"วีระยุทธ" ชี้องค์กรอิสระไม่ยึดโยงประชาชน จี้หาฉันทามติปฏิรูปโครงสร้าง

11 พ.ค.2569 ณ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ ในงานเสวนา “จากมติเห็นชอบแก้ไขรัฐธรรมนูญ ต้นธารสู่การปฏิรูปองค์กรอิสระ” เนื่องในโอกาสครบรอบ 126 ปีชาตกาล ปรีดี พนมยงค์ นายวีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร รองหัวหน้าพรรคประชาชน ได้นำเสนอทัศนะต่อปัญหาและแนวทางการปฏิรูปองค์กรอิสระในประเทศไทย

 

ชี้รัฐธรรมนูญบิดเบือนแรงจูงใจ ทำลายรากฐานประชาธิปไตย

นายวีระยุทธระบุว่า การออกแบบองค์กรอิสระที่ผ่านมา โดยเฉพาะภายใต้รัฐธรรมนูญปี 2550 และ 2560 ได้สร้าง "โครงสร้างแรงจูงใจ" ที่ผิดเพี้ยน โดยมุ่งถ่ายโอนอำนาจการตัดสินใจจากตัวแทนที่มาจากการเลือกตั้ง ไปสู่อำนาจของผู้เชี่ยวชาญจากการแต่งตั้ง (Depoliticization) ซึ่งในประเทศที่ประชาธิปไตยยังไม่ตั้งมั่นและมีที่มาของอำนาจหลากหลายรวมถึงการรัฐประหาร จะยิ่งทำให้ระบบสั่นคลอน

 

"การรัฐประหารทำหน้าที่เสมือนเป็น Job Expo ครั้งใหญ่ ขับเคลื่อนแรงจูงใจให้คนในวิชาชีพต่างๆ มุ่งเข้าหาเส้นทางอำนาจจากการแต่งตั้ง แทนที่จะตัดสินใจอย่างเป็นอิสระ กลายเป็นปฏิปักษ์กับประชาธิปไตยตั้งแต่วันแรก"

4 ผลกระทบเชิงลบจากองค์กรแต่งตั้ง

นายวีระยุทธวิเคราะห์ว่าการมีอยู่ขององค์กรอิสระในปัจจุบันสร้างผลเสีย 4 ด้านหลัก ได้แก่

1.คนในวิชาชีพเลือกอิงระบอบอำนาจ : เพื่อความก้าวหน้าในเส้นทางอาชีพ

2.สิ้นเปลืองงบประมาณ : ใช้งบประมาณสูงขึ้นเรื่อยๆ จนเสียโอกาสในการนำไปใช้ในด้านอื่น

3.ขาดความยึดโยงกับวิกฤต : กลายเป็นกลุ่มคนที่ไม่ต้อง "รู้ร้อนรู้หนาว" กับภาวะเศรษฐกิจ เพราะยังมีเงินเดือนและสวัสดิการครบถ้วน จึงคัดค้านโครงการใดก็ได้โดยไม่ต้องรับผิดชอบต่อผลกระทบ

4.หยุดชะงักการเรียนรู้ : ปิดกั้นโอกาสที่ประชาธิปไตยจะลองผิดลองถูกและปรับตัว

เสนอ 3 หลักการใหม่ ปฏิรูปที่มา-ที่ไป

สำหรับการออกแบบองค์กรแต่งตั้งใหม่ นายวีระยุทธเสนอให้ตั้งหลักบน 3 แนวทาง คือเปลี่ยนแรงจูงใจให้หนุนประชาธิปไตย, ทำให้องค์กรตระหนักถึงความเดือดร้อนของประชาชน และสร้างเป้าหมายหลังเกษียณของข้าราชการให้เป็นคุณต่อเศรษฐกิจใหม่

โดยยกตัวอย่าง กฎหมายแข่งขันทางการค้า ที่ควรเริ่มจากการปฏิรูป "กรรมการสรรหา" ให้มีความสามารถและยึดโยงประชาชน โดยให้มีตัวแทนจากทั้ง ครม., ฝ่ายค้าน, ฝ่ายรัฐบาล และสมาคมที่เกี่ยวข้อง เช่น ตัวแทนผู้บริโภค เข้ามามีส่วนร่วม

 

เดินหน้าหาฉันทามติในสภา

ในช่วงท้าย นายวีระยุทธยืนยันว่าพรรคประชาชนพร้อมผลักดันให้รัฐสภาเป็นพื้นที่ทดลองเพื่อหา "ฉันทามติใหม่" ในการกำหนดที่มาขององค์กรตรวจสอบให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงการออกแบบกลไก "ที่ไป" เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าชื่อถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งได้หากพบว่าการทำงานไร้ประสิทธิภาพหรือมีปัญหา เพื่อให้องค์กรเหล่านี้กลับมาทำงานรับใช้ประชาชน