ครบฝากขัง 84 วัน ปล่อย 3 ผู้ต้องหาโกงสอบท้องถิ่น คดียังไม่จบ

เรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานครปล่อยตัวผู้ต้องหา 3 รายในคดีทุจริตสอบเข้าทำงานในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หลังครบกำหนดฝากขังสูงสุด 84 วัน

 

ขณะที่คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ยังไต่สวนไม่เสร็จสิ้น นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระและอดีตผู้พิพากษา ชี้ว่า การปล่อยตัวครั้งนี้เป็นเรื่องข้อจำกัดระยะเวลาคุมขัง ไม่ได้ทำให้คดีสิ้นสุดหรือทำให้ผู้ต้องหาพ้นผิด

 

ผู้ต้องหาที่ได้รับการปล่อยตัว ได้แก่ จ่าสิบตรี ดร.พิชิต ทั้งพรม หรือ “จ่าพิชิต” นายวิน ธนพชรโภคิน หรือ “ดร.วิน” และ น.ส.ศตพร น้องสาวของนายวิน ท่ามกลางคำถามถึงความคืบหน้าของคดีและการดำเนินการกับผู้เกี่ยวข้องอีกหลายพันราย

 

นายวัสอธิบายผ่านเฟซบุ๊ก “วัส ติงสมิตร กฎหมายและบ้านเมือง” ว่า ต้องแยกเรื่องอำนาจควบคุมตัวออกจากอำนาจดำเนินคดี เพราะการครบกำหนดฝากขังไม่ได้หมายถึงการยกฟ้องหรือมีคำสั่งไม่ฟ้อง

 

ครบกำหนดคุมขังแต่สำนวนไม่ถึงขั้นฟ้อง

 

นายวัสระบุว่า ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 87 กำหนดให้คดีที่มีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป ฝากขังได้ครั้งละไม่เกิน 12 วัน รวมสูงสุดไม่เกิน 84 วัน

 

ในคดีนี้ พนักงานสอบสวนกองบังคับการป้องกันปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ (บก.ปปป.) ยื่นขอฝากขังในช่วง 4 ผลัดแรก รวม 48 วัน ก่อนส่งสำนวนให้ ป.ป.ช. ดำเนินการต่อ จากนั้น ป.ป.ช.หรือผู้ได้รับมอบหมายขอฝากขังอีก 3 ผลัด รวม 36 วัน จนครบกำหนด

 

เมื่อ ป.ป.ช. ยังไต่สวนไม่เสร็จและไม่สามารถส่งสำนวนให้อัยการสูงสุดยื่นฟ้องได้ภายในช่วงเวลาดังกล่าว จึงต้องปล่อยตัวผู้ต้องหา เนื่องจากไม่อาจคุมขังต่อโดยอาศัยอำนาจฝากขังเดิม

 

กว่า 6,000 ราย คือผู้ถูกกล่าวหาและผู้เกี่ยวข้อง

 

นายวัสอธิบายว่า คดีมีความซับซ้อนจากเครือข่ายที่ครอบคลุมนายหน้าหลัก สายรอง และผู้สมัครสอบ โดยมีผู้ถูกกล่าวหาและผู้เกี่ยวข้องรวมกว่า 6,000 ราย อีกทั้งต้องตรวจสอบเส้นทางการเงินและดำเนินการแจ้งข้อกล่าวหาแก่บุคคลจำนวนมาก

 

ตัวเลขดังกล่าวจึงไม่ได้หมายความว่าทุกคนมีสถานะเป็นผู้ต้องหาหรือถูกตัดสินว่ากระทำผิดแล้ว ขณะที่การปล่อยตัวผู้ต้องหา 3 รายไม่ได้ตัดอำนาจ ป.ป.ช.ในการไต่สวนคดีต่อ

 

ขั้นตอนถัดไปอยู่ที่สำนวน ป.ป.ช.และการพิจารณาของอัยการ

 

สำหรับขั้นตอนหลังไต่สวน นายวัสระบุว่า เมื่อ ป.ป.ช.สรุปสำนวนและส่งให้อัยการสูงสุดดำเนินคดีกับเจ้าหน้าที่ของรัฐในกรณีที่ไม่มีรัฐมนตรีถูกกล่าวหา กฎหมาย ป.ป.ช. มาตรา 93 วรรคหนึ่ง กำหนดกรอบพิจารณาและยื่นฟ้องต่อศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบภายใน 180 วันนับแต่ได้รับสำนวน

 

หากอัยการสูงสุดเห็นว่าสำนวนยังไม่สมบูรณ์ จะเข้าสู่ขั้นตอนตั้งคณะกรรมการร่วมระหว่าง ป.ป.ช.กับอัยการสูงสุด เพื่อพิจารณาภายในกรอบ 90 วันตามที่นายวัสอธิบาย และหากอัยการสูงสุดยังสั่งไม่ฟ้อง ป.ป.ช.มีสิทธิยื่นฟ้องเอง

 

เมื่อถึงขั้นฟ้องคดี จะมีหนังสือแจ้งให้ผู้ถูกกล่าวหามาศาล หากไม่มาตามนัดหรือมีพฤติการณ์หลบหนี เจ้าพนักงานสามารถขอให้ศาลออกหมายจับได้ตามขั้นตอน

 

หลบหนีมีผลต่อการนับอายุความ

 

ประเด็นอายุความ นายวัสอ้างถึงกฎหมาย ป.ป.ช. มาตรา 7 และกฎหมายวิธีพิจารณาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ มาตรา 13 ซึ่งกำหนดไม่นับระยะเวลาที่ผู้ถูกกล่าวหาหรือจำเลยหลบหนีรวมเป็นส่วนหนึ่งของอายุความ ตามเงื่อนไขที่กฎหมายบัญญัติ

 

สาระสำคัญจึงอยู่ที่ผลของการหลบหนีต่อการนับอายุความ ไม่ใช่การสรุปว่าหมายจับทุกกรณีไม่มีวันหมดอายุโดยปราศจากเงื่อนไข

 

หากหลบหนีไปต่างประเทศ นายวัสระบุถึงช่องทางติดตามตัวและรวบรวมหลักฐาน ได้แก่ การส่งผู้ร้ายข้ามแดน ความร่วมมือระหว่างประเทศในเรื่องทางอาญา การประสานหมายแดงอินเตอร์โพล และมาตรการเกี่ยวกับหนังสือเดินทางหรือคนเข้าเมือง โดยการใช้แต่ละมาตรการขึ้นอยู่กับกฎหมายประเทศปลายทางและเงื่อนไขความร่วมมือ

 

ความคืบหน้าที่ต้องติดตามจึงอยู่ที่ ป.ป.ช.จะสรุปผลไต่สวนและส่งสำนวนเข้าสู่ขั้นตอนฟ้องคดีได้เมื่อใด ส่วนการปล่อยตัวหลังครบ 84 วัน เป็นการสิ้นสุดอำนาจฝากขังในช่วงดังกล่าว ไม่ใช่คำวินิจฉัยว่าผู้ต้องหากระทำผิดหรือพ้นผิด

 

แหล่งที่มา : เฟซบุ๊ก “วัส ติงสมิตร กฎหมายและบ้านเมือง” 
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0ThMk4xUCg6pEnti1Y7zQ6qdWLrGnGehHJwuW4Qay6ant6sfu84zpGSXaN6x2MEXBl&id=61594248939586

 3 ประเด็นสำคัญ

• เรือนจำปล่อยผู้ต้องหา 3 ราย หลังครบกำหนดฝากขัง 84 วัน ขณะที่ ป.ป.ช.ยังไต่สวนไม่เสร็จและส่งสำนวนฟ้องไม่ทัน
• นายวัสย้ำว่า การปล่อยตัวไม่ใช่การยกฟ้องหรือสั่งไม่ฟ้อง ส่วนตัวเลขกว่า 6,000 รายครอบคลุมทั้งผู้ถูกกล่าวหาและผู้เกี่ยวข้อง
• เมื่อสำนวนพร้อม กระบวนการฟ้องคดียังเดินหน้าต่อได้ หากมีการหลบหนี กฎหมายที่นายวัสอ้างกำหนดไม่นับช่วงเวลาดังกล่าวรวมในอายุความ