‘บวรศักดิ์’ กางกฎหมายตีความ แจงเลือกตั้งลับ–หนุน QR ตรวจโกง

ศ.ดร.บวรศักดิ์ อุวรรณโณ รองนายกรัฐมนตรีและอดีตประธานคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัววิเคราะห์ประเด็นการเลือกตั้ง “โดยลับ” กับการใช้เทคโนโลยี QR Code หรือ Bar Code บนบัตรเลือกตั้ง โดยระบุว่าตามพจนานุกรมและหลักกฎหมาย ความหมายของคำว่า “ลับ” คือการปกปิดข้อมูลต่อผู้ที่ไม่มีสิทธิ์ล่วงรู้ แต่ไม่ได้หมายความว่าข้อมูลนั้นจะไม่มีใครในโลกทราบเลย

โดยอ้างอิง พ.ร.ป. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. 2561 มาตรา 93 และ 99 ที่ระบุให้การลงคะแนนต้องเป็นความลับเพื่อป้องกันการซื้อเสียงหรือข่มขู่คุกคาม อย่างไรก็ตาม กฎหมายเปิดช่องให้คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ทั้ง 7 คน และศาล สามารถตรวจสอบบัตรเลือกตั้งได้ในกรณีที่มีเหตุอันควรสงสัยว่าเกิดการทุจริต เช่น การสวมสิทธิ์แทนกัน เพื่อวินิจฉัยว่าคะแนนเหล่านั้นส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงผลการเลือกตั้งหรือไม่

“การจะรู้ว่าบัตรโกงนี้ โกงให้ใคร ถ้าไม่มีบาร์โค้ด หรือ QR Code จะทำได้อย่างไร? แต่หากเจ้าหน้าที่อื่นที่ไม่ใช่คณะกรรมการ กกต. หรือศาล เข้าไปดูว่าใครเลือกใคร จะมีโทษจำคุก 1-10 ปี และเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 20 ปี”

ศ.ดร.บวรศักดิ์ ยังกล่าวถึงข้อกังวลเรื่องความเป็นส่วนตัวว่า แม้ กกต. จะชี้แจงว่ารหัสบนบัตรกับรายชื่อผู้สิทธิ์เก็บแยกส่วนกันจนไม่สามารถติดตามได้ แต่ในยุคที่ความเชื่อมั่นต่ำ กกต. จำเป็นต้องสร้างความไว้วางใจให้เกิดขึ้น หรือพิจารณาใช้เทคโนโลยีอื่นที่ระบุตัวตนไม่ได้มาทดแทน เช่น การพิมพ์ลายน้ำ แม้จะต้องใช้งบประมาณเพิ่มขึ้นก็ตาม

ในตอนท้าย ศ.ดร.บวรศักดิ์ ได้เสนอทางออกเชิงโครงสร้างโดยให้แยก "ผู้จัดเลือกตั้ง" ออกจาก "ผู้คุมกฎ" เหมือนแนวคิดในร่างรัฐธรรมนูญปี 2558 ที่เคยนำเสนอไว้ เพื่อให้การตรวจสอบความสุจริตเที่ยงธรรมมีประสิทธิภาพและเป็นอิสระอย่างแท้จริง