"มานิตย์"กางคำวินิจฉัยศาลรธน.ช่วยผู้พิการลงคะแนนไม่เปิดเผยถือว่าลับ

รศ.ดร.มานิตย์ จุมปา อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เผยแพร่ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว อ้างถึงคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 3/2561 กรณีข้อสงสัยเกี่ยวกับร่าง พ.ร.ป.ว่าด้วยการเลือกตั้ง สส. ในประเด็นการช่วยเหลือผู้พิการ ทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุในการลงคะแนนเสียง ว่าขัดต่อหลักการเลือกตั้งโดยลับหรือไม่

เปิดคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 3/2561

จากกรณีที่ประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ส่งความเห็นสมาชิกให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยมาตรา 52 วรรคหนึ่ง ของร่างกฎหมายเลือกตั้งฯ ศาลได้วางบรรทัดฐานสำคัญระบุว่า แม้รัฐธรรมนูญ มาตรา 85 จะกำหนดให้การเลือกตั้งต้องเป็นไป “โดยตรงและลับ” แต่ไม่ได้จำกัดวิธีการปฏิบัติจนละเลยสิทธิของผู้มีข้อจำกัดทางร่างกาย

ศาลให้ความหมายของคำว่า “โดยตรง” คือผู้มีสิทธิเลือกตั้งเป็นผู้ตัดสินใจทางการเมืองด้วยตนเอง และ “โดยลับ” คือการไม่เปิดเผยต่อสาธารณะว่าเลือกผู้สมัครรายใด โดยปกติจะทำในคูหามิดชิด

แต่สำหรับผู้พิการหรือผู้สูงอายุที่มีข้อจำกัด การให้บุคคลอื่นช่วยทำเครื่องหมายตามความยินยอมถือเป็นมาตรการอำนวยความสะดวกเพื่อให้เกิดความเสมอภาค

ย้ำตราบใดไม่เปิดเผยผล ถือว่า "ลับ"

บทสรุปของคำวินิจฉัยระบุชัดเจนว่า การช่วยลงคะแนนตามเจตนาของผู้ใช้สิทธิไม่ถือว่าขัดต่อกฎหมาย

“ตราบใดที่ไม่มีการเปิดเผยผลการออกเสียงลงคะแนนของคนพิการหรือทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุต่อสาธารณะ ก็ถือได้ว่าเป็นการออกเสียงลงคะแนนโดยตรงและลับ”

ทั้งนี้ ศาลเน้นย้ำว่ารัฐต้องกำหนดมาตรการป้องกันการบิดเบือนเจตนา เพื่อให้การใช้สิทธิเป็นไปอย่างอิสระและเป็นธรรมที่สุด