดให้แก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ส่งผลให้เจ้าหน้าที่ต้องใช้วิธีถัวเฉลี่ยงบประมาณจากโครงการอื่นมาดำเนินการ ทำให้การตรวจพิสูจน์ข้าวที่เพาะปลูกตั้งแต่มกราคมถึงพฤษภาคมล่าช้า จนเพิ่งทราบผลตรวจในเดือนตุลาคมนี้

คำแนะนำเฉพาะหน้าสำหรับประชาชนในพื้นที่เสี่ยง

เพื่อบรรเทาความเสี่ยงในเบื้องต้น นายณัฐพงษ์ เสนอให้ประชาชนในพื้นที่เสี่ยงปรับเปลี่ยนแหล่งซื้อข้าว หรือสลับไปบริโภคอาหารประเภทแป้งชนิดอื่น สำหรับครัวเรือนที่มีเด็กเล็กหรือหญิงตั้งครรภ์ หากจำเป็นต้องบริโภคข้าวที่ปลูกในพื้นที่เสี่ยง แนะนำให้หุงข้าวแบบใส่น้ำจำนวนมากแล้วรินน้ำทิ้ง แทนการหุงแบบดงข้าวตามปกติ ซึ่งจะช่วยลดปริมาณสารหนูในข้าวลงได้ประมาณครึ่งหนึ่ง

ยื่น 4 ข้อเสนอเชิงนโยบาย จี้รัฐบาลเร่งแก้ไข

พร้อมกันนี้ พรรคประชาชนได้ยื่นข้อเรียกร้องเชิงนโยบายไปยังรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดังนี้

1.เร่งอนุมัติงบประมาณฉุกเฉิน จัดส่งเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ตรวจสแกนผลผลิตรายแปลงเพื่อรับรองมาตรฐานก่อนปล่อยออกสู่ตลาด พร้อมคัดแยกผลผลิตที่ไม่ผ่านเกณฑ์ออก และจ่ายเงินเยียวยาเกษตรกรอย่างเต็มที่ โดยเน้นย้ำว่าเกษตรกรคือผู้เสียหายด่านแรก จึงไม่ควรตกเป็นผู้รับบาปหรือโดนสังคมเหมาเอาว่าข้าวทั้งพื้นที่ปนเปื้อน

2.ประเมินแนวทางปรับปรุง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นำแผนที่พื้นที่เสี่ยงที่กรมพัฒนาที่ดินและเกษตรอำเภอจัดทำร่วมกับอนุกรรมาธิการมลพิษทางน้ำข้ามแดน มาประเมินแนวทางปรับปรุงดิน สนับสนุนการเปลี่ยนชนิดพืชเพาะปลูก และจัดหาอาชีพชดเชยในช่วงฟื้นฟูพื้นที่

3.กระทรวงสาธารณสุขเร่งลงพื้นที่ดูแลสุขภาพประชาชนโดยด่วน หลังพบผลตรวจประชาชน 549 คนในจังหวัดเชียงราย มีผู้ได้รับสารหนูอนินทรีย์ (ชนิดอันตราย) เกินค่าความปลอดภัยสูงถึง 31 คน

4.เร่งถกปัญหาขยะมลพิษข้ามแดม ขอให้นายกรัฐมนตรีในฐานะประธาน (ซึ่งมอบหมายให้นายทรงศักดิ์ ทองศรี ดูแล) เร่งนำปัญหามลพิษข้ามแดนและขยะอุตสาหกรรมเข้าสู่ที่ประชุม เนื่องจากในการประชุมตลอด 3 ครั้งที่ผ่านมาในปี 2569 ไม่เคยมีการยกเรื่องนี้ขึ้นมาหารือ พร้อมตั้งข้อสังเกตถึงการไม่เข้าร่วมประชุมของ นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ว่าเป็นเหตุให้กระทรวงฯ ไม่เข้ามาจัดการปัญหาอย่างจริงจังหรือไม่