
เลือกตั้ง69 ไม่โมฆะ ศาลชี้คดีบาร์โค้ด ใช้ควบคุมและตรวจสอบบัตรเลือกตั้ง
ศาลรัฐธรรมนูญอ่านคำวินิจฉัยคดีบาร์โค้ดบัตรเลือกตั้ง69ไม่โมฆะ ชี้มาตรการมุ่งป้องกันบัตรปลอมและตรวจสอบบัตรรายใบ
KEY
POINTS
- ศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยให้การเลือกตั้งเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ไม่เป็นโมฆะ
- คดีดังกล่าวเกิดจากข้อร้องเรียนว่าการใช้บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งอาจทำให้ระบุตัวผู้ลงคะแนนได้ ซึ่งขัดต่อหลักการลงคะแนนโดยลับ
- ศาลชี้ว่าบาร์โค้ดเป็นมาตรการทางเทคนิคเพื่อควบคุม ตรวจสอบ ป้องกันบัตรปลอม และติดตามบัตรเลือกตั้ง ไม่ใช่เพื่อระบุตัวตนผู้ใช้สิทธิ
เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2569 เวลา 14.00 น. ศาลรัฐธรรมนูญออกนั่งบัลลังก์อ่านคำวินิจฉัยเรื่องพิจารณาที่ ต. 30/2569 กรณีการใช้รหัสแท่งหรือบาร์โค้ด และรหัสคิวอาร์บนบัตรเลือกตั้ง สส. วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 หลังผู้ตรวจการแผ่นดินยื่นคำร้องขอให้วินิจฉัยว่า การดำเนินการของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่
ผู้ตรวจการแผ่นดินระบุว่า ได้รับเรื่องร้องเรียน 22 คำร้อง โดยผู้ร้องกล่าวอ้างว่า รหัสบนบัตรเลือกตั้งอาจทำให้สืบทราบตัวผู้ลงคะแนนและผลการลงคะแนนได้ จึงตั้งคำถามว่าการออกเสียงเป็นไปโดยลับตามรัฐธรรมนูญหรือไม่ ประเด็นดังกล่าวเป็นข้อกล่าวอ้างที่นำเข้าสู่การพิจารณาของศาล
ในส่วนของคำวินิจฉัยที่ปรากฏในข้อมูลต้นฉบับ
ศาลระบุว่า การใช้บาร์โค้ดมีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันบัตรปลอม ควบคุมจำนวนบัตร ป้องกันการใช้บัตรข้ามเขต และติดตามบัตรแต่ละใบตั้งแต่ขั้นตอนจัดพิมพ์จนถึงการจัดสรร ศาลยังกล่าวถึงข้อจำกัดด้านเวลาและลักษณะของบัตรเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อ ซึ่งต้องระบุชื่อพรรคการเมืองทั้งหมด
ศาลพิจารณาด้วยว่า แม้อาจใช้วิธีอื่นเพื่อป้องกันการทุจริตและควบคุมบัตร เช่น ลายน้ำหรือเครื่องหมายพิเศษ แต่บาร์โค้ดเป็นมาตรการทางเทคนิคที่ช่วยควบคุมการจัดพิมพ์และตรวจสอบบัตรเป็นรายใบได้
ก่อนเริ่มอ่านคำวินิจฉัย ผู้เกี่ยวข้องทยอยลงทะเบียนตั้งแต่เวลา 13.00 น. รวมถึงนายณรงค์ กลั่นวารินทร์ ประธาน กกต. ผู้แทนสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน และผู้ยื่นเรื่องร้องเรียนรายหนึ่ง เมื่อผู้สื่อข่าวถามถึงความมั่นใจในผลคดี นายณรงค์ตอบสั้น ๆ ว่า “ศาลห้ามพูด”
ศาลดำเนินการตามนัดเดิม แม้ส่วนราชการมีคำสั่งให้หยุดวันที่ 28–29 กันยายนเนื่องจากอุทกภัย โดยให้เหตุผลว่าการเลื่อนนัดอาจกระทบต่อวาระพิจารณาคดีอื่นที่กำหนดไว้ถึงเดือนตุลาคม 2569







