มติครม.เคาะยกเลิก MOU 2544 ชู UNCLOS ปลดล็อกเจรจาพลังงานไทย-กัมพูชา

รัฐบาลปรับยุทธศาสตร์ยกเลิก MOU 2544 สู่กฎหมายสากล

นายอนุทิน ชาญวีรกูล รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย แถลงผลการประชุมคณะรัฐมนตรีว่า ที่ประชุมมีมติเห็นชอบให้ยกเลิกบันทึกความเข้าใจ (MOU) พ.ศ. 2544 ตามมติของสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) โดยเตรียมแจ้งฝ่ายกัมพูชาเพื่อรับทราบอย่างเป็นทางการ ยืนยันการตัดสินใจดังกล่าวจะไม่กระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และไทยพร้อมเจรจาภายใต้กรอบกฎหมายสากลอย่างยึดมั่นในอธิปไตย

"ขอย้ำว่าการยกเลิก MOU44 ไม่เกี่ยวกับความขัดแย้งใดๆที่เรามีอยู่กับกัมพูชาเป็นแนวนโยบายที่ว่าอะไรก็ตามดำเนินมานานแล้ว เช่น MOU44 มีมาแล้ว 25 ปี ความคืบหน้าการหาข้อสรุปยังไปไม่ถึงไหน เมื่อมีตัวอ้างอิงอื่นๆที่เกิดขึ้น เช่นอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทางทะเล (UNCLOS) เราจะเอามาเป็นตัวอ้างอิงเพื่อเป็นแนวทางร่วมกันทั้งสองประเทศ เพราะทั้งสองประเทศเป็นภาคีและจะแจ้งให้คู่MOUของเราให้รับทราบโดยจะออกหนังสือไป" นายกรัฐมนตรีกล่าว

ด้านนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ระบุว่าการยกเลิกครั้งนี้เป็นไปเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการเจรจา โดยจะหันไปใช้อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล (UNCLOS) แทน เนื่องจากกัมพูชาได้ให้สัตยาบันในอนุสัญญาดังกล่าวไว้แล้ว จึงถือเป็นบรรทัดฐานที่ยอมรับร่วมกันได้ในระดับสากล

วิเคราะห์ 4 ประเด็นหลัก: การเปลี่ยนผ่านและผลประโยชน์ชาติ

จากการวิเคราะห์ทิศทางยุทธศาสตร์ของรัฐบาล สามารถสรุปประเด็นสำคัญได้ดังนี้:

1. การเปลี่ยนผ่านสู่กรอบ UNCLOS: เพื่อความคล่องตัวในการเจรจาที่เป็นสากลมากขึ้น แทนที่กรอบเดิมที่ใช้มานานกว่าสองทศวรรษ
2. ปลดล็อกข้อจำกัดเดิม: MOU 2544 กำหนดเงื่อนไขต้องเจรจาสิทธิประโยชน์ควบคู่กับการปักปันเขตแดน (Simultaneous process) ทำให้การทำงานหยุดชะงัก รวมถึงประเด็นที่กัมพูชาลากเส้นผ่านเกาะกูดซึ่งขัดต่อหลักสากล
3. ความยืดหยุ่นเชิงกลยุทธ์: UNCLOS เปิดช่องให้ทำ "ข้อตกลงชั่วคราว" (Provisional Arrangements) เพื่อแบ่งปันผลประโยชน์ร่วมกันได้โดยไม่ต้องรอข้อสรุปเรื่องเส้นเขตแดน เช่นเดียวกับโมเดล JDA ไทย-มาเลเซีย
4. การรักษาอธิปไตยและทรัพยากร: มั่นใจว่าภายใต้ UNCLOS กัมพูชาจะไม่สามารถอ้างสิทธิ์เหนือเกาะกูดได้ และจะช่วยให้ไทยเข้าถึงแหล่งพลังงานใหม่ในอ่าวไทยได้รวดเร็วยิ่งขึ้น

ทั้งนี้ ประเด็นดังกล่าวอาจมีการหารือเพิ่มเติมในการประชุมสุดยอดอาเซียน ณ ประเทศฟิลิปปินส์ ระหว่างวันที่ 7-9 พฤษภาคมนี้ เพื่อสร้างความเข้าใจที่ตรงกันในระดับภูมิภาคต่อไป