‘ดร.ณัฏฐ์’โต้‘วิษณุ’บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง ไม่ทำลายหลักการ‘ความลับ’

เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2569 ดร.ณัฏฐ์ หรือ ดร.ณัฐวุฒิ วงศ์เนียม นักกฎหมายมหาชนชื่อดัง ออกมาให้ความเห็นโต้แย้งกรณี นายวิษณุ เครืองาม อดีตรองนายกรัฐมนตรี ที่ระบุว่าการเลือกตั้งครั้งนี้ "ไม่เป็นความลับ" จนสร้างความสับสนแก่ประชาชนว่าการเลือกตั้งอาจเป็นโมฆะ

ดร.ณัฏฐ์ ระบุว่าความหมายของคำว่า "เลือกตั้งโดยลับ" ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 85 และแนวคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 9/2549 คือการคุ้มครองความเป็นส่วนตัว "ในขณะลงคะแนน" ไม่ให้ผู้อื่นมองเห็น และมีการเก็บรักษาบัตรไว้ในที่ปลอดภัยหลังนับคะแนนเสร็จ ไม่ใช่ต้องเป็นความลับไปตลอดกาลจนนิจนิรันดร์ เพราะหากมีการฟ้องร้อง ศาลย่อมมีอำนาจสั่งเปิดเพื่อพิสูจน์ข้อเท็จจริงได้

ยัน กกต. มีอำนาจใช้เทคโนโลยีคุมทุจริต

สำหรับการกำหนดรหัสหรือบาร์โค้ดในบัตรเลือกตั้งนั้น เป็นไปตามระเบียบ กกต. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. พ.ศ. 2566 ข้อ 129 ที่ให้อำนาจกำหนดเครื่องหมายพิเศษเพื่อป้องกันการปลอมแปลงบัตร ซึ่งเป็นหลักการความปลอดภัยเดียวกับที่ใช้ในประเทศสากล เช่น สหรัฐอเมริกา อังกฤษ และฟิลิปปินส์

กลไกแยกเก็บ ปิดช่องรู้ตัวผู้ลงคะแนน

ในทางปฏิบัติ ดร.ณัฏฐ์ อธิบายว่ากระบวนการตรวจสอบย้อนกลับถูกออกแบบมาให้ปลอดภัยผ่าน 3 องค์ประกอบ คือ (1) บัตรเลือกตั้ง (2) ต้นขั้วบัตร และ (3) บัญชีรายชื่อผู้ใช้สิทธิ ซึ่งทั้งสามส่วนถูกจัดเก็บแยกจากกันชัดเจนตามข้อกฎหมาย จึงไม่สามารถนำมาจับคู่เพื่อระบุตัวตนได้ว่าผู้สิทธิคนใดเลือกผู้สมัครหมายเลขใด

"การออกเสียงโดยตรงและลับ ต้องเดินคู่ไปกับหลักความปลอดภัยของบัตรเลือกตั้ง ตราบใดที่บัตรและต้นขั้วถูกแยกเก็บ ความลับของประชาชนย่อมไม่ถูกละเมิด" ดร.ณัฏฐ์ กล่าว