"วีระยุทธ" ชี้ "องค์กรแต่งตั้ง" บิดเบือนแรงจูงใจสังคม-ทำลายประชาธิปไตย

11 พ.ค.2569 สถาบันปรีดี พนมยงค์ ร่วมกับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดงานเสวนาวิชาการวาระ 126 ปีชาตกาล ศ.ดร.ปรีดี พนมยงค์ ในหัวข้อ "จากมติเห็นชอบแก้ไขรัฐธรรมนูญ ต้นธารสู่การปฏิรูปองค์กรอิสระ" เพื่อทบทวนบทบาทและอำนาจขององค์กรตรวจสอบในไทย

 

ดร.วีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร รองหัวหน้าพรรคประชาชน ได้นำเสนอทัศนะในเชิงเศรษฐศาสตร์การเมือง โดยระบุว่าควรเรียกองค์กรเหล่านี้ว่า "องค์กรแต่งตั้ง" (Appointed Bodies) มากกว่าองค์กรอิสระ เนื่องจากที่มาไม่ได้ยึดโยงกับอำนาจของประชาชน และมีลักษณะเป็นกลุ่มวิชาชีพที่เข้ามาใช้อำนาจเหนือฝ่ายเลือกตั้ง

 

มิติ "เสรีนิยมใหม่" และการกำจัดทางการเมือง

ดร.วีระยุทธ อธิบายว่าแนวคิดการออกแบบองค์กรเหล่านี้ได้รับอิทธิพลจากกระแสโลกที่เรียกว่า "การกำจัดทางการเมือง" (Depoliticization) ซึ่งเชื่อว่านักการเมืองจากการเลือกตั้งจะนำมาซึ่งการคอร์รัปชัน จึงโอนอำนาจไปให้กลุ่มมืออาชีพหรือฝ่ายแต่งตั้งเป็นผู้ดูแล อย่างไรก็ตาม ในประเทศที่ประชาธิปไตยยังไม่ตั้งมั่นอย่างไทย แนวคิดนี้กลับกลายเป็นยาพิษที่ทำให้ระบอบประชาธิปไตยสั่นคลอน

"Job Expo" ของผู้แสวงหาอำนาจ

ประเด็นสำคัญที่ ดร.วีระยุทธ ชี้ให้เห็นคือ องค์กรเหล่านี้ได้สร้าง "เส้นทางอาชีพใหม่" (Career Path) ที่บิดเบือนแรงจูงใจของข้าราชการและนักวิชาการ:

ผลประโยชน์หลังเกษียณ: ทำให้ผู้ทำงานในระบบจ้องมองตำแหน่งในองค์กรแต่งตั้ง แทนที่จะรักษาอุดมการณ์ความถูกต้อง

รัฐประหารคือโอกาส: การรัฐประหารกลายเป็นเหมือนงาน "Job Expo" ครั้งใหญ่ที่เปิดโอกาสให้เครือข่ายที่เตรียมตัวมาได้เข้าสู่ตำแหน่งอำนาจ

ผลพลอยได้เชิงลบ: เกิดอาชีพ "นักร้อง" และ "นักตบทรัพย์" ที่ใช้ช่องว่างจากโครงสร้างองค์กรเหล่านี้หาผลประโยชน์

 

4 นัยยะลบที่ฉุดรั้งประเทศ

ดร.วีระยุทธ สรุปผลกระทบ 4 ด้านจากการมีองค์กรแต่งตั้งในลักษณะปัจจุบัน ดังนี้:

1.การอิงแอบระบอบอำนาจนิยม

 สร้างแรงจูงใจให้คนในวิชาชีพสร้างเครือข่ายกับกลุ่มผู้มีอำนาจทำรัฐประหาร

 

2.งบประมาณสูงแต่ประสิทธิภาพต่ำ

 องค์กรเหล่านี้ใช้งบประมาณจำนวนมากซึ่งเสียโอกาสในการนำไปพัฒนาด้านอื่น

 

3.ไม่รู้ร้อนรู้หนาว

โครงสร้างถูกออกแบบมาให้ผู้ดำรงตำแหน่งไม่ต้องรับผิดชอบต่อวิกฤตการณ์ของสังคม ไม่ว่าจะเป็นวิกฤตเศรษฐกิจหรือโรคระบาด

 

4.หยุดชะงักการเรียนรู้

การใช้อำนาจขององค์กรเหล่านี้ตัดตอนกระบวนการลองผิดลองถูกในระบอบประชาธิปไตย และสร้างความไม่แน่นอนในการทำงานของฝ่ายนิติบัญญัติ

"การมีองค์กรและกติกาแบบนี้สร้างความไม่แน่นอนให้กับระบบ ทำให้คนดีๆ ไม่อยากเข้าสู่การเมือง และยิ่งดึงคนที่มีชะนักติดหลังเข้ามาเพราะรู้สึกว่าไม่มีอะไรจะเสีย" ดร.วีระยุทธ กล่าวทิ้งท้ายถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นกับความเชื่อมั่นในระบบการเมืองไทยปัจจุบัน